Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD ile İran’ın yeni bir nükleer anlaşma için uzlaşmaya daha yakın göründüğünü belirterek, görüşmelerin Tahran’ın balistik füze programını da kapsayacak şekilde genişletilmesinin “yeni bir savaştan başka sonuç doğurmayacağı” uyarısında bulundu.
Financial Times’a konuşan Fidan, Washington’un İran’ın tüm uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sonlandırması yönündeki temel talebinde esneklik sinyali verdiğini söyledi.
Bu talep, İran’ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Anlaşması’na taraf bir ülke olarak zenginleştirme hakkı olduğunu savunması nedeniyle bugüne kadar anlaşmanın önündeki en büyük engellerden biri olmuştu.
Fidan, “Amerikalıların, açıkça belirlenmiş sınırlar içinde İran’ın zenginleştirme faaliyetini tolere etmeye hazır görünmesi olumlu” dedi. İran’ın da gerçek bir anlaşmaya ulaşmak istediğini düşündüğünü belirten Fidan, Tahran’ın 2015 anlaşmasında olduğu gibi zenginleştirme oranına sınırlama ve sıkı denetim rejimini kabul edebileceğini ifade etti.
'SÜREÇ TIKANABİLİR'
Fidan, ABD’nin balistik füze programı ve İran’ın Hizbullah ile Yemen’deki Husiler gibi bölgesel gruplara verdiği desteği de aynı anda müzakere etmekte ısrar etmesi halinde sürecin tıkanabileceğini söyledi.
“Eğer ABD tüm meseleleri eşzamanlı ele almakta ısrar ederse, nükleer dosya dahi ilerlemeyebilir… Sonuç bölgede başka bir savaş olabilir” diyen Fidan, özellikle füze ve vekil güçler konusunun bölgesel güvenlikle doğrudan bağlantılı olduğunu vurguladı.
'REJİM DEĞİŞİKLİĞİ BEKLEMİYORUM'
Fidan, geçen yılki İsrail saldırıları ve son dönemdeki rejim karşıtı protestoların ardından İran yönetiminin karşı karşıya olduğu risklerin farkında olduğunu söyledi. Toplumsal huzursuzluğun büyük ölçüde ekonomik sıkıntılardan kaynaklandığını belirten Fidan, “Yaptırımlar meselesinin çözülmesi gerektiğini biliyorlar” dedi.
ABD’nin olası askeri müdahalesinin rejim değişikliğine yol açmayacağını düşündüğünü kaydeden Fidan, “Rejim değişikliği olacağını düşünmüyorum. Devlet organları ve bazı hedefler ağır zarar görebilir, ancak rejim siyasi bir varlık olarak işlevini sürdürür” değerlendirmesinde bulundu.
MASKAT'TA DOLAYLI TEMAS
ABD’nin Orta Doğu temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner, geçen hafta Umman’ın başkenti Maskat’ta İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile dolaylı görüşmeler gerçekleştirdi. Görüşmeler, Türkiye, Katar, Umman ve Mısır’ın tarafları yeniden masaya oturtma çabalarını artırmasının ardından geldi.
Taraflar, haziran ayında ABD’nin İsrail’in İran’a yönelik 12 günlük savaşına katılarak İran’ın nükleer tesislerini bombalamasından bu yana ilk temas olan görüşmeleri “olumlu bir ilk adım” olarak nitelendirdi.
Başlangıçta İstanbul’da yapılması planlanan görüşmeler, Tahran’ın müzakerelerin yalnızca nükleer programla sınırlı tutulması talebi üzerine Umman’a alındı.