Grönland'ın Danimarka'ya bağlı özerk bölge olduğunu belirten Gill, adanın geleceğine ilişkin kararların bölge halkı ve Danimarkalılar tarafından verilmesi gerektiğini söyledi.

Gill, toprak bütünlüğü, ulusal egemenlik ve sınırların dokunulmazlığının uluslararası hukukun temel ilkeleri olduğunu kaydederek "Bu ilkeleri savunmaktan vazgeçmeyeceğiz ve AB, Danimarka ile Grönland halkıyla tam dayanışma içindedir." dedi.

Trump, dün Ankara'da yaptığı açıklamada, Grönland meselesini yeniden gündeme getirerek Grönland'ın ABD için önemli olduğunu ve ABD'nin kontrolünde olması gerektiğini söylemişti.

Dün İran'ı çok sert şekilde vurduklarını belirten Trump, "Yaklaşık 20 kat daha sert diyebilirim. Onlara söyledim, 'Siz her vurduğunuzda biz de vuracağız.' Tabii onlar kirli oyuncular, bu yüzden muhtemelen benim de dahil olduğum herkesi hedef alıyorlar." ifadelerini kullandı.

Trump, İran'dan hoşlanmadığına ve nükleer silahlar elde etmelerine izin vermeyeceklerine dikkati çekerek, "Buna izin vermeyeceğiz, çünkü onlar çılgın ve nükleer silaha sahip olamazlar. Etrafı dolaşıp insan öldürüyorlar. Binlerce ve binlerce askerimizi öldürdüler." dedi. ABD'nin İranlı general Kasım Süleymani'ye düzenlediği suikasta atıf yapan Trump, Süleymani'nin hayatta olması durumunda İran'ın "çok daha güçlü olacağını" söyledi. Trump, "(Süleymani) Çünkü kötü bir adamdı ama aynı zamanda şeytani bir dahiydi. Yol kenarına yerleştirilen bombaların babasıydı." dedi.

Trump, "Açıkçası onlarla çok zaman kaybettiğimizi düşünüyorum. Bence işimize bakmalıyız. Düşünebiliyor musunuz, dün gemilere, aslında füzeler ateşlemeye başladılar. Suudi Arabistan'a, Kuveyt'e ve birkaç başka yere. Ne yaptıklarını bildiklerini de sanmıyorum. Ne yaptıklarını bildiklerini hiç sanmıyorum." diye konuştu.

İran'ın "kendisini ortadan kaldırmak" istediğini iddia eden Trump, "Ben onların her listesindeyim. Bu sabah bazı şeyler gördüm. Tek tek bütün listelerindeyim. Şimdiye kadar sanırım biraz şanslıydım ama bu çok uzun sürmeyebilir. Çünkü büyük insanlar için işler bazen böyle yürür." değerlendirmesinde bulundu.

- "İspanya, NATO içinde berbat bir ortak"

NATO konusunda, Grönland ve İran nedeniyle memnuniyetsizliğini dile getiren Trump, NATO'nun kendilerine yardım etme konusunda "isteksiz" olduğu değerlendirmesinde bulundu.

Eğer Rutte ile konuşmuş olsaydı durumun farklı olma ihtimaline dikkati çeken Trump, "Yardıma ihtiyacımız yoktu, onları test etmek istemiştim, (yanımızda durup durmayacaklarını) görmek istemiştim." ifadelerini kullandı.

NATO konusunda en çok İspanya'ya yüklenen Trump, "berbat bir ortak" şeklinde nitelendirdiği İspanya'yla ticari ilişkilerin kesilmesi çağrısında bulundu.

- "Çünkü bu haksızlık. Çünkü biz onları koruyoruz ama onlar bizim yanımızda değil"

Grönland'ı "büyük bir sorun" şeklinde niteleyen Trump, "Diğer sorun ise (Grönland) onları istediğimizde öyle çok da istemedik. 'Bize katılabilirsiniz' dediğimizde onlar 'hayır' dedi. Yanımızda olabilecekken orada değillerdi, biz ise onların yanındaydık. Son dönemde bu ülkeleri Rusya'dan korumak için 1 trilyon dolardan fazla para harcadık." dedi.

Trump, bazı ülkelerin hiç ödeme yapmadığı dönemde ABD'nin NATO'nun yüzde 100 yanında olduğunu belirterek, şunları kaydetti:

"İngiltere ile görüştüğümde, 'Şu anda size yardım edemeyiz ama savaş bittiğinde yardım edeceğiz.' dediler. Bu iyi değil. Almanya ve Fransa ile konuştum. Onlar da yardım etmek istemedi. Kimse istemedi. Küçük ülkelerin bazıları savunmasız oldukları için yardım etmek istedi."

NATO'ya çok fazla kızgın olmasına rağmen oldukça maddi yardım yaptıklarını aktaran Trump, "Çünkü bu haksızlık. Çünkü biz onları koruyoruz ama onlar bizim yanımızda değil. Ancak şunu söylemek isterim (NATO Genel Sekreteri Mark Rutte) harika bir liderleri var. Ona sahip oldukları için şanslılar. Bu onların en büyük değeri." dedi.

Trump, Grönland'ın kendileri için değil asıl Danimarka için önemli olduğunu dile getirdi.

Trump, İran’la ilişkilerde arabulucu ülkelerin akılcı davrandığına işaret ederek, “Erdoğan’ı seviyorum. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı seviyorum” dedi.

Netanyahu’nun Türkiye’yi karalamak için sarfettiği sözlere de değinen Trump, “Dün Türkiye hakkında kötü şeyler söyledi. Erdoğan’la konuştum, İsrail’i Bibi’yi çok sevmiyor.” dedi.

Trump, Türkiye’nin çok güçlü bir orduya sahip olduğunu ve F35 savaş uçaklarını almak istediğini ifade etti.

ABD'nin İran'ın nükleer ve balistik füze kapasitesini zayıflattığını söyleyen Rutte, bunun hem İsrail ve Orta Doğu hem de ABD ile dünya güvenliği için önemli olduğunu belirtti.

Rutte, "Ardından bunu barışçıl bir çözüme ulaştırmaya çalışırken onlar (İran) dün gemilere saldırdı. Bu yüzden dün gece yaptığınızın (ABD'nin İran'a saldırıları) kesinlikle gerekli olduğunu düşünüyorum. Bu, çok güçlü bir karşılıktı ve bu konuda yanınızdayım." dedi.

"(Trump'a hitaben) Başardığınız gerçekten çok büyük bir zafer ve bunu tekrar söylemek istiyorum." ifadesini kullanan Mark Rutte, Kanada ile Avrupalı müttefiklerin 2024 yılına kıyasla 2025 ve 2026'da savunma harcamalarını toplam 258 milyar dolar artırdığını aktardı.

Rutte, bu ülkelerin ABD savunma sanayiinden yaptıkları alımlar ve yatırımlar sayesinde ABD'de yaklaşık 200 bin kişilik istihdamın da desteklendiğine dikkati çekerek, "Yani burada açıkça görülüyor ki ülkeleri gerçekten harekete geçirmeyi başardınız." diye konuştu.

Genel Sekreter Rutte, "Ben şunu savunuyorum. Bu koltukta olmasaydınız bunların hiçbiri gerçekleşmezdi. Elbette bunda Rusya'nın etkisi var ama aynı zamanda sizin de etkiniz çok büyük. Bu, gerçekten büyük bir zafer. Bunu siz başardınız." ifadelerini kullandı.

Grönland konusunda da Davos Zirvesi'nde yapılan anlaşmaya atıfta bulunan Rutte, "O anlaşmanın adım adım uygulanmasını sağlayacağım." taahhüdünü yineledi.

- NATO Ankara Zirvesi

Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ve "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, TC Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

- Erdoğan’ın yoğun temasları

Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Hollanda Başbakanı Jetten, geçen yıl boyunca Avrupa'nın daha fazla birlik içinde hareket ederek kıtayı daha iyi koruyabileceğini ve daha güçlü bir yapı oluşturulabileceğini gösterdiğini belirtti.

Jetten, "Gördüğünüz gibi, savunma harcamalarımızı üç katına çıkardık. Diğer birçok ülke de bu harcamaları büyük ölçüde artırdı ve son birkaç gün içinde Avrupalı müttefikler arasında askeri işbirliğine yönelik pek çok anlaşma imzalandı, bu da daha güçlü bir Avrupa'nın hepimizin yararına olduğunu gösteriyor." dedi.

Avrupa'nın güvenliğinin yanı sıra ABD için de çalışıldığını söyleyen Jetten, bunun daha güçlü NATO ittifakının bir parçası olmak için ABD'nin menfaatine olduğunu ifade etti.

Jetten, son birkaç aydır Avrupa kıtasını kendi başına savunabilecek kapasiteye sahip olduklarını gösterdiklerini kaydederek, NATO'yu "yeniden yapılandırdıklarını" vurguladı.

- "Birlikte daha güçlüyüz"

Lüksemburg Başbakanı Frieden de 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden beklentisinin ittifakın birliğini ortaya koyması olduğunu belirterek, "Birlikte daha güçlüyüz." diye konuştu.

Geçen yılki Lahey Zirvesi'nden bu yana Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığına işaret eden Frieden, "Ancak, önemli olan rakamın artırılması değil, o parayla bizi daha güçlü kılacak şeyler yapmaktır." ifadesini kullandı.

Frieden, bu kapsamda da her bir NATO ülkesinin belirli bir alanda uzmanlaşması gerektiğinin altını çizdi.

- "En güçlü Avrupa, ilke ve değerlere dayalı barış ve demokrasi içinde yaşayan Avrupa'dır"

Kuzey Makedonya Cumhurbaşkanı Siljanovska-Davkova ise "Daha Güçlü Avrupa, Daha Güçlü NATO" sloganının "genişlemiş, birleşmiş ve daha güçlü Avrupa" anlamına geldiğini belirtti.

Siljanovska-Davkova, "En güçlü Avrupa, ilke ve değerlere dayalı barış ve demokrasi içinde yaşayan Avrupa'dır." ifadesini kullandı.

BAE'li yetkili, "İran'ın Hürmüz Boğazı'nda Katar ve Suudi Arabistan'a ait ticari tankerlere yönelik saldırıları ile kardeş Bahreyn ve Kuveyt'e yönelik tekrarlanan ihlalleri, Tahran'ın gerilimi düşürme ve savaş sayfasını kapatma gerekliliklerine uymaktan hala aciz olduğunun açık bir göstergesidir." ifadesini kullandı.

Körfez ülkelerinin hedef alınmasına tepki gösteren Gargaş, "Arap Körfez ülkeleri, İran'ın gerilimi tırmandırma mantığı ile rasyonellik, istikrar ve barış yolu arasındaki tereddüdünün hedefi olarak kalamaz." değerlendirmesinde bulundu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

Fars Haber Ajansı ise İran Devrim Muhafızları Ordusu'nun, ABD'nin gece saatlerinde ülkenin güneyine yönelik saldırılarına karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 askeri tesisi, füze ve İHA'larla hedef aldığını kaydetmişti.

ABD’nin gece saatlerinde İran’a başlattığı saldırılara dair Cihaniyan, "Buşehr eyaletinin Deşti ve Çoğadek kentlerindeki iki askeri karargah düşman füzesi ile vuruldu." dedi.

ABD, İran'ın güneyinde Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Bender Abbas kentlerine gece saatlerinde saldırı düzenlemişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin gece saatlerinde ülkenin güneyine yönelik saldırılarına karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 askeri tesisi, füze ve insansız hava araçlarıyla (İHA) hedef aldığını açıklamıştı.

Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:

"ABD’nin İran’a yönelik saldırılarını tekrarlaması ve ABD Hazine Bakanlığı’nın, İran’ın petrol satışına yönelik yaptırımların kaldırılması kararını iptal etmesi, Hürmüz Boğazı’na ilişkin İran’ın ortaya koymuş olduğu düzenlemelerin ihlal edilmesi ve Siyonist rejimin Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürmesi mutabakat zaptının temel hükümlerini geçersiz hale getirmiştir."

Gerilimin tırmandırılmasının doğuracağı sonuçlardan ABD’nin sorumlu olacağı vurgulanan açıklamada, İran’ın toprak bütünlüğünü ve bağımsızlığını korumak için kendini savunmaktan geri durmayacağı ve saldırıların çıkış noktalarının hedef alınmaya devam edileceği kaydedildi.

Açıklamada ayrıca Basra Körfezi’nin güneyindeki ülkelere ise topraklarını, ABD’nin İran’a yönelik saldırılarında kullandırmaması gerektiği konusundaki uluslararası yükümlülükleri hatırlatıldı.

Ukrayna'daki savaş ve Hürmüz Boğazı'nda yaşanan son gelişmelere dikkati çeken Starmer, "Ukrayna'da devam eden çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki son gelişmelerle birlikte NATO Zirvesi'ndeyiz. Bu zirveden çıkacak kararlar üzerinde tartışmamız ve mutabakata varmamız gereken pek çok önemli konu bulunuyor." dedi.

Starmer, küresel risklerin arttığı bu dönemde ittifakın sergileyeceği duruşun kritik önem taşıdığına işaret ederek "Böyle bir dönemde liderler olarak NATO'nun birliğini ve gücünü göstermemiz son derece büyük bir önem taşıyor. Bu sabah buradaki zirvede tam olarak bunu gerçekleştireceğiz." diye konuştu.

Dünyanın her geçen gün daha güvensiz bir yer haline geldiğini vurgulayan Frederiksen, "Daha güçlü bir NATO’ya ihtiyacımız var. Tarihin en güçlü ittifakına sahibiz ve bunu bu şekilde korumalıyız. Bugün buradaki ana mesajım, Avrupa'nın yeniden silahlanmasının taşıdığı önemdir." dedi.

- Ukrayna'ya destek ve savunma sanayi vurgusu

Frederiksen, Avrupa genelinde ve transatlantik ölçekte ABD ile güçlü bir endüstriyel savunma tabanının oluşturulması ve Ukrayna'ya destek çağrısı yaparak, "Ukrayna'ya daha fazla yardım etmeli, Rusya üzerindeki baskıyı artırmalı ve bu savaşın tek haklı kazananının Ukrayna olmasını sağlamalıyız. Birliğimiz ve birlikte durma kararlılığımız belki de daha önce hiç olmadığı kadar önemli." diye konuştu.

- "Grönland satılık değil"

ABD’nin Grönland’a yönelik yaklaşımını da eleştiren Danimarka Başbakanı Frederiksen, ülkesinin bu konudaki pozisyonunun son derece net olduğunu hatırlatarak şöyle devam etti:

"ABD Başkanı'nın bu konudaki pozisyonu maalesef çok açık, bizim pozisyonumuz da her zaman olduğu gibi net. Grönland elbette satılık değildir. Müttefiklerimiz de dahil olmak üzere herkesin Grönland halkının kendi kaderini tayin etme hakkına saygı duymasını bekliyoruz. Biz egemen bir devletiz; herkesin toprak bütünlüğümüze ve egemenliğimize saygı göstermesi gerekiyor. Kendi topraklarımız da dahil olmak üzere NATO'nun her bir santimetresini savunmaya hazırız."

- "5. Madde bizim sigortamızdır"

Frederiksen, NATO'nun temelini oluşturan kolektif savunma ilkesine (5. Madde) tam bağlılık mesajı vererek, "Eğer birimize bir şey olursa, herkes birbiri için ayağa kalkmalıdır. 5. Madde bizim sigortamızdır. Bu durum şu anda Rusya'dan kaynaklanan savaşla karşı karşıya olan doğu kanadı için de geçerlidir, 11 Eylül'de (ABD) saldırıya uğrandığında da geçerliydi, Grönland için de geçerlidir. Danimarka Krallığı'nı sonuna kadar savunacağız." ifadelerini kullandı.

ABD'nin NATO'nun 5. Maddesi'ne olan bağlılığından da şüphe duymadığını aktaran Frederiksen, ittifakın geleceğine dair "Danimarka ve Avrupa perspektifinden bakıldığında, NATO olmadan halkımın güvenliğini sağlamam mümkün değil. Transatlantik genelinde insanların güvende olabilmesi NATO sayesindedir ve bu gelecekte de böyle kalacaktır." değerlendirmesinde bulundu.

- İzlanda: "Grönland, Grönland halkınındır"

İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir ise yaptığı açıklamada, "Grönland, Grönland halkınındır. Onlar ABD'nin bir parçası olmak istemiyor. Bu konuda gayet netler." ifadesini kullandı.

NATO'nun son 12 ayda daha da güçlendiğini belirten Frostadottir, "Evet, dinamikler değişti ve yapılan görüşmeler bir bakıma biraz farklılık gösterebilir; ancak daha fazla üyemiz var ve savunmaya daha fazla kaynak aktarılıyor; dolayısıyla bu, pek çok açıdan 12 ay öncesine kıyasla daha güçlü bir ittifak." ifadesini kullandı.

Frostadottir, Grönland tartışmalarından ziyade Rus tehdidine odaklanılması gerektiğini vurguladı.

Ülkesinin NATO'ya verdiği desteğin sarsılmaz olduğunu belirten Miçotakis, "Şu anda silahlı kuvvetlerimiz için 25 milyar avroluk bir modernize programı uyguluyoruz." diye konuştu.

Miçotakis, Yunanistan'ın her zaman NATO'ya taahhütlerini yerine getirdiğini vurguladı.

ABD ile İran arasında imzalanan mutabakata uyulmasının önemine işaret eden Miçotakis, "Yaşam maliyetinin tüm Avrupa hükümetleri için bir numaralı öncelik olduğu bir dönemde, demokrasi ve diplomasiye bu çetrefilli sorunu çözmeleri için zaman tanımak hayati önem taşımaktadır. Tabii ki tansiyonun daha da artmasının benzin fiyatlarında artış demek olduğunun farkındayım ve bunun olmamasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.

Miçotakis, zirvenin Türkiye'de düzenlenmesi hakkında da "Ankara'yı ziyaret etmek benim için her zaman bir zevkti. İki ülke arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin her zaman büyük bir savunucusu olmuşumdur." şeklinde konuştu.

- "Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir"

Macaristan Başbakanı Peter Magyar da zirve öncesi basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Macar halkının, "NATO'nun gücüne ve birliğine" inandığını dile getirdi.

"NATO'nun birlik içinde olması hepimizin ortak çıkarıdır ve Macaristan'ı güvenilir bir müttefik olarak yeniden konumlandırma konusunda kararlıyız." diyen Magyar, Macaristan hükümetinin savunma harcamalarını artırma kararı aldığını ve 2035'e kadar yüzde 5 hedefine ulaşacaklarını kaydetti.

Rusya-Ukrayna Savaşı'na yönelik değerlendirmelerde bulunan Magyar, "Ukrayna kurban, Rusya ise zalim saldırgandır ve Ukrayna, toprakları ile toprak bütünlüğünü savunma hakkına sahiptir. Ukrayna'ya insani yardımları sürdürüyoruz ancak daha önce de defalarca dediğimiz gibi Macaristan, Ukrayna'ya silah ya da asker göndermeyecektir." diye konuştu.

Magyar, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile kısa bir görüşme yaptığını ve gelecekte ikili görüşme için anlaştıklarını söyledi.

- Bulgaristan'dan "Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesi" vurgusu

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev ise bugün Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi'nin ittifakın derin bir dönüşüm sürecinden geçtiği önemli bir dönemde gerçekleştirildiğinin altını çizdi.

Zirvenin Avrupa'daki müttefik ülkelerin NATO'nun ortak savunma kapasitesine daha fazla katkı sunma ihtiyacını ve bu yöndeki kararlılığını ortaya koyduğunu belirten Radev, komşu bölgelerde yaşanan çatışmaların, özellikle Ukrayna ve Orta Doğu'daki silahlı çatışmaların Avrupalı devletlere vatandaşlarının güvenliğini sağlamanın vazgeçilmez bir sorumluluk olduğunu ve bunun sürekli çaba gerektirdiğini açıkça gösterdiğini ifade etti.

Radev, NATO'nun savunma harcamalarının gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 5'ine çıkarılması hedefinin, Bulgaristan açısından yalnızca geleneksel savunma kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmediğini, aynı zamanda altyapı, ulaşım ve bağlantı kapasitesi, dijital dayanıklılık ve siber güvenlik alanlarında yatırımlar yapılmasını da içerdiğini vurguladı.

Ukrayna'ya destekle ilgili soruyu yanıtlayan Radev, geçmişte birçok Bulgar hükümetinin Ukrayna'ya mali, tıbbi, insani ve askeri alanlarda düzenli ve kapsamlı destek sağladığını ancak Ukrayna'ya en fazla mali destek sözü veren Bulgar siyasetçilerin ülke ekonomisinin geliştirilmesi ve devlet bütçesine yeni kaynaklar sağlanması konusunda yeterli adım atmadığını anlattı.

Radev, Bulgaristan'ın Ukrayna'ya mali desteğini kendi imkanları doğrultusunda sürdüreceğine ancak bu desteğin sosyal harcamaları etkilememesi gerektiğine dikkati çekti.

Grönland ile ilgili soruya da Radev, "Bizim tutumumuz, Avrupa'nın Grönland halkının kendi kaderini tayin edebilmesine olanak sağlayacak imkanları sunması gerektiği yönündedir." yanıtını verdi.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,29 artarak 76,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,65 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları düzenlemesi, İran'ın petrol satışına imkan tanıyan lisansı iptal etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından arz güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi.

Fiyatlardaki artışta, ABD'nin dün İran'da 80'den fazla hedefe yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıklaması ve İran'ın uluslararası piyasalara petrol satışını kolaylaştıran lisansını iptal etmesi etkili oldu.

Söz konusu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda 3 ticari tankerin hedef alınmasının ardından küresel enerji arzında aksama yaşanabileceğine yönelik endişeleri güçlendirdi.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı, saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz unsurlarının yanı sıra hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri ve gemisavar füze altyapısının da hedef alındığını duyurdu.

İran ise saldırıları "açık bir saldırganlık" olarak nitelendirerek sert karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dış müdahaleye izin vermeyeceğini bildirdi.

Öte yandan, Katar bayraklı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Al Rekayyat'ın insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklanırken deniz güvenliği kaynakları Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.

Küresel piyasalarda deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçerken boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda ayrıca ABD Hazine Bakanlığının İran menşeli ham petrol ile petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına imkan sağlayan geçici lisansı iptal etmesi de arz görünümünü sıkılaştırabilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artmasının petrol piyasasında arz kesintisi endişelerini güçlendirdiğini belirterek, bölgede çatışmaların yayılması veya deniz trafiğinin aksaması halinde fiyatlardaki yükseliş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor.

Buna karşın uzmanlar, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi durumunda jeopolitik risk priminin azalabileceğini ve petrol fiyatlarındaki yükselişin sınırlanabileceğini kaydediyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,92 doların destek, 77,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'a ait 80'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Paylaşımda kuvvetlerin konuşlu ve hazır durumda kalmaya devam ettiği vurgulandı.

İran cephesinden gelen açıklamada ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirterek, zorbalık ve baskıyla sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.

Bölgede tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, dün, yüzde 5,2 artışla 75,8 dolara çıkarak 29 Nisan'dan bu yana en hızlı günlük yükselişini kaydetti. Brent petrol yeni günde de varil başına yüzde 0,2 yükselişle 75,9 dolarda bulunuyor.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatlarının, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Söz konusu gelişmeler, Fed'in şahin adımlara başlayacağı tarihe ilişkin piyasa beklentilerinin öne çekilmesine neden oluyor. Saldırıların ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül ayında faiz artışı yapabileceği ihtimalleri yüzde 77'ye yükseldi. Bankaya ilişkin tahminler 2027 yılında da bir faiz artırımı olabileceğine işaret etti.

Bu gelişmelerin paralelinde yatırımcılar bugün yayımlanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı. Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlanmasına yardımcı olabileceğini kaydederek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.

Öte yandan artan çip maliyetleri teknoloji ve yarı iletken sektörünü baskılamaya devam ederken, Çinli girişim DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, bu baskıyı artırdı.

Analistler, bu gelişmenin ABD'li çip üreticilerinin rekabet avantajı ve yapay zeka altyapısı yatırımlarına ilişkin endişeleri artıran bir unsur olarak kabul edilebileceğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7'ye çıkarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

- Tahvil faizleri yükseldi, altın geriledi

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselişle yüzde 4,56'ya çıkarken, yeni işlem gününde yüzde 4,55 seviyesinde dengelendi.

Parasal duruşun daha fazla sıkılaştırabileceği endişeleriyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 101,2'ye yükseldi. Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 101,1'de bulunuyor.

Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,4 değer kaybederek 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Altının onsu yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta çip şirketlerindeki satış dalgası göze çarparken Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,5, Lam Research'ün hisseleri yüzde 6,9, AMD ile Applied Materials'ın hisseleri yüzde 6,5, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Qualcomm'un hisseleri yüzde 1,9 ve Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç satıcılı bir seyir izlerken, bölge gündeminde jeopolitik gelişmeler ve Fed'in toplantı tutanakları yer alıyor. İngiltere'de enerji hisselerine yönelik talep artışı ülkede piyasaları desteklerken ülkede siyasi gelişmeler de yakından izlendi.

Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı bağışları bildirmediğinin ortaya çıkmasının ardından milletvekilliğinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak seçimde yeniden yarışacağını açıkladı.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları daha hızlı ve etkili hale getirmesiyle artan risklere karşı önlemler içeren eylem planı hazırladı.

AB Komisyonundan yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka modellerinin siber güvenlik anlayışını yeniden şekillendirdiğine işaret edildi. Açıklamada, "Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor." ifadelerine yer verildi.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da sanayi üretimi mayısta aylık yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde arttı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise yıllık bazda değişim göstermedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,37 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 düştü.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya tarafında karışık bir seyir öne çıkarken, çip şirketlerine yönelik gelişmeler ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji arzını tehdit etmesi fiyatlamalarda belirleyici oluyor.

Çinli DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, Çin ve Hong Kong borsalarında pozitif bir görünümün oluşmasını destekledi. Çin'in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC'in hisseleri yüzde 7,2 arttı.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya'da mayıs cari işlemler dengesi 3 trilyon 968,3 milyar yen (yaklaşık 24,45 milyar dolar) fazla verdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,66 ve Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 4,35 düşerken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,46 yükseldi.

- TC Cumhurbaşkanı Erdoğan: "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil"

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 düştü. Dolar/TL dünü 46,8550'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına önceki kapanışa paralel seyrediyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi'nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim." diye konuştu.

Analistler, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.00 ABD, haftalık Mortgage Başvuruları

17.00 ABD, mayıs ayı Toptan Eşya Stokları

21.00 ABD, Fed Toplantı Tutanakları

ABD'nin gece saatlerinde düzenlediği saldırılarla ateşkesi ihlal ettiği belirtilen açıklamada, ABD ordusunun Hürmüzgan ve Mahşehr kıyılarındaki bazı sahil üsleri ile sivil noktalara hava saldırıları düzenleyerek ateşkesi ve mutabakat zaptını ihlal ettiği belirtildi.

ABD'nin bu saldırısına verilen ilk karşılık olarak, Devrim Muhafızları Ordusu'nun, Deniz Kuvvetleri ile Havacılık ve Uzay Kuvvetlerinin ortak füze ve İHA operasyonu kapsamında Bahreyn'deki Selman Limanı ve ABD Beşinci Filo karargahı ile Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü dahil olmak üzere ABD'ye ait 85 askeri tesisin hedef alındığı ifade edildi.

Ayrıca bir MQ-9 tipi İHA'nın da düşürüldüğü kaydedildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

Merkez sağ, aşırı sağ ve hükümet kanadının da desteklediği tasarı, 199 "hayır" oyuna karşı 313 "evet" oyuyla kabul edildi. 5 milletvekili çekimser kaldı.

Solcu milletvekilleri söz konusu tasarıya "polislere öldürme ehliyeti" verdiğini savunarak karşı çıktı.

Gergin geçen genel kuruldaki oylamanın sonuçları açıklandıktan sonra, Meclis'te ziyaretçi bölümünde bulunan Fransa'da polis ateşi mağdurları toplulukları temsilcileri, "Adalet olmazsa, barış da olmayacak" sloganları attı.

Yasa tasarısının Parlamentodan geçmesi halinde Fransa'daki mevzuat kapsamında belirlenen koşullarda silahını kullanan güvenlik güçleri, görevleri sırasında meşru müdafaa kapsamında hareket etmiş olarak kabul edilecek.

Tasarıyla birlikte, silahlarını orantısız bir şekilde kullandıklarına dair delil olması halinde, polis ve jandarmalara sağlanan meşru müdafaa "zırhı" geçersiz sayılabilecek.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) Fransa şubesinin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yapılan açıklamada, "Ulusal Meclis, polislere 'öldürme ehliyeti' veren yasayı oyladı. Bu, utanç oylaması." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, söz konusu tasarının polisin açtığı her ateşi otomatik olarak "meşru" kabul ettiği belirtildi.

Ülkede son yıllarda, Arap ve siyahi gençlere yönelik artan polis şiddeti nedeniyle, farklı sivil toplum kuruluşları ve solcu siyasetçiler, tasarının polis kurşunuyla ölenlerin sayısını artırmasına yol açabileceğini savunuyor.

Tasarıya karşı çıkanların Meclis sitesinde başlattığı imza kampanyası şu ana kadar yaklaşık 341 bin imza topladı.

Yasa tasarısı bundan sonra Parlamentonun üst kanadı olan Senato'da ele alınacak.

Fransa'da bir tasarının Parlamentodan geçmesi için Senato ve Meclis'in aynı metin üzerinde anlaşması gerekiyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye hükümetine ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, "Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz." dedi.

Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi'nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.

İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve'nin ilk günüyle ilgili, "Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı." diye konuştu.

ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:

"Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor."

"Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO'nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor." diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:

"Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir."

Rutte, sonuç bildirisinde Rusya'ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, "Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum." diye konuştu.

Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, "Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir." yanıtını verdi.

- ABD'nin NATO'ya bağlılığı

Rutte, Trump'ın "ABD askerlerini Avrupa'dan çekebileceği ve Grönland'ı yeniden kontrol altına almak istediği" yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:

"Kendisi, ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD'nin NATO'ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD'nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika'nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik'i, Avrupa'yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD'nin NATO'ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar."

- Ukrayna'ya destek

Rutte, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, "Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna'yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir." diye konuştu.

- Rusya'ya mesajı

Rutte, Putin'e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, "Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın." ifadelerini kullandı.

- NATO Ankara Zirvesi

Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ve "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

- Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yoğun temasları

Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Paylaşımda, "ABD Merkez Komutanlığı güçleri, uluslararası deniz yolunda masum sivil mürettebatı taşıyan ticari gemileri hedef alıp saldırdığı için İran'a ağır bedeller ödetmek amacıyla bir dizi güçlü hava saldırısı başlattı." ifadesi kullanıldı.

ABD saldırılarının, Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik İran saldırılarına karşılık olarak gerçekleştirildiği belirtilen paylaşımda, "İran'ın sergilediği saldırganlık yersiz, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlalidir." ifadesine yer verildi.

Toprak altında kalanlardan 21'inin yaşamını yitirdiğini belirten yetkililer, 7 kişinin hafif yaralandığını ve 5 kişinin kurtarıldığını kaydetti.

Yetkililer ayrıca, arama kurtarma çalışmalarının da sonlandırıldığını aktardı.

Dün meydana gelen heyelanda 33 kişi toprak altında kalmış, afetten etkilenen köy sakinleri güvenli bölgelere tahliye edilmişti.

Küba'yla ilgili konuşulan ambargonun "Küba rejiminin kendi halkına on yıllardır acımasızca uyguladığı ambargo" olduğunu savunan Waltz, Küba'nın elektrik kesintileri ile karanlığa gömüldüğünü ancak "Castro ailesinin yerleşkeleri için yeterli elektrik" bulunduğunu öne sürdü.

Waltz, "Bugün burada Küba rejimine sesleniyorum; yolunuzu değiştirin, halkınız için ışıkları tekrar açın. Kendi halkınızın çığlığına cevap verin." ifadelerini kullandı.

ABD'nin Küba'ya ambargo uygulamadığını iddia eden Waltz, "Bu Ada'nın etrafında ticaret veya Küba'ya insani yardım girişini engelleyen bir ABD Donanması savaş gemisi çemberi yok. Bu sahte. Bu yanlış. Bu bir yalan. Nokta." diye konuştu.

Waltz, ABD'nin Küba'ya yılda 100 milyon dolardan fazla yardım sağladığını, Florida'daki limanlardan da yılda 500 milyon dolar değerinde Küba'ya ticari emtia gittiğini savundu.

Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel'in pahalı lüks eşyalar kullandığını ileri süren Waltz, "Size soruyorum, hastaneler için yiyecek ve yakıt yokken, Castro ailesinin özel jetine nasıl yakıt sağlanıyor?" dedi.

Küba yönetiminin halkı ile zenginliği paylaşmadığını ve "modern köle ticareti" yaptığını iddia eden Waltz, binlerce Kübalı erkeğin geliri yönetime aktarılmak üzere Ukrayna'da paralı asker olarak savaşmaya zorlandığını öne sürdü.

Waltz, Küba'yı halkına ve dünyaya abluka yalanları yaymaya devam etmekle suçlayarak "Bu propagandaya kanmayın. Amerikan ablukası yok. Küba'daki tek ambargo, rejimin halkının başlarının üzerinde tuttuğu giyotindir." ifadelerini kullandı.

Waltz'in konuşması sırasında, salonda bulunan Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla dahil Küba delegasyonu, zaman zaman ellerini masaya vurarak konuşmayı protesto etti, toplantıyı yöneten Genel Kurul Salonu Başkanı'na iki kez "usule yönelik itirazda" bulundu.

İranlı yetkili, Washington yönetiminin 14 maddelik mutabakat zaptındaki bazı maddeleri ihlal ettiğini savundu.

Kalibaf, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki düzenlemelerinin ihlal edildiğini, askeri saldırı tehdidinin sürdürüldüğünü, İran'ın güney bölgelerine saldırı düzenlendiğini, petrol yaptırımlarının yeniden yürürlüğe konulduğunu ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının devam ettiğini belirtti.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, "Zorbalık ve baskıyla taviz koparma dönemi sona ermiştir. Bu yöntem sonuç vermez. Biz geri adım atmayız." ifadelerini kullandı.

ABD, İran'ın güneyinde Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Bender Abbas kentlerine gece saatlerinde saldırı düzenlemişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.