Şubat ayından bu yana ABD/İsrail-İran Savaşı'na ilişkin jeopolitik gerilimler, Fed'in güvercin para politikası uygulayacağına yönelik tahminleri tersine çevirmişti.

Hürmüz Boğazı kaynaklı enerji tedarikine ilişkin sıkıntılara karşın açıklanan makroekonomik verilerin enflasyonist baskıların endişe edildiği kadar etkili olmadığını ortaya koyması, Fed'in sıkı para politikası uygulayacağına dair ihtimalleri zayıflatmıştı.

Ancak çatışmaların tekrar yoğunlaşması ve petrol fiyatlarının 100 dolar seviyelerini görmesi, bankanın faiz artırabileceğine dair endişelerin yeniden yükselmesine neden oldu.

Uzmanlar, enflasyonist etkilerin hala sınırlı olduğunu ve gümrük tarifelerinin de zaten fiyatlara yansımış olduğunu belirterek, Fed'in yılın geri kalanında faiz artırımına gitmeyeceğini öngörüyor.

ABN Amro Ekonomik Modelleme Sorumlusu ve Kıdemli ABD Ekonomisti Rogier Quaedvlieg, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede, Fed'in temmuz ayı toplantısında politika faizini sabit bırakacağını öngördüğünü söyledi.

Hürmüz Boğazı çevresinde yeniden tırmanan gerginlik ve petrol fiyatlarında yaşanan keskin artışın Fed üzerindeki baskıyı artırdığını aktaran Quaedvlieg, "Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) son tutanakları, yetkililerin genel olarak iki olası senaryo öngördüğünü gösteriyor. Bu senaryolardan bir tanesi, enflasyonun kısa sürede düzelmesi ve faiz oranlarının sabit kalmasına olanak sağlaması, diğer senaryo ise enerji fiyatları ve yapay zeka kaynaklı talep baskılarının etkisiyle enflasyonun daha inatçı bir seyir izlemesi ve bu durumun belli ölçüde ilave para politikası sıkılaşmasını gerektirmesi." ifadelerini kullandı.

Quaedvlieg, Fed'in son dönemde yaptığı açıklamaların büyük ölçüde üyelerin ekonomiye ilişkin bu senaryolardan hangisini benimsediklerini yansıttığını belirtti.

Son dönemde gelen geçmişe dönük verilerin "kısa sürede düzelmesi ve faiz oranlarının sabit kalması" senaryosunu desteklediğini söyleyen Quaedvlieg, petrol fiyatlarının hızla yükselmesine yol açan İran'daki gelişmelerin ise "enerji fiyatları ve yapay zeka kaynaklı talep baskılarının etkisiyle enflasyonun daha inatçı bir seyir izlemesi ve bu durumun belli ölçüde ilave para politikası sıkılaştırmasını gerektirmesi" senaryosunun olasılığını artırdığını vurguladı.

YENİ TARİFELERİN ETKİLERİ DE TAKİP EDİLİYOR

Enerji şokuna ek olarak yeni bir tarife döneminin de yürürlüğe girmek üzere olduğuna dikkati çeken Quaedvlieg, şunları kaydetti:

"Bu gümrük tarifeleri 301. Bölüm kapsamında uygulanmaktadır ve bizim görüşümüze göre, bu tarifeler yani Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen Uluslararası Acil Ekonomik Yetkiler Yasası'na (IEEPA) ilişkin tarifeler ve süreleri dolmak üzere olan 122. Bölüm tarifelerine kıyasla çok daha sağlam hukuki temellere dayanmaktadır. Ticaret ağırlıklı bazda, genel gümrük vergisi yükü, 122. Bölüm paketi ile karşılaştırıldığında genel olarak değişmemiştir. Sonuç olarak, enflasyonda kayda değer yeni bir artış beklemiyoruz. Yeni paketteki bazı ayrıntılar, belirli ticaret ortaklarından gelen belirli mallar üzerinde fiyat baskısı yaratabilse de paket genel olarak mevcut gümrük vergisi rejimine büyük ölçüde benzemektedir. Tarifeye ilişkin fiyat etkileri zaten fiyatlara yansımış durumda, bu da ek bir enflasyonist etki olasılığını sınırlıyor. Temel senaryomuz, politika faizinin yılın geri kalanında sabit kalacağı yönünde ancak eylül ayını faiz artırımının hala gerçekçi bir olasılık olarak görüldüğü bir toplantı olarak değerlendiriyoruz."

Quaedvlieg, faiz oranlarının sabit kalabilmesi için İran çevresindeki gerilimlerin aylar değil haftalar içinde önemli ölçüde azalması gerekeceğini belirtti.

ING Uluslararası Başekonomisti James Knightley de enflasyonun yavaşlamasının Fed'i şahin politikalardan uzak tuttuğunu ifade etti.

Haziran ayında Fed'in şahin bir tutum sergilemesinin ardından enflasyonun yavaşlaması ve istihdam verilerinin zayıf gelmesinin piyasaların Fed'in olası faiz artışlarına ilişkin beklentilerini azalttığını dile getiren Knightley, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Fed, sonunda faiz artışı yapıp yapmayacağı konusunda tam olarak ikiye bölünmüş durumda. Bankada dokuz üye faiz artışı olacağını düşünürken, dokuz üye ise faizlerin sabit kalacağını öngörmektedir. İstihdam artışının ılımlı seyri ve enflasyon baskılarının hafiflemesi göz önüne alındığında, biz de politikayı sabit tutacağını öngören dokuz üyenin görüşüne katılıyoruz. Bu nedenle, Fed'in önümüzdeki yaza kadar politika faiz oranlarının sabit kalacağını öngörmeye devam ediyoruz."

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 169,10 puan azalırken, toplam işlem hacmi 180,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,08, holding endeksi yüzde 0,34 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,91 ile ulaştırma, en fazla kaybettiren ise yüzde 3,26 ile kimya petrol plastik oldu.

ABD ile İran arasındaki gerilimin azalmasının petrol fiyatlarını düşürmesi ve enflasyon endişelerini hafifletmesi küresel piyasalarda risk iştahını artırmasına karşın, Çin’in yerli çip üretim ekipmanlarında ilerleme kaydettiğine yönelik haber akışı, başta çip ekipmanı üreticileri olmak üzere teknoloji hisselerinde satış baskısına neden oldu.

Analistler yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olduğunu, yurt dışında ise ABD'de toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi, Richmond ABD Merkez Bankası (Fed) imalat sanayi endeksi ve New York Fed tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Bankadan yapılan açıklamada, Küresel Hızlı Hasar Tahmini (GRADE) çalışmasından elde edilen bulgular paylaşıldı.

Açıklamada, 24 Haziran'daki depremlerin Venezuela'da 19,6 milyar dolar tutarında doğrudan fiziksel hasara neden olduğunun tahmin edildiği bildirildi.

Dünya Bankası açıklamasında, söz konusu hasarın Venezuela'nın ekonomik toparlanması açısından yeniden imar çalışmalarının zamanında gerçekleştirilmesinin önemini ortaya koyduğu vurgulandı.

Değerlendirmeye göre toplam hasarın yüzde 47'sinin konut binalarında meydana geldiği belirtilen açıklamada, yüzde 27'sinin altyapıda ve yüzde 26'sının konut dışı binalarda görüldüğü aktarıldı.

Açıklamada, La Guaira eyaleti ve Distrito Capital'ın en ağır etkilenen bölgeler olduğu, bu iki bölgedeki hasarın toplam hasarın yaklaşık yarısını oluşturduğu kaydedildi.

Mevcut kamu ve özel sektör yatırım seviyeleri dikkate alındığında, yeniden imarın büyük ölçüde diğer yatırım projelerine ayrılan kaynakların yeniden yönlendirilmesiyle finanse edilmesi gerekeceği belirtilen açıklamada, bu durumda yeniden inşa sürecinin 10 yıllık bir dönem sonunda dahi tamamlanmamış kalabileceği ve ekonomik faaliyetler üzerinde kalıcı olumsuz etkiler yaratabileceği ifade edildi.

Açıklamada, buna karşılık daha yüksek kamu ve özel sektör yatırımlarıyla desteklenen daha hızlı bir yeniden imar sürecinin, depremlerin ekonomik ve sosyal etkilerini azaltabileceği vurgulandı.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 133,80 puan azalırken, toplam işlem hacmi 176,9 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,03 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 0,58 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,40 ile bilişim, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,27 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD ile İran arasındaki gerilimin enerji koridorları üzerindeki riskleri, yapay zeka temasının sürdürülebilir olup olmadığına yönelik soru işaretleri ve tarifelerin yeniden gündeme gelmesi fiyatlamalar üzerinde etkili oluyor.

Analistler, gelecek hafta yurt içinde işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi, yurt dışında ise ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararı, Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) Fiyat Endeksi ve büyüme verileri ile İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz kararı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.800 ve 13.700 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Petrol fiyatlarındaki geri çekilmede, ABD ile İran arasında tırmanan gerilime rağmen piyasaların beklediği ölçüde fiziki arz kaybı yaşanmaması ve ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımına gideceğine yönelik beklentilerin petrol talebini baskılayacağı öngörüsü etkili oluyor.

Brent petrolün varili, dün ABD ile İran arasında tırmanan gerilimin Hürmüz Boğazı'ndaki petrol sevkiyatını aksatabileceği endişesiyle Yemen'deki İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukasının ardından Babülmendep Boğazı'nda artan güvenlik risklerinin etkisiyle dün mayıstan bu yana en yüksek seviyesini gördü.

Dünya enerji arzı açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki çatışma riskinin Kızıldeniz'e de sıçraması petrol arzına ilişkin endişeleri artırırken, fiyatların beklenenden daha sınırlı yükselmesinde fiziki arzın güçlü seyrini koruyacağı beklentisi rol oynuyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Fatih Birol'un son açıklamasında petrol piyasalarına ilişkin değerlendirmesinde, ham petrol piyasalarının bu aşamada bazı dengeleyici unsurlardan destek almaya devam ettiği belirtildi.

Başta Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olmak üzere Körfez üreticilerinin önemli miktardaki petrolü Hürmüz Boğazı dışındaki alternatif güzergahlar üzerinden küresel piyasalara ulaştırmayı sürdürdüğü, ayrıca boğazdan da petrol sevkiyatının devam ettiği ifade edildi.

Açıklamada, ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan başta olmak üzere diğer üreticilerin ihracatlarını artırarak Körfez kaynaklı arz kayıplarının bir kısmını telafi ettiği belirtildi.

Talep tarafında ise Çin'in ham petrol ithalatını savaş öncesi seviyelere kıyasla yaklaşık yüzde 50 azaltmasının piyasaların dengelenmesinde önemli rol oynadığı kaydedildi.

- Acil stok salımları piyasayı rahatlatıyor

IEA ayrıca, üye ülkelerin sürdürdüğü acil durum petrol stok salımlarının piyasaya önemli ölçüde rahatlama sağladığına işaret etti. Ajansın 11 Mart'ta açıkladığı ortak eylem kapsamında piyasaya sunulması planlanan 400 milyon varillik petrolün yaklaşık 290 milyon varilinin piyasaya sürüldüğü, kalan miktarın da kademeli olarak piyasaya ulaşmayı sürdürdüğü bildirildi. Açıklamada, IEA üyesi ülkelerin kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki stoklar dahil önemli miktarda acil durum petrol rezervini elinde bulundurmaya devam ettiği vurgulandı.

IEA'nın son Petrol Piyasası Raporu'na da Hürmüz Boğazı'ndan petrol akışının yeniden başlamasının Körfez'deki üretimde kısmi toparlanmayı desteklemesiyle küresel petrol arzı haziranda önceki aya göre günlük yaklaşık 4 milyon 100 bin varil artarak 98 milyon 760 bin varile yükseldiği belirtildi.

Bu seviye haziranda görülen toparlanmaya rağmen küresel petrol üretimi, ABD/İsrail-İran Savaşı öncesindeki seviyenin günlük yaklaşık 9 milyon 400 bin varil altında kaldığına işaret etse de arzın yeniden toparlanma eğilimine girmesi ve yüksek seyrini koruması piyasalarda arz endişelerinin sınırlanmasına katkı sağladı.

Bunun yanı sıra, ABD'de ticari ham petrol stoklarının beklentilerin aksine artış gösterdiğine işaret eden veriler de petrol fiyatları üzerindeki aşağı yönlü baskıyı destekledi.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi (EIA), ülkedeki ticari ham petrol stoklarının geçen hafta yaklaşık 2 milyon varil artarak 411 milyon 700 bin varile yükseldiğini açıkladı. Piyasalarda stokların yaklaşık 2 milyon varil azalması bekleniyordu.

Öte yandan, İran basını, İran'a ait bir petrol tankerinin ABD'nin açık denizlerde uyguladığı ablukayı aşarak Umman Denizi'ne geçtiğini bildirdi. Bu durum, İran petrol ihracatının tamamen durmayabileceğine yönelik beklentileri güçlendirerek fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.

- Fed'in faiz artırımı beklentileri petrol fiyatlarını baskılamayı sürdürüyor

Dün petrol fiyatlarında kaydedilen yükseliş, enflasyon ve ekonomik büyümeye ilişkin beklentileri olumsuz etkilerken, mevcut sıkılıkta merkez bankalarının gelecek dönemde olası şahin adımlarına yönelik endişeleri artırdı.

Para piyasalarında, Fed’in bu yıl sonuna kadar toplam 2 kez faiz artışı yapabileceği ihtimalleri güçlü şekilde fiyatlanmaya başlandı. Bankanın eylül veya ekim toplantılarının birinde atacağı şahin adımın ardından aralıkta da ilave faiz artışı yapacağına ilişkin tahminler yüzde 78'e çıktı.

Ülkede faiz artırımına gidilmesinin ekonomik hareketliliği ve petrol talebini azaltarak petrol fiyatlarını baskılaması bekleniyor.

Brent petrolde teknik olarak 101,17 doların direnç, 99,34 doların ise destek bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Dolar ise 47,12 TL’den alınıp, 47,40 TL’den satışa sunuluyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 61,18 puan azalırken, toplam işlem hacmi 206,5 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,22, holding endeksi yüzde 1,12 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 4,47 ile madencilik, en fazla kaybettiren ise yüzde 5,35 ile iletişim oldu.

Küresel piyasalar, büyük teknoloji şirketlerinin bilançolarının yapay zeka harcamalarına ilişkin endişeleri yeniden gündeme getirmesi, artan jeopolitik riskler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle negatif bir seyir izlerken, BIST 100 endeksi de küresel piyasalardaki negatif seyre paralel satıcılı bir seyirle günü tamamladı.

Gün içerisinde Brent petrolün varil fiyatı, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarında petrol sevkiyatına yönelik riskler ile Orta Doğu'da enerji altyapısını hedef alabilecek saldırı endişelerinin etkisiyle 100 doların üzerine çıktı.

Yurt içinde ise Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK), politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'de sabit tuttu.

TCMB toplam rezervleri, 17 Temmuz haftasında bir önceki haftaya göre 2 milyar 812 milyon dolar azalarak 160 milyar 490 milyon dolar oldu.

Analistler, yarın yurt içinde finansal hizmetler güven endeksi ve sektörel enflasyon beklentilerinin, yurt dışında ise dünya genelinde Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) verileri başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.200 ve 14.300 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dolar ise 47,12 TL’den alınıp, 47,40 TL’den satışa sunuluyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 164,72 puan artarken, toplam işlem hacmi 193 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,08, holding endeksi yüzde 1,45 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 2,46 ile finansal kiralama faktoring, en fazla kaybettiren ise yüzde 2,62 ile tekstil deri oldu.

Küresel piyasalar, büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları öncesinde artan jeopolitik riskler ve yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle karışık bir seyir izlerken, yatırımcıların odağı şirket bilançolarının yanı sıra Avrupa Merkez Bankasının (ECB) faiz kararı ile ECB Başkanı Christine Lagarde’ın açıklamalarına çevrildi.

Yurt içinde BIST 100 endeksi de Avrupa borsalarındaki pozitif seyre paralel alıcılı bir seyir izlerken, gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) kararına çevrildi.

Analistler, yarın yurt içinde tüketici güven endeksi, TCMB'nin faiz kararı ve haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışına ise Avro Bölgesi'nde ECB'nin faiz kararı ve tüketici güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.300 ve 14.400 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 96,84 puan azalırken, toplam işlem hacmi 193,4 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,77, holding endeksi yüzde 0,07 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 1,25 ile iletişim, en fazla kaybettiren ise yüzde 8,82 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, şirket bilançoları ile Orta Doğu'daki gelişmeler yatırımcılar tarafından yakından takip edilirken, karışık bir seyir izleniyor.

Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Kanada'nın Amerikan ürünlerine yönelik "ayrımcı" uygulamalarda bulunduğunu öne sürerek, bu ülkeden ithal edilen bazı mallara yüzde 50 gümrük vergisi uygulanacağını açıklaması da yatırımcıların gündemindeki gelişmeler arasında yer aldı.

Analistler, yarın yurt içinde reel kesim güven endeksi ve kapasite kullanım oranının, yurt dışında ise Japonya'da dış ticaret dengesi ve İngiltere'de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puan seviyelerinin direnç konumunda olduğunu kaydetti.

ABD ile İran arasındaki gerilimi dizginlemeye yönelik diplomatik çabalar ve petroldeki gerilemeyle birlikte bugün altın fiyatlarında yükseliş kaydedildi. Yatırımcılar, Yemen’deki Husilerin Suudi Arabistan’a deniz ablukası uygulama tehdidinin ardından ham petrol fiyatlarında yaşanabilecek olası bir sıçramanın risklerini değerlendirmeyi sürdürdü.

Spot altının ons fiyatı, saat 04.46 itibarıyla yüzde 0,5 artarak 4.023,56 dolara yükseldi. Altın, günün erken saatlerinde yaklaşık yüzde 1’lik artışla 4.044,09 dolara kadar çıkmıştı. ABD’de ağustos vadeli altın kontratları ise yüzde 0,3 artışla ons başına 4.028 dolara ulaştı.

Petrol fiyatları ise bugün piyasaların ABD ile İran arasındaki arabuluculuk girişimleri, tarafların karşılıklı yeni saldırıları ve Husilerin Suudi Arabistan’a yönelik deniz ablukası tehdidini dengelemesiyle geriledi.

Analistler, Husilerin Babu’l Mendeb Boğazı’nı kapatmayı başarması halinde bunun dünyanın en önemli petrol sevkiyat rotalarından birini etkileyeceğini, bu durumun ham petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgasına, yakıt tedarikinin aksamasına ve küresel ekonomi üzerindeki baskıların artmasına yol açabileceğini belirtti.

Husilerin bu açıklaması; Tahran ve Washington’ın, geçen ay imzalanan anlaşmayı neredeyse sonlandırma noktasına getiren askeri tırmanma sarmalını durdurmak için diplomatik kanalları yeniden açma isteğine ilişkin işaretlere rağmen geldi.

İran Dışişleri Bakanlığı, arabulucuların Tahran’a ‘öneriler’ sunduğunu açıklayarak temasların sürdüğünü doğruladı ancak detay vermedi.

Ortadoğu’da son dönemde artan gerilim, pazartesi günü petrol fiyatlarını bir ayı aşkın sürenin en yüksek seviyesine çıkarmıştı. Bu sırada yetkililerin ve para politikası yapıcılarının kalıcı enflasyonla mücadele için faiz artırımı çağrıları artarken, ABD Merkez Bankası’nın (FED) bir sonraki toplantısında çetin bir tartışmanın yaşanmasına zemin hazırlanıyor.

Yüksek faiz oranları, genellikle herhangi bir getiri sağlamayan altını elde tutmanın fırsat maliyetini artırıyor.

Rusya Merkez Bankası’nın dün açıkladığı verilere göre, ülkenin altın rezervleri temmuz ayı başında, yılbaşına kıyasla 1,4 milyon ons (43,5 metrik ton) düşüşle 73,4 milyon troy ons (2.282 metrik ton) olarak gerçekleşti.

Diğer değerli metallere bakıldığında; spot gümüş yüzde 0,9 artışla ons başına 56,93 dolara, paladyum yüzde 0,3 artarak 1.256,68 dolara çıkarken, platin ise yüzde 0,2 düşüşle 1.591,22 dolara geriledi.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.29 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 1 azalarak 88,32 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 81,98 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasında 10 günlük ateşkes sağlanabileceğine yönelik diplomatik girişimlerin piyasalardaki arz kesintisi endişelerini hafifletmesiyle geriledi.

CNN'in haberine göre ismi paylaşılmayan ABD'li yetkililer, Washington ve Tahran'dan müzakerecilerin, "gerilimi azaltacak 10 günlük bir ateşkes fikrini değerlendirdiğini" öne sürerek, olası ateşkesin Hürmüz Boğazı'ndaki kısıtlamaların kaldırılmasını da içerebileceğini ifade etti.

Ancak diplomatik girişimlere rağmen devam eden çatışmalar, fiyatlardaki aşağı yönlü ivmeyi kısıtlıyor. ABD ordusu gece İran'ın orta kesimlerindeki İsfahan ve Şiraz başta olmak üzere güneydeki Çabahar, Kunarek, Bender Lenge, Sirik ile Abadan kentine yönelik saldırılar gerçekleştirdi. ABD ordusu son saldırıların amacını, İran’ın Hürmüz Boğazı kıyısındaki askeri kabiliyetlerini zayıflatmak olarak açıkladı.

İran ise söz konusu saldırılara misilleme olarak "Nasr 2 operasyonunun 24. dalgası" kapsamında Bahreyn ve Kuveyt'teki ABD askeri hedeflerine füze ve insansız hava aracı (İHA) saldırıları düzenlediğini duyurdu. İran basınında, Hürmüz Boğazı'nda güvenli olmayan bölgeden geçmeye çalışan 2 petrol tankerinde patlama yaşandığı da iddia edildi.

Öte yandan, Husilerin Askeri Sözcüsü Yahya Seri, Suudi Arabistan'ı 12 yıldır Yemen halkına abluka uygulamak, ülke kaynaklarını yağmalamak ve halkın acılarını dayanılmaz noktaya taşımakla suçladı ve buna karşılık da Riyad yönetimine deniz ablukası başlattıklarını duyurdu.

Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artması, tanker trafiğine ilişkin endişelerin derinleşmesi ve Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik deniz ablukası tehdidi, küresel petrol arzına ilişkin kaygıları artırırken, jeopolitik risklerin petrol fiyatları üzerindeki baskısını sürdürdü.

Brent petrolde teknik olarak 87,76 doların destek, 89,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 89,93 puan artarken, toplam işlem hacmi 186,1 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 1,51 değer kaybederken, holding endeksi yüzde 1,48 değer kazandı.

Sektör endeksleri arasında en çok kazandıran yüzde 4,40 ile kimya petrol plastik, en fazla kaybettiren ise yüzde 9,13 ile finansal kiralama faktoring oldu.

ABD ile İran arasındaki gerilime ilişkin haber akışı küresel piyasaların yönü üzerinde etkili olmaya devam ederken, Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, Avrupa borsalarındaki negatif seyre karşın günü pozitif tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışına ise İngiltere'de 3 aylık işsizlik oranı ile Almanya ve Avro Bölgesinde ZEW ekonomik güven endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.200 ve 14.300 puanın direnç, 14.000 ve 13.900 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, temmuz ayında Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.05 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 2,7 artarak 90,48 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 83,70 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD ile İran arasındaki çatışmaların hafta sonu tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatlarına ilişkin endişelerin artmasıyla haftaya güçlü yükselişle başladı. Brent petrol haziran ortasından bu yana ilk kez 90 doların üzerine çıkarken, WTI da son bir ayın en yüksek seviyelerini test etti.

İran'ın Tesnim Haber Ajansı, ABD'nin Hürmüz Boğazı yakınlarında Hürmüzgan eyaletine bağlı Hacıabad kentine gece saatlerinde saldırı düzenlediğini bildirdi. Haberde, saldırıda sivil can kaybı olmadığı, konut ve ticari altyapıda da hasar meydana gelmediği belirtilirken, Hürmüzgan'ın son günlerde ABD tarafından birçok kez hedef alındığı ifade edildi.

İran Atom Enerjisi Kurumu ise ABD'nin ülkenin güneybatısındaki Huzistan eyaletine bağlı Darhovin'de inşası süren nükleer santral sahasını hedef aldığını duyurdu.

ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile bu hafta ateşkes sağlanamaması halinde gerilimin tırmanmasına hazırlıklı olunması yönünde arabulucu ülkelere mesaj ilettiği iddia edildi. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz ise ABD saldırılarına misilleme olarak İran'ın İsrail'i hedef alması halinde hiçbir şarta bağlı kalmaksızın tüm güçleriyle saldıracakları tehdidinde bulundu.

Analistler bölgeden petrol ihracatının önümüzdeki günlerde daha da azalabileceğini ve piyasanın düşük stok seviyelerinden kaynaklanan arz risklerini henüz tam olarak fiyatlamadığını belirtirken, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısındaki düşüş de sevkiyatların yavaşladığına işaret etti.

Brent petrolde teknik olarak 90,05 doların destek, 90,53 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Kredi derecelendirme kuruluşundan yapılan açıklamada, Türkiye'nin uzun vadeli kredi notunun "BB-" olarak teyit edildiği, not görünümünün ise "durağan" olduğu bildirildi.

Açıklamada, Türkiye'nin düşük kamu borcu, büyük ve çeşitlendirilmiş ekonomisi, "BB" not grubundaki ülkelerin medyanına kıyasla yüksek kişi başına düşen geliri, stres dönemlerinde dış finansmana erişimini sürdürme geçmişi ve dayanıklı bankacılık sektörünün kredi notunu destekleyen unsurlar arasında yer aldığı belirtildi.

Türkiye'nin potansiyel büyüme oranının yüzde 4'e yakın olduğunun değerlendirildiği aktarılan açıklamada, büyüme oranının bu yıl yüzde 2,8 ve gelecek yıl yüzde 4,4 olmasının beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, Türkiye'de enflasyonun haziran ayındaki yüzde 32 seviyesinden 2026 sonunda yüzde 29,5'e gerilemesinin beklendiği aktarıldı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) fonlama maliyetini 300 baz puan artırması ve kredi limitlerini sıkılaştırıcı son adımlarının, ABD-İran çatışmasının ilk döneminde lirayı istikrara kavuşturmak amacıyla gerçekleştirilen döviz müdahalelerinin ardından uluslararası rezervlerde kısmi toparlanmayı desteklediği belirtilen açıklamada, brüt döviz rezervlerinin 2026 sonunda 167 milyar dolara ulaşmasının beklendiği kaydedildi.

Açıklamada, özellikle dış finansman ihtiyacındaki sürdürülebilir azalmayla birlikte ülkenin dış tamponlarının kayda değer şekilde güçlenmesi ve enflasyondaki düşüşü destekleyen sıkı politika duruşunun korunacağına yönelik güvenin artmasının, kredi notunda yükselişe yol açabileceğine işaret edildi.

Günün ilk yarısında düşüş eğiliminde hareket eden BIST 100 endeksi, saat 13.00 itibarıyla önceki kapanışa göre 258,6 puan ve yüzde 1,81 düşüşle 13.992,64 puana geriledi.

Toplam işlem hacmi 77,8 milyar lira oldu. Bankacılık endeksi yüzde 2,18, holding endeksi ise yüzde 0,49 değer kaybetti.

Sektör endekslerinden en çok yükselen yüzde 1,58 ile tekstil deri, en fazla kaybeden ise yüzde 9,19 ile finansal kiralama faktoring oldu. Küresel piyasalar, teknoloji ve çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen derin satış baskısı ve Orta Doğu'da ABD-İran arasında tırmanarak devam eden karşılıklı saldırıların etkisiyle negatif seyrediyor.

Analistler, günün geri kalanında ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.850 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,22 değer kazanarak 14.251,29 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 105,54 puan ve yüzde 0,74 azalışla 14.145,75 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,43, holding endeksi yüzde 0,22 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,79 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 9,17 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen derin satış baskısı ve Orta Doğu'da tırmanan jeopolitik gerilimle negatif seyrediyor.

Analistler, bugün yurt içinde konut fiyat endeksi, konut satış istatistikleri, kısa vadeli dış borç istatistikleri ile uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings'in beklenen Türkiye değerlendirmesi, yurt dışında ise Avro Bölgesi'nde enflasyon ve ABD'de sanayi üretimi başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.000 ve 13.900 puanın destek, 14.300 ve 14.400 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Salı günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,09 değer kaybederek 14.079,97 puandan tamamladı.

Endeks, bugün açılışta önceki kapanışa göre 50,81 puan ve yüzde 0,36 azalışla 14.029,16 puana indi. Bankacılık endeksi yüzde 0,21 değer kazanırken, holding endeksi yatay seyretti.

Sektör endeksleri arasında en fazla kazandıran yüzde 1,73 ile tekstil deri, en çok gerileyen yüzde 9,24 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalar, ABD'de açıklanan makroekonomik verilerin ülkede enflasyonun yavaşladığını ortaya koymasına karşın, artan jeopolitik gerilimler ve dünya genelinde teknoloji hisselerinde görülen sert dalgalanmaların etkisiyle karışık bir seyir izliyor.

Dün yurt içinde 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü nedeniyle piyasalar kapalıydı.

Analistler, bugün yurt içinde bütçe dengesi yurt dışında ise Avro Bölgesinde dış ticaret dengesi, ABD'de perakende satışlar başta olmak üzere veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.900 ve 13.800 puanın destek, 14.100 ve 14.200 puanın direnç konumunda olduğunu kaydetti.

Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasasında son yılların en büyük aksamasına yol açmasına rağmen, düşen talep, artan üretim ve stokların kullanılması gibi faktörlerin etkisiyle petrol fiyatlarında daha büyük bir sıçrama yaşanmadığını, ancak tamponların büyük bölümünün artık tükenmiş durumda olduğunu bildirdi.

IMF, Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan "Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor" başlıklı bir blog yazısı yayımladı.

Yazıda, küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisinin fiyatları sert biçimde yukarı taşımasının beklendiği, ancak Orta Doğu'daki savaşın başlamasının ardından yaşanan ani yükselişten sonra ham petrol fiyatlarının kısa sürede varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelendiği aktarıldı.

Bu seviyenin pek çok kişinin korktuğundan çok daha düşük olduğu belirtilen yazıda, ilk şokun etkisini hafifleten çeşitli faktörlerin bulunduğu ancak bu hareket alanının büyük bölümünün artık tüketildiği uyarısında bulunuldu.

Yazıda, mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı ve kesintinin aynı aşamasında ortaya çıkan arz açığının 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen arz açıklarını aştığı kaydedildi.

Daha düşük talep, daha yüksek üretim ve stokların kullanılmasının fiyatlarda daha büyük bir sıçramayı önlediği belirtilen yazıda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmesini engellemek için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığı aktarıldı.

Yazıda, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağının ve nakliye faaliyetleri, sigorta hizmetleri ile piyasa aktörlerinin güveninin ne hızda toparlanacağının belirsizliğini koruduğu ifade edildi.

Sektör tahminlerinin, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının önemli bölümünün yeniden başlamasının 2 ila 3 ayı bulabileceğini gösterdiği belirtilen yazıda, daha uzun vadeli bir diğer endişenin ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi için finansmanın sınırlı olduğu yerlerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilmesi olduğu aktarıldı.

Yazıda, enerji şoklarının etkisinin hala hissedildiğine dikkat çekilerek, şunlar kaydedildi:

"Bu sefer ilk darbeyi hafifleten unsur, enerji piyasalarının manevra alanı olması ve darbeyi absorbe edebilmesiydi. Hürmüz Boğazı'nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak."

Petrol fiyatları, bugünkü işlemlerde ABD ile İran arasında Hürmüz Boğazı çevresinde artan askeri gerilimin küresel enerji arzına ilişkin endişeleri artırmasıyla, yaklaşık son bir ayın en yüksek seviyesine çıktı. Aynı zamanda boğazdan geçen petrol tankerlerinin sayısı son iki ayın en düşük seviyesine geriledi.

Brent petrolün varil fiyatı 1,50 dolar (%1,8) artışla 84,80 dolara yükselirken, ABD ham petrolü (WTI) 1,70 dolar (%2,2) değer kazanarak 79,84 dolardan işlem gördü. Her iki gösterge de seansın erken saatlerinde varil başına 2 doların üzerinde yükseldi. Brent petrol, bir önceki işlem gününde %9,6 artışla Mayıs 2020'den bu yana en yüksek günlük kazancını kaydetmişti.

Fiyatlardaki yükseliş, ABD güçlerinin üst üste üçüncü gece de İran hedeflerine yönelik saldırılar düzenlemesi sonrasında gerçekleşti. ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik deniz ablukasının yeniden uygulamaya konulduğunu açıklarken, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin korunması karşılığında geçişlerden %20 oranında ücret alınmasını önerdi.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, son gelişmelerin petrol piyasasında jeopolitik risk primini yeniden artırdığını belirtti.

Waterer, "ABD'nin deniz ablukasını yeniden devreye sokması ve İran'ın buna verdiği karşılıklar, petrol piyasasında yeni bir risk primi oluşmasına neden oldu" değerlendirmesinde bulundu.

Hürmüz Boğazı'nın henüz tamamen kapanmadığını vurgulayan Waterer, tarafların farklı hedeflerinin küresel arz görünümünü daha da belirsiz hale getirdiğini ifade etti.

Endişeler, Birleşik Arap Emirlikleri Savunma Bakanlığı'nın iki BAE tankerinin Umman karasularında, Hürmüz Boğazı'nın güney rotasında İran'a ait iki seyir füzesiyle vurulduğunu açıklamasıyla daha da arttı. Saldırıda Hindistan vatandaşı bir mürettebat yaşamını yitirirken, 8 kişi de yaralandı.

Denizcilik verileri ise son 24 saat içinde Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol tankeri sayısının son iki ayın en düşük seviyesine gerilediğini gösterdi. Bu durum, güvenlik risklerinin deniz taşımacılığını etkilemeye başladığına işaret ediyor.

Philip Nova analisti Priyanka Sachdeva, piyasaların dikkatle izlemesi gereken en önemli unsurun Hürmüz Boğazı'ndan geçen ham petrol akışı olduğunu söyledi.

Sachdeva, "Tanker trafiğinde somut bir aksama, gemi sayısında kalıcı bir düşüş ya da ihracat akışında ciddi bir kesinti yaşanması halinde petrol fiyatlarında yeni bir yükseliş dalgası görülebilir" yorumunda bulundu.

Buna karşılık, askeri gerilime rağmen petrol akışının sürmesi halinde fiyatları destekleyen jeopolitik risk priminin zamanla azalmasının beklendiğini ifade etti.

Bölgedeki riskleri artıran bir diğer gelişmede ise Yemen'deki Husiler, Suudi Arabistan'ın kontrol ettikleri bir havalimanını bombaladığını öne sürerek, Suudi Arabistan'a füze saldırıları düzenlediklerini açıkladı.

Gabelli Funds Portföy Yöneticisi Simon Wong, Husilerin saldırılarını Kızıldeniz'deki Suudi petrol tesislerine yöneltmesi halinde bölgedeki petrol arzına ilişkin belirsizliklerin daha da artabileceğini söyledi.

Öte yandan Şarku’l Avsat’ın Reuters’ten aktardığına göre ajansın ABD'de gerçekleştirdiği ön ankete göre analistler, geçen hafta ülkenin ham petrol stoklarının gerilemesini, buna karşılık benzin ve distilat yakıt stoklarının artmasını bekliyor. Resmi verilerin bu tahminleri doğrulaması halinde söz konusu gelişmenin petrol fiyatlarına ilave destek sağlayabileceği değerlendiriliyor.