İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin etkileri her geçen gün daha da görünür hale gelirken, deniz seviyelerindeki artışın kaynaklarını inceleyen kapsamlı bir çalışma yayınlandı.
Paylaşılan bu yeni araştırma, 1960 ile 2023 yılları arasındaki deniz seviyesi yükselişini detaylı bir şekilde analiz ediyor.
YÜKSELİŞİN EN BÜYÜK NEDENİ TERMAL GENLEŞME
Araştırma sonuçlarına göre, deniz seviyelerindeki artışın bir numaralı sorumlusu okyanusların ısınmasıyla meydana gelen termal genleşme olarak belirlendi.
Suyun ısınarak genleşmesi olarak bilinen bu süreç, toplam deniz seviyesi yükselişinin yüzde 43'lük kısmını tek başına oluşturuyor.
Buzulların erimesi ise deniz seviyesini artıran ikinci en büyük etken olarak araştırmadaki yerini aldı.
Dağ buzullarının erimesi yüzde 27 oranında etki ederken, Grönland Buz Tabakası yüzde 15 ve Antarktika Buz Tabakası yüzde 12 oranında artışa neden oldu.
Ayrıca karasal alanlardaki su depolama kapasitesinin azalmasının da sürece etkisi olduğu saptandı.
Bu kapasite düşüşünün deniz seviyesindeki toplam yükselişe yüzde 3 oranında katkı sağladığı ifade edildi.
DENİZ SEVİYESİNDEKİ YÜKSELİŞ HIZI YILDA 4 MİLİMETREYE ÇIKTI
Bilim insanları, deniz seviyesindeki artış hızının son yıllarda tehlikeli bir ivme kazandığını ortaya çıkardı.
1960 ile 2023 yılları arasındaki ortalama yükseliş hızı yılda 2 milimetre iken, 2005 ile 2023 yılları arasında bu hız yılda 4 milimetreye ulaştı.
Bu ciddi hızlanmanın arkasındaki en temel nedenin yüzde 41'lik oranla yine okyanus ısınmasına bağlı termal genleşme olduğu açıklandı.
Karasal su depolama kapasitesindeki düşüş ise bu ivmelenmenin yüzde 21'lik kısmından sorumlu tutuldu.
KIYI ŞEHİRLERİ İÇİN KRİTİK ÖNEM TAŞIYOR
Çalışmanın ortak yazarlarından John Abraham, gelişmiş ölçüm sistemleri sayesinde artık deniz seviyesindeki yükselişin nedenlerinin çok daha güvenilir bir biçimde açıklanabildiğini belirtti.
Geçmiş yıllarda buzulların erimesi daha baskın bir rol oynarken, 1980'lerden bu yana okyanus ısınmasının en önemli faktör haline geldiği vurgulandı.
Araştırmacılar, deniz seviyesi değişimlerinin yakından takip edilmesinin kıyı şehirleri ve yerel yönetimler için hayati bir önem taşıdığının altını çiziyor.
