Türkiye otomotiv pazarında son yılların en büyük yatırım hamlesi olarak görülen BYD Manisa fabrikası projesiyle ilgili belirsizlikler artıyor. 2024 yılının Temmuz ayında büyük bir lansmanla duyurulan ve devletin stratejik teşvik paketiyle desteklenen projenin iptal edildiği iddia edildi. Emekli Yargıtay üyesi Ali Suat Ertosun, güvenilir kaynaklara dayandırdığı iddiasında, Çinli devin Manisa'daki tesisten vazgeçtiğini ve kararın Şubat veya Mart 2026 döneminde kamuoyuna ilan edilmesinin beklendiğini ifade etti.
Manisa Organize Sanayi Bölgesi’nde (MOSB) yıllık 150 bin araç kapasiteli bir tesis kurmayı öngören proje kapsamında BYD'ye önemli imtiyazlar tanınmıştı. Yatırım taahhüdü karşılığında şirkete vergi muafiyetleri ve Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) avantajlarını da içeren geniş kapsamlı devlet teşvikleri sunuldu. Bu teşvikler, BYD'nin Çin'den ithal ettiği araçları piyasadaki diğer markalara göre daha rekabetçi koşullarda satmasına ve Türkiye pazarında hızla yer edinmesine olanak sağladı.
2025'TE SATIŞ REKORU KIRDI
Teşviklerle desteklenen agresif pazar stratejisi, markanın satış rakamlarına doğrudan yansıdı. BYD Türkiye, 2025 yılı boyunca toplam 45 bin 537 adet araç satışı gerçekleştirerek şarj edilebilir hibrit ve yeni enerjili araçlar (NEV) kategorisinde pazar liderliğini ele geçirdi. Henüz yerli üretim başlamadan elde edilen bu rekor satış rakamı, markanın sağlanan ithalat avantajlarını etkin kullandığının bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
ARAÇLARI TÜRKİYE'DE YÜZDE YÜZ KARLA SATTI
Ancak şirketin başarısı, araç fiyatlarına yönelik eleştirileri de beraberinde getirdi. Türkiye'de satışa sunulan BYD modellerinin, Çin pazarındaki fiyatların çok üzerinde olması kamuoyunda tartışma konusu oldu. Yapılan incelemelerde, bazı modellerde vergisiz fiyat farkının yüzde 100'ü aştığı görüldü. Şirket yetkilileri bu durumu yüksek gümrük vergileri ve Türkiye'deki ÖTV oranlarıyla açıklasa da, teşviklerden yararlanan bir şirketin yerli üretim öncesi ulaştığı fiyat seviyeleri soru işaretleri yaratmaya devam ediyor.
MECLİS GÜNDEMİNDE
Yatırımın geleceğine dair henüz resmi bir iptal açıklaması gelmezken, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın süreci ve takvimi yakından takip ettiği bildirildi. Konu, parlamentonun da gündemine taşındı. CHP'li milletvekilleri, fabrikaya dair somut adımların gecikmesini ve teşviklerin sadece ithalatı kolaylaştırmak için mi kullanıldığını içeren soru önergeleriyle durumu Meclis'e taşıdı. BYD kanadından ise iddialara yönelik henüz bir yalanlama veya teyit açıklaması yapılmadı.