Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinde elde ettiği ezici zafer, Avrupa genelinde taban tabana zıt tepkilere yol açarak kıtanın merkez siyaseti ile güçlenen popülist sağı arasındaki fay hattını derinleştirdi.
AfD, Berlin'in batısında yer alan 2,1 milyon nüfuslu eyalette oyların yüzde 43,8'ini alarak 5 yıl önceki oy oranını ikiye katladı. Bu sonuçla AfD, oyların yüzde 17,2'sini alarak desteğinin yarısını kaybeden ve 15 sandalye kazanan Şansölye Friedrich Merz liderliğindeki Hristiyan Demokrat Birlik'in (CDU) açık farkla önünde yer aldı. Merkez soldaki Sosyal Demokratlar (SPD) yüzde 9,3, Yeşiller yüzde 8,9 ve Sol Parti (Die Linke) yüzde 8,6 oy alarak sekizer sandalye elde etti.
Berlin'de bu sonuç, oy sayım sürecini genel merkezden takip eden ve kamuoyuna açıklama yapmaktan kaçınan Şansölye Friedrich Merz'e doğrudan bir darbe olarak değerlendirildi. CDU Genel Sekreteri Franziska Hoppermann sonucu "bizim için çok zor bir tablo" olarak nitelendirirken, Eyalet Başbakanı Sven Schulze AfD'yi çekimser ifadelerle tebrik etti.
AfD Eş Başkanı Alice Weidel yaptığı açıklamada, "Burayı yönetmek için son derece net bir yetki aldık," dedi. Gazetecilere konuşan Weidel, "Ukrayna'nın veya başka bir ülkenin değil, kendi ülkemizin çıkarlarını temsil etme vaadiyle yarıştık," ifadelerini kullandı.
Weidel sözlerini şöyle sürdürdü: "Federal düzeyde hükümeti kurma yetkisini alıp sorumluluk üstlendiğimizde, gereksiz tüm harcamaları keseceğiz. Sınırlarımızı denetim altına alacağız. Ülkeyi terk etmesi gereken herkesi ve tüm suçluları sınır dışı edeceğiz. Sınırları kapatacağız. Ayrıca erken genel seçim bekliyorum ve mevcut şansölyenin Noel'den önce değişeceğini öngörüyorum."
Partinin eyaletteki liste başı adayı Ulrich Siegmund da Merz'i hedef alarak, "Bu kampanya sürecinde bizim için en iyi seçim çalışanlarından biri Friedrich Merz'di. Bu adamın başbakanlıkta geçirdiği her gün fazla," ifadelerini kullandı.
Varşova'dan tepki, popülistlerden tebrik
Varşova'dan gelen tepkiler ise sert oldu. Polonya Başbakanı Donald Tusk, X platformunda yaptığı paylaşımda, muhalefetteki Konfederacja ve PiS üyelerine atıfta bulunarak "AfD'nin zaferine ancak aptallar veya hainler sevinebilir," ifadelerini kullandı.
Kıtanın diğer bölgelerinde ise Avrupa'nın popülist sağ liderleri sonucu kendi çizgilerinin doğrulanması olarak değerlendirdi. İtalya Başbakan Yardımcısı Matteo Salvini "Başka bir Avrupa mümkün" açıklamasında bulundu.
İspanya'daki Vox partisinin lideri Santiago Abascal sonucu "Almanya ve Avrupa için büyük bir umut" olarak niteledi. Portekiz'deki Chega lideri André Ventura ise sonucu kamuoyundaki göç tepkisiyle ilişkilendirerek AfD'nin "tarihi" zaferini kutladı.
Gelen farklı tepkiler, Almanya'daki yerel bir eyalet seçiminin Avrupa çapında nasıl bir siyasi mücadeleye dönüştüğünü gösteriyor. Merkez siyasetçiler gelişmelerden endişe duyarken, milliyetçi hareketler bu ay Almanya'da yapılacak diğer eyalet seçimleri öncesinde bu sonuçla moral bulmuş durumda.
