Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, yaklaşık 3 haftadır yeni hantavirüs vakasının bildirilmediğini, virüse ilişkin durumun istikrarlı kalmaya devam ettiğini duyurdu.

Ghebreyesus, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, Hollanda bandıralı "MV Hondius" yolcu gemisinde tespit edilen hantavirüs vakalarına ilişkin paylaşımda bulundu.

DSÖ'ye bildirilen vaka sayısının 13 olarak kaldığını belirten Ghebreyesus, "Yaklaşık 3 haftadır yeni vaka bildirilmedi. Ölü sayısı 3'te kaldı ve bir aydan fazla süredir yeni can kaybı bildirilmedi." ifadelerini kullandı.

Ghebreyesus, hantavirüsle ilgili genel durumun istikrarlı kalmaya devam ettiğini kaydetti.

HANTAVİRÜS

Hantavirüsün çoğunlukla kemirgenlerden bulaştığı biliniyor.

Kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunması, bazen de kemirgen tarafından ısırılma ya da tırmalanmayla bulaşan virüs, ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi semptomlara yol açıyor.

Solunum yetmezliğine de sebep olabilen hastalık, bazı durumlarda iç kanama ve böbrek yetmezliği şeklinde seyrediyor.

Kalp ve Damar Cerrahi Kliniği'nde yapılan tetkiklerde, aort damarı yırtığı tespit edilen Özçelik, yaklaşık 10,5 saat süren ameliyatın ardından yeniden sağlığına kavuştu.

Gaziantep Şehir Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Ahmet Uluşan, bu tarz ameliyatların zor olduğunu ama sonuçlarından memnun olduklarını söyledi.

Uluşan, "Hasta, hibrit ameliyathanemizde kapalı yöntemle yaklaşık aort asının 90 santimetrelik bir yapay damar yapılarak hayata döndürüldü. Literatüre girebilecek bir vaka, nadir yapılan işlemlerden. Bu bölgede ilk yapılan ameliyatlardan birisi." dedi.

Kalp Damar Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Yusuf Çorbacıoğlu da ekibiyle başarılı bir ameliyat gerçekleştirdiklerini söyledi.

Hastanın iyileşme sürecinin de olumlu gittiğini ifade eden Çorbacıoğlu, şunları kaydetti:

"Aort kapağında ciddi bir kaçağı vardı. Aort ve aortun kalbe yakın kısmı yırtıktı. Kafaya giden damarları ve o iç organlara giden damarlarında da ciddi yırtıklar vardı. O yüzden aort kökü ve kapağı dahil bütün aortunu değiştirmek mecburiyetindeydik. Bunu da Türkiye'de ve dünyada yeni yeni kullanılan yeni nesil bir greft tekniğiyle uyguladık. Bu greft tekniğiyle literatürde yapılan nadir vakalardandır."

Ameliyatın bir kısmını açık yöntemle cerrahi olarak değiştirdiklerini belirten Çorbacıoğlu, "Diğer kısmını da anjiyografi ünitesinde kapalı yöntemle, hem beyne ve boyuna giden damarları hem de diğer iç organlara giden damarları anjiyografi yöntemlerle yaptık. Hibrit bir yöntemdir. Bütün aort ve kapağının dahil değiştiği büyük bir ameliyattır." değerlendirmesinde bulundu.

Aydın Özçelik ise ameliyattan önce nefes darlığı gibi sorunlar yaşadığını dile getirdi.

Ameliyatı gerçekleştiren hekim ve hemşirelere teşekkür eden Özçelik, "Allah'a şükür kurtulduk. Bizim gibi risk durumu yüksek, kurtulma umudu az olan hastalarda Yusuf hocamın uygulamış olduğu yeni teknik bize umut oldu." diye konuştu.

Eczacı Umut Öksüz, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’da, Bundibugyo virüsünün yol açtığı Ebola salgınının sürdüğünü açıkladı.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), söz konusu salgını “uluslararası boyutta halk sağlığı acil durumu” (PHEIC) olarak ilan etti.

Güncel tabloya göre (29 Mayıs 2026 tarihi itibarıyla), iki ülkede toplam bin 200’ü aşkın şüpheli ve doğrulanmış vaka ile 240’tan fazla ölüm bildirildi. Gerçek sayının daha yüksek olabileceği değerlendiriliyor. Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Uganda’da acil durum yönetiminin sürdüğü ifade edildi.

Öksüz, KKTC’ye Afrika kıtası ve uluslararası aktarma noktalarından yoğun giriş çıkış olması nedeniyle başta Ercan Havalimanı olmak üzere tedbirlerin gözden geçirilmesinin önem taşıdığını belirtti.

Ebola virüsünün bulaş yoluna da değinen Öksüz, hastalığın grip gibi hava yoluyla kolay yayılmadığını, çoğunlukla hasta kişinin kanı ve vücut sıvılarıyla yakın temas sonucu bulaştığını ifade etti.

Son 21 gün içinde Ebola vakası bildirilen bölgelere seyahat edenlerin veya bu bölgelerden gelen kişilerle temas kuranların dikkatli olması gerektiği kaydedildi.

Hastalığın belirtileri arasında ateş, halsizlik, kusma, ishal, kas ağrısı ve açıklanamayan kanamanın yer aldığı, bu belirtileri taşıyanların vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurması gerektiği belirtildi.

Öksüz, eczacıların toplum sağlığına en yakın ilk temas noktalarından biri olduğuna dikkat çekerek meslektaşlara yönelik bilgilendirme çalışmalarının başlatıldığını söyledi.

Bilimsel bilgi, sakinlik ve doğru yönlendirme ile halk sağlığının korunmaya devam edileceğini ifade eden Öksüz, KKTC’de şu an için panik yaratacak bir tablonun bulunmadığını ancak hazırlıklı, dikkatli ve koordineli olunması gerektiğini vurguladı.

Öksüz, “Panik yok, rehavet yok, bilimsel takip ve erken uyarı var” ifadelerini kullandı.

Öksüz açıklamasında, Verilerin Dünya Sağlık Örgütü ve uluslararası sağlık otoritelerinin 29 Mayıs 2026 tarihli kaynaklarına dayandığını belirtti.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde patlak veren yeni Ebola salgınının daha önce benzeri görülmemiş bir hızla yayıldığını duyuran Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü, virüsün mevcut aşısının ve tedavisinin bulunmayan nadir bir tür olduğunu açıklayarak küresel kamuoyunu uyardı.

TRT Haber’nin aktardığına göre Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki Ituri eyaletinde başlayan Ebola salgını, uluslararası sağlık örgütlerini alarma geçirdi. Salgının ilan edilmesinin üzerinden henüz iki hafta geçmiş olmasına rağmen, vaka sayılarının ulaştığı boyut insani yardım kuruluşları tarafından "derinden endişe verici" olarak nitelendirildi.

Sınır Tanımayan Doktorlar Örgütü Genel Direktör Yardımcısı Dr. Alan Gonzales, tıp tarihinde daha önce hiçbir Ebola salgınında bu kadar kısa sürede bu denli yüksek vaka artışı kaydedilmediğini vurguladı.

Sahadaki ekiplerin virüsün yayılma hızına yetişmekte zorlandığını belirten Gonzales, yüzlerce şüphelinin test edilmeyi beklediğini ve salgının gerçek boyutunun henüz tam olarak kestirilemediğini ifade etti.

AŞISI OLMAYN NADİR TÜR MÜCADELEYİ ZORLAŞTIRIYOR

Sağlık uzmanlarını en çok endişelendiren hususların başında, salgına yol açan virüsün "Bundibugyo" adı verilen nadir bir Ebola türü olması geliyor. Dünya çapında bilinen yaygın Ebola türlerinin aksine, Bundibugyo varyantına karşı geliştirilmiş ve etkinliği kanıtlanmış bir aşı veya özel bir ilaç tedavisi bulunmuyor.

Yakalanan her üç kişiden birinin ölümüne yol açan bu tehlikeli virüsle mücadele, şu an için yalnızca hastaların karantinaya alınması ve semptomları hafifletmeye yönelik yoğun destek tedavileriyle sınırlı kalıyor.

SAVAŞ VE KARANTİNA YARRDIMLARI ETKİLİYOR

Bölgedeki insani krizi yerinde incelemek üzere salgının merkez üssü olan Bunia kentine giden Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Başkanı Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, virüsün yayılmasını durdurmak amacıyla uygulanan sınır ve havalimanı kapatmalarının tıbbi yardımları geciktirdiğini açıkladı.

Kongo’nun doğusunda uzun süredir devam eden iç çatışmalar da sağlık ekiplerinin güvenliğini tehdit ederek filyasyon ve ilaçlama çalışmalarını sekteye uğratıyor. Salgının komşu ülke Uganda’ya da sıçrayarak can kaybına yol açması üzerine, uluslararası uçuş hatlarında ve bölge havalimanlarında zorunlu dezenfektan istasyonları kurularak geniş çaplı hijyen seferberliği başlatıldı.

CENAZE GELENEKLERİ VİRÜSÜ YAYIYOR

DSÖ lideri Ghebreyesus, yerel halka seslenerek salgının kontrol altına alınabilmesi için geleneksel alışkanlıkların geçici olarak askıya alınması gerektiği uyarısında bulundu. Özellikle hayatını kaybeden yakınlara son görev amacıyla yapılan dokunma ve yıkama ritüellerinin, virüsün salya, kan ve ter gibi vücut sıvıları yoluyla sağlıklı insanlara hızla bulaşmasına zemin hazırladığını hatırlattı.

Öte yandan Brezilya gibi uzak coğrafyalarda da Kongo’dan dönen ve Ebola şüphesi taşıyan kişilerin karantinaya alınması, yerel bir salgın olarak başlayan krizin küresel bir tehdide dönüşme potansiyelini gözler önüne seriyor.

Küçük çocuklara çok az miktarda yerfıstığı vermenin, alerjilerini üç yıl içinde tedavi edebileceği bir araştırmada öne sürüldü.

Birleşik Krallık'ta her 50 çocuktan birini etkileyen yerfıstığı alerjisi, genellikle ömür boyu sürüyor ve şiddetli alerjik reaksiyonlarla ilgili sürekli endişeye yol açabiliyor.

Hafif reaksiyonlar ağızda kaşıntı ve mide bulantısına neden olurken, şiddetli alerjik reaksiyonlar anafilaksiye, yani dil ve boğazda şişmeye yol açabilir.

Ancak Karolinska Enstitüsü'nden araştırmacılar, yerfıstığı alerjisi olan bir ila üç yaşlarındaki çocuklara her gün az miktarda fıstık vererek onları tedavi etmeyi başardı. Bu miktar, alerjik reaksiyon ortadan kalkana kadar zamanla kademeli olarak artırıldı.

Karolinska Enstitüsü Södersjukhuset Klinik Bilim ve Eğitim Bölümü'nden ve Sachs Çocuk ve Gençlik Hastanesi'nde kıdemli danışman olan Profesör Caroline Nilsson, "Protokolü uygulayan tüm çocuklar, alerjik reaksiyon yaşamadan üç buçuk fıstık yeme hedefine ulaştı ve çoğu 25 fıstığa kadar tüketebildi" diyor.

Nilsson "Sağlık kurumlarında kontrollü koşullar altında gerçekleştirilmesi halinde tedavinin güvenli olduğunu düşünüyoruz" diye ekliyor.

The Lancet Regional Health - Europe'ta yayımlanan çalışmada, İsveç'in Stockholm kentinde yaşayan ve farklı şiddet derecelerinde yerfıstığı alerjisi olduğu doğrulanmış bir ila üç yaşlarındaki 75 çocuk iki gruba ayrıldı. Çocukların 50'sine fıstık cipsleri verilirken, geri kalan 25 çocuk hiç fıstık tüketmedi.

Hastanede çok düşük bir dozla başlatılan tedavi, daha sonra evde günlük alımla sürdürüldü. Çocuklar günde yaklaşık bir buçuk fıstığa eşdeğer düşük bir idame dozuna ulaşana kadar doz her 4-6 haftada bir artırıldı.

Profesör Nilsson, "Bu, yavaş doz artırımı ve düşük idame dozu içeren, küçük çocuklarda oral immünoterapiye ilişkin ilk randomize çalışma" ifadelerini kullanıyor.

Fıstık cipslerinin kolayca sindirilmesi, ailelerin tedaviyi takip etmesini kolaylaştırırken, sonuçların ne kadar olumlu olduğuna şaşırdık.

Üç yıl boyunca fıstık cipslerini tüketen çocukların yüzde 82'si, tedavide 4 haftalık bir ara verdikten sonra bile alerjik reaksiyon göstermeden en az üç buçuk fıstık yiyebildi.

Buna karşılık hiç yerfıstığı tüketmeyen kontrol grubundaki çocukların sadece yüzde 12'si üç buçuk fıstık yemeyi tolere edebildi.

Bazı yan etkiler görülse de çoğu durumda bunlar hafifti ve ağızda kaşıntı veya deri döküntülerine neden oldu. Fıstık dozu artırıldığında ciddi alerjik reaksiyonlar meydana gelirken bazı çocuklara adrenalin iğnesi yapılması gerekti.

Araştırmacılar, tedavinin evde yapılmaması ve her zaman kontrollü koşullar altında, sağlık uzmanlarıyla yakın temas halinde ve tıbbi takip altında gerçekleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.

Karolinska Enstitüsü Kadın ve Çocuk Sağlığı Bölümü'nden Profesör Anna Asarnoj, "İhtiyatlı tedavi yaklaşımı güvenlik açısından önemli bir rol oynuyor gibi görünüyor ancak ciddi reaksiyonlar yine de ortaya çıkabileceğinden, ebeveynlerin bunu evde denememesi gerekiyor" diyor.

Gut adlı akademik dergide yayımlanan araştırmaya göre Mayo Clinic'ten araştırmacıların geliştirdiği teknoloji, pankreasta insan gözüyle seçilemeyen "görünmez" kalıpları tanımlıyor.

Çoğu hastada karın ağrısı veya kilo kaybı gibi belirtiler ortaya çıktığında, kanser genellikle ileri aşamaya ulaşmış oluyor. Pankreas kanserinin 5 yıllık hayatta kalma oranı sadece yüzde 13.

Radyomik tabanlı Erken Tespit Modeli adı verilen yapay zeka çerçevesi, başlangıçta ilgisiz durumlar için taranan ancak daha sonra pankreas kanserine yakalanan hastalardan alınan yaklaşık bin BT taramasıyla eğitildi.

Kurul onaylı radyologlarla yapılan doğrudan karşılaştırmada yapay zeka, hastalığın erken belirtilerini tespit etmede önemli ölçüde daha etkiliydi.

Pankreas karın boşluğunun derinliklerinde yer aldığından bu organdaki tümörleri bulmak son derece zor ve bu da fiziksel muayeneleri etkisiz kılıyor. Ayrıca genel halk için rutin bir tarama yöntemi de mevcut değil.

Bağımsız bir test setinde (493 tarama) model, gizli kanseri yüzde 73'lük bir doğruluk oranıyla tespit etti; bu oran, doktorların elde ettiği yüzde 39'luk oranın neredeyse iki katı. Kesin tanıdan iki yıldan fazla zaman önce yapılan taramalarda yapay zeka, radyologlardan neredeyse üç kat daha isabetliydi.

Mayo Clinic radyoloğu ve çalışmanın yazarı Dr. Ajit Goenka, "Hastalığın biyolojisine dayanarak, bunun üç ay içinde aniden ortaya çıkan bir şey olmadığını biliyorduk" dedi.

İşaretin orada olduğunu biliyorduk. Sadece onu tespit edebilmenin bir yolunu bulmamız gerekiyordu.

Yapay zeka modeli, organ dokusundaki küçük yapısal bozulmalar olan "radyomik" özellikleri analiz ederek çalışıyor. Goenka, modelin kanseri bağışıklık sisteminden koruyan anormal hücreleri tanımlayabildiğini, bunun bilim insanlarının uzun zamandır tanıdığı ancak standart görüntülemede görselleştirmekte zorlandığı bir işaret olduğunu söyledi.

Moffitt Kanser Merkezi'nden araştırmaya dahil olmayan radyolog Dr. Daniel Jeong, insanların yaptığı mevcut incelemelerin sınırlamalarından bahsetti.

Jeong, NBC News'a, "Bu görüntüleri her gün analiz ediyorum" diye konuştu.

Gerçekten de kanseri temsil edebilecek ölçülebilir bir kitle arıyoruz. Dolayısıyla bu tümörlerin görünür hale gelmesi için belirli bir seviyeye kadar büyümesi gerekiyor.

Araştırma önemli bir dönüm noktası olsa da uzmanlar, aracın henüz yaygın kullanım için hazır olmadığı uyarısını yapıyor. Model, gerçek zamanlı doğruluğunu teyit etmek için üç ila 5 yıl hasta takibi gerektiren bir klinik denemede değerlendiriliyor.

Araştırmacılar bu teknolojinin nihayetinde ailesinde hastalık öyküsü veya yeni başlayan diyabeti olanlar gibi yüksek riskli bireyler için bir triyaj aracı olarak kullanılabileceğini öne sürüyor.

Goenka, "Onlarca yıldır karanlıkta dolaştığımız bir hastalıkta bu, bize bitiş çizgisini gösteren bir dönüm noktası ancak yine de bitiş çizgisine ulaşmamız gerekiyor" dedi.

Bu çalışma, mRNA aşıları için yapılan erken aşama denemeleri ve ileri evre vakalarda yaşam beklentisini uzatma konusunda umut vaat eden deneysel ilaçlar da dahil bu alanda son dönemde kaydedilen birçok ilerlemeden biri.

38 yıllık meslek deneyimine sahip olduğunu ifade eden Prof. Dr. Füsun Yıldız, elektronik sigaranın çoğu zaman zararsızmış gibi pazarlanmasına rağmen gerçekte nikotin bağımlılığını sürdürmeyi amaçlayan bir stratejinin ürünü olduğunu söyledi. Geleneksel sigaraya yönelik yasaklar, artan vergiler ve gençler arasında yükselen sağlık bilincinin tütün endüstrisini yeni ürünler geliştirmeye ittiğini belirten Yıldız, elektronik sigara ve ısıtılmış tütün ürünlerinin bu noktada devreye sokulduğunu dile getirdi.

Bu ürünlerin özellikle gençler ve kadınlar hedef alınarak pazarlanıldığını vurgulayan Prof. Dr. Füsun Yıldız, “Nikotin daha modern, teknolojik ve zararsızmış gibi gösterilen bir ambalajla sunuluyor. Ancak bu ürünler bağımlılığı sürdürmekten başka bir işe yaramıyor” ifadelerini kullandı.

Bilimsel araştırmaların elektronik sigara aerosolünde nikotin, kanserojen maddeler, ağır metaller, uçucu organik bileşikler, aroma kimyasalları ve ultra ince partiküller bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Yıldız, bu nedenle söz konusu ürünlerin masum bir buhar olmadığını söyledi.

Elektronik sigaranın sigara bırakma yöntemi olarak gösterilmesinin de doğru olmadığını dile getiren Prof. Dr. Füsun Yıldız, tütün endüstrisinin bu yönde güçlü bir pazarlama stratejisi yürüttüğünü ifade etti. Sağlık profesyonellerinin bu konuda sessiz kalmaması gerektiğini belirten Yıldız, toplumda farkındalığın artırılmasının önemine dikkat çekti.

“Zararsız veya zararı azaltılmış bir tütün ürünü yoktur” diyen Prof. Dr. Füsun Yıldız, sigara, elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünleri, puro, pipo, nargile ve sarmalık tütünün tamamının insan sağlığı için ciddi riskler taşıdığını vurguladı.

Tütün endüstrisinin pazarlama stratejilerinin bilimsel gerçeklerle ortaya konulması gerektiğini belirten Yıldız, özellikle gençlerin bu ürünlere yönlendirilmesine karşı toplumun bilinçlendirilmesinin büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.

Yeni sisteme geçiş sürecinde mevcut randevular bir hafta süreyle ertelendi. Bu nedenle 1101 randevu hattında geçici yoğunluk yaşanıyor. Bakanlık, kısa süre içinde yoğunluğun azalmasını ve sistemin olağan işleyişine dönmesini bekliyor.

Online randevu sistemi ise 7 gün 24 saat kesintisiz hizmet vermeye devam ediyor. Sisteme e-Devlet Kapısı üzerinden, güvenli kimlik doğrulama yöntemiyle erişim sağlanacak. Henüz e-Devlet şifresi bulunmayan vatandaşlar şifrelerini ilgili kaymakamlıklardan alabilecek.

Sağlık Bakanlığı, geçiş sürecinin sorunsuz tamamlanabilmesi için 1101 hattının bir süre daha mevcut randevu sistemi üzerinden hizmet sunacağını belirtti. Bakanlık, olası kısa süreli aksaklıklara karşı vatandaşların anlayış göstermesinin sürecin sağlıklı ve hızlı ilerlemesi açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.

Açıklamada, “Haberlere konu edilen bölgeler Bakanlığımızın izleme ve sınıflandırma sistemi içerisinde yer almamaktadır. İlimizde belirlenmiş üretim alanlarında kara midye ve akivades türleri düzenli olarak analiz edilmekte, mikrobiyolojik ve kimyasal kontroller yapılmaktadır. Bu alanlardan elde edilen ürünler, üretim alanının sınıfına göre arındırma veya ısıl işlemden geçirilmeden doğrudan piyasaya sunulmamaktadır.” ifadelerine yer verildi.

İzmir Körfezi’nin bazı iç kesimlerinde midye avcılığının yasak olduğu hatırlatılan açıklamada, izinsiz ve izlenmeyen alanlardan yapılan avcılık faaliyetlerinin yasa dışı olduğu ve 7/24 denetlendiği kaydedildi.

Yetkililer, vatandaşların yalnızca onaylı ve güvenilir satış noktalarından temin edilen su ürünlerini tercih etmelerinin önemine dikkat çekti.

Ne olmuştu?

Dokuz Eylül Üniversitesi ile Adnan Menderes Üniversitesi iş birliğinde, TÜBİTAK destekli yürütülen bir çalışmada İzmir Körfezi’nden alınan midye örneklerinin yaklaşık üçte birinde hepatit A ve norovirüs tespit edildiği açıklanmıştı.

Bakanlık açıklamasında, sistemin vatandaşların sağlık hizmetlerine daha hızlı ve kolay erişimini sağlamak amacıyla hayata geçirildiği belirtilerek, bunun yalnızca teknik bir güncelleme değil; erişilebilirlik ve vatandaş memnuniyetini merkeze alan yapısal bir dönüşüm olduğu vurgulandı.

Geçiş sürecinin planlı ve sorunsuz şekilde tamamlanabilmesi için mart ayı başına kadar mevcut randevu sistemiyle hizmet sunulmaya devam edileceği kaydedildi.

2 Mart itibarıyla yeni sistemle birlikte vatandaşların randevularını telefon aracılığıyla alabileceği, online randevu sisteminin ise haftanın 7 günü 24 saat kesintisiz hizmet vereceği ifade edildi.

Online randevu sistemine, e-Devlet Kapısı üzerinden güvenli kimlik doğrulama yöntemiyle erişim sağlanacağı belirtilen açıklamada, sistemi kullanabilmek için e-Devlet şifresinin gerekli olduğu, henüz şifresi bulunmayan vatandaşların ise şifrelerini ilgili kaymakamlıklardan temin edebileceği bildirildi.

Açıklamada, geçiş sürecinde herhangi bir mağduriyet yaşanmaması adına tüm teknik ve idari ekiplerin yoğun ve titiz bir çalışma yürüttüğü ifade edilerek, oluşabilecek kısa süreli aksaklıklara karşı vatandaşların anlayışının önemine dikkat çekildi.

Sağlık Bakanlığı, hedeflerinin güçlü dijital altyapı ile desteklenen, hızlı, erişilebilir ve sürdürülebilir bir sağlık sistemini kalıcı hale getirmek olduğunu kaydetti.

Kronik Hastalıkların Cinsel Sağlık Üzerindeki Etkilerini Paylaştı

Kongreye davetli konuşmacı olarak katılan Doç. Dr. Rojjin Mamuk, “Kronik Bedenlerde Cinsellik” başlıklı sunumunda kronik hastalıkların cinsel sağlık üzerindeki etkilerini biyolojik, psikolojik ve sosyal boyutlarıyla ele aldı. Sunumda, dünyada her yıl yaklaşık 43 milyon bireyin kronik hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdiği ve daha fazla sayıda kişinin bu hastalıklarla ömür boyu yaşamak zorunda kaldığını vurgulayan Doç. Dr. Mamuk, kronik hastalıkların yaşamın tüm evrelerini kapsaması nedeniyle, cinsel sağlığı evrensel ve zamansız bir boyuta taşıdığının altı çizdi. Doç. Dr. Mamuk, söz konusu nedenlerin sağlık hizmetlerinde hasta merkezli ve biyopsikososyal bakım yaklaşımları kaçınılmaz kıldığını belirtti.

Kongreye sözlü bildiri ile katılan Dr. Emine Temizkan Sekizler ise, infertilite tedavi sürecinde yaşanan medikalizasyonun çiftlerin cinsel sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerini ele alarak, hemşirelik bakımının bu süreçteki koruyucu ve destekleyici rolünü paylaşmıştır.

Bu uluslararası katılım, Doğu Akdeniz Üniversitesi Hemşirelik Bölümü’nün sağlık bilimleri alanındaki akademik birikimini küresel bir platformda görünür kılarken, üniversitenin kronik hastalıklar, cinsel sağlık ve bütüncül bakım alanlarında yürüttüğü bilimsel çalışmaların uluslararası düzeyde paylaşılmasına da önemli katkı sağlamıştır.

Grevde olan doktorların şu an hali hazırda duyurularında 07:45-15:00 arası grevdeyiz, dediğini yani esasen mesai saatlerini bilip kabul ettiklerine dikkati çekerek “peki şu anki greviniz sadece kamuda herhalde, özel hastalarınıza bakıyor musunuz? Greve o kısmı dâhil mi?” diye sordu.

Ada TV'de konuşan Gardiyanoğlu, ikinci iş yasağına ilişkin de bugüne değin 4 ayrı davayı da kazandıklarını, yasaların ortada olduğunu ifade etti.

Sigara bağımlılığı, günümüzde toplum sağlığını doğrudan tehdit eden en önemli sorunlar arasında yer alıyor. Bu tehdide dikkat çekmek ve toplumsal farkındalığı artırmak amacıyla Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi, Sigarayı Bırakma Günü kapsamında bilgilendirici bir panel düzenledi. Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi’nde düzenlenen “Tüm Yönleriyle Sigara Bırakma Tedavisi Paneli”nde her yönü ile sigara bağımlılığıyla mücadele ele alındı. Panelde; Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi bünyesinde kurulan “Sigarayı Bırakma Polikliniği”nin 17 Şubat Salı günü hizmet vermeye başlayacağı duyuruldu.

Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi’nin 101 numaralı salonunda yoğun katılımla gerçekleştirilen etkinlikte, Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Salih Müjdat Balkan başta olmak üzere çok sayıda sağlık personeli ve akademisyen katıldı. Panelde; alanında uzman hekimler ve akademisyenler güncel sigara bırakma tedavilerini, bağımlılıkla mücadelede izlenen bütüncül yaklaşımları ve sürdürülebilir çözümleri ele aldı. Sigara bağımlılığının yalnızca fiziksel değil; psikolojik ve davranışsal boyutlarıyla da değerlendirilmesi gerektiği vurgulanarak, bireye özel tedavi modellerinin önemi üzerinde duruldu.

“SİGARAYI BIRAKMA POLİKLİNİĞİ” 17 ŞUBAT’TA HİZMETTE!

Panelde; Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi bünyesinde kurulan “Sigarayı Bırakma Polikliniği”nin de 17 Şubat Salı günü hizmet vermeye başlayacağı duyuruldu. Poliklinikte ugulanacak bağımlılık tedavisi öncesinde hastaların genel sağlık durumu kapsamlı bir şekilde değerlendirilecek. Bu kapsam; hemogram, kreatinin, üre, CRP (sensitif), AST (SGOT) ve ALT (SGPT) tetkiklerinin yanı sıra akciğer grafisi, solunum fonksiyonları ve reversibilite testi, elektrokardiyogram (EKG), sigarayı bırakma tedavisi muayenesi, psikolog görüşmesi ve psikometrik testler gerçekleştiriliyor.

Tedavi süreci ise 12 aylık izlem ve değerlendirme programı olarak planlandı. Bu süreçte hemogram, kreatinin, üre, AST (SGOT) ve ALT (SGPT) tetkikleri üçer kez uygulanırken; akciğer P.A. grafisi, solunum fonksiyonları ve reversibilite testi, psikolog görüşmesi ve psikometrik test birer kez yapılarak hastanın durumu düzenli olarak takip altında tutulacak. Ayrıca hastalar, süreç boyunca altı kez sigarayı bırakma tedavisi muayenesinden geçecek. Yakın Doğu Üniversitesi Sigarayı Bırakma Polikliniği’nden hizmet alan hastalar, ihtiyaç duyduklarında sağlık personelinden uzaktan destek de alabilecek.

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ UZMAN GÖRÜŞLERİYLE MASAYA YATIRILDI...

“Tüm Yönleriyle Sigara Bırakma Tedavisi Paneli”nde sigara bırakma süreci çok disiplinli bir bakış açısıyla ele alındı. Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Doç. Dr. Ayşe Baha ve Prof. Dr. Arzu Balkan, sigaranın solunum sistemi üzerindeki yıkıcı etkilerini ayrıntılı biçimde aktararak, güncel tanı ve tedavi yaklaşımları hakkında katılımcıları bilgilendirdi. Sunumlarda, sigara kullanımının kısa ve uzun vadede yol açtığı sağlık sorunları ile bırakma sürecinde uygulanan bilimsel tedavi yöntemleri ele alındı.

Panelin psikolojik boyutunda ise Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı’ndan Uzm. Klin. Psk. Seren Kızılkaya ile Uzm. Klin. Psk. Tuğçe Denizgil Evre söz aldı. Uzmanlar, sigara bağımlılığının psikolojik temellerini, davranış değişikliğinin önemini ve kalıcı bırakma sürecini destekleyen stratejileri paylaştı. Bireyin motivasyonunu güçlendiren yaklaşımlar ve sürdürülebilir bırakma yöntemleri üzerinde duruldu. Panelin moderatörlüğünü Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı’ndan Prof. Dr. Özen Aşut üstlenirken, etkinlik boyunca sigara bağımlılığıyla mücadelede koruyucu sağlık hizmetlerinin ve multidisipliner yaklaşımın önemi vurgulandı.

PROF. DR. İRFAN Suat Günsel: EĞİTİM, ARAŞTIRMA VE SAĞLIK HİZMETLERİNİ AYNI ÇATI ALTINDA BULUŞTURAN YAPIMIZLA, SİGARA BAĞIMLILIĞIYLA MÜCADELEDE KİŞİYE ÖZEL YAKLAŞIMLAR SUNACAĞIZ

Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi’nin tedavi ve önleyici sağlık hizmetleri ile eğitim ve araştırmayı kapsayan bütüncül bir anlayışla hizmet verdiğini vurgulayan Yakın Doğu Oluşumu Mütevelli Heyeti Başkanı Prof. Dr. İrfan Suat Günsel, “Eğitim, araştırma ve sağlık hizmetlerini aynı çatı altında buluşturan yapımızla, sigara bağımlılığıyla mücadelede kişiye özel yaklaşımlar sunacağız” dedi.

Sigara bağımlılığının bireysel bir alışkanlık olmanın ötesinde, toplum sağlığını doğrudan etkileyen önemli bir halk sağlığı sorunu olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Günsel, Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi’nin bu alanda bilimsel ve sürdürülebilir çözümler üretmeyi temel misyon olarak benimsediğini ifade etti. Prof. Dr. Günsel, “Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi olarak halk sağlığını güçlendiren önleyici sağlık hizmetlerini yaygınlaştırmaya kararlılıkla devam edeceğiz” ifadesini kullandı.

PROF. DR. SALİH MÜJDAT BALKAN: 17 ŞUBAT’TA HİZMETE BAŞLAYACAK SİGARAYI BIRAKMA POLİKLİNİĞİMİZ İLE BİLİMSEL TEMELLİ, DİSİPLİNLER ARASI VE KİŞİYE ÖZEL TEDAVİ MODELLERİNİ TEK ÇATI ALTINDA SUNARAK, TOPLUM SAĞLIĞINA KALICI KATKI SAĞLAMAYI HEDEFLİYORUZ

Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Başhekimi Prof. Dr. Salih Müjdat Balkan, sigara bağımlılığıyla mücadelenin yalnızca bireysel bir tercih değil, aynı zamanda önemli bir toplumsal sorumluluk olduğuna dikkat çekti. Sigara bağımlılığının kalp-damar hastalıklarından solunum yolu hastalıklarına, kanserlerden yaşam kalitesinde ciddi düşüşe kadar pek çok sağlık sorununa yol açtığını vurgulayan Prof. Dr. Balkan, “Önlenebilir en önemli risk faktörlerinden biri olan sigarayı bırakmak isteyen bireylere yalnızca medikal tedavi değil, psikolojik ve davranışsal destekleri de içeren bütüncül bir yaklaşım sunmak büyük önem taşıyor. 17 Şubat’ta hizmete başlayacak Sigarayı Bırakma Polikliniğimiz ile bilimsel temelli, disiplinlerarası ve kişiye özel tedavi modellerini tek çatı altında sunarak, toplum sağlığına kalıcı katkı sağlamayı hedefliyoruz” ifadesini kullandı.

Tabipler Birliği adına açıklama yapan Çocuk Kardiyolojisi Uzmanı Dr. Aras Tulunoğlu, kalbin odacıkları, kapakçıkları ya da ana damarlarında oluşan gelişim kusurlarını kapsayan doğumsal kalp hastalıklarının, dünya genelinde her bin canlı doğumdan yaklaşık 10’unda görüldüğünü belirtti. Bu bebeklerin yaklaşık dörtte birinin yaşamlarının ilk yılında acil tıbbi ya da cerrahi müdahaleye ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

KKTC İstatistik Kurumu’nun 2024 yılı verilerine göre ülkede 3 bin 382 canlı doğum gerçekleştiğini hatırlatan Tulunoğlu, bu rakamlar ışığında 2024’te en az 30–40 bebeğin doğumsal kalp hastalığı ile doğduğunun, yaklaşık 10 bebeğin ise ilk yılında acil müdahale gereksinimi olduğunun söylenebileceğini kaydetti.

Erken tanının hayati öneme sahip olduğunu vurgulayan Tulunoğlu, hamileliğin 18–24’üncü haftaları arasında yapılan fetal ekokardiyografi ile anne karnındaki bebeğin kalbinin ayrıntılı şekilde incelenebildiğini söyledi. Yenidoğan döneminde ise kritik kalp hastalıklarını saptamak için ağrısız ve hızlı bir yöntem olan pulse oksimetri taramasının uygulandığını belirtti.

Bu test sayesinde dışarıdan sağlıklı görünen bebeklerde bile gizli kalmış ve acil müdahale gerektiren sorunların erken dönemde tespit edilebildiğini dile getiren Tulunoğlu, aileleri de uyardı. Beslenme sırasında çabuk yorulma, terleme, dudak ve parmak uçlarında morarma, hızlı solunum, kilo alamama ve büyüme geriliği gibi belirtilerin dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Her doğumsal kalp hastalığının ameliyat gerektirmediğini de belirten Tulunoğlu, hastalığın türüne ve şiddetine göre farklı tedavi yaklaşımları uygulandığını, bazı küçük kalp deliklerinin çocuk büyüdükçe kendiliğinden kapanabildiğini ifade etti.

Tulunoğlu, “Erken teşhis edilen her doğumsal kalp hastalığı, doğru müdahale ve sevgi dolu bir bakımla sağlıklı bir geleceğin kapısını aralar” dedi.

İstersen daha kısa ajans versiyonu, daha duygusal bir başlık ya da sosyal medya uyumlu bir spot da çıkarabilirim

Açıklamada, kesinti süresince vatandaşların kendilerine bildirilen alternatif numaralar üzerinden hizmet aldığı kaydedilirken, söz konusu arızanın giderildiği ve 112 Acil Çağrı hatlarının şu anda kesintisiz şekilde hizmet verdiği ifade edildi.

SORUŞTURMA BAŞLATILDI
Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı, Üsküdar Devlet Hastanesi'nde ameliyat olacak hastalardan rüşvet alındığı iddiaları üzerine soruşturma başlattı.

USULSÜZ ŞEKİLDE EK ÜCRET ALMIŞLAR
Yapılan incelemelerde, muayeneye gelen hastalardan ameliyat işlemleri için usulsüz şekilde ek ücret talep ettiği tespit edilen doktor G.Ö. ve C.G. gözaltına alındı. Soruşturmanın sürdüğü öğrenildi.

Açıklamada, bugün sağlıktaki en temel sorunun plansız biçimde artan nüfus ve buna paralel olarak yıllardır sürdürülen sistemsizlik, dağınıklık ve adım atılmaması olduğu vurgulandı. Bu durumun, insanların sağlık hizmetine erişimini giderek zorlaştırdığı, hatta imkânsız hâle getirdiği ifade edildi.

Tabipler Birliği, sağlık sisteminin basamak hekimliği esasına göre yeniden düzenlenmesi gerektiğini belirterek, bireylerin ikamet ettikleri yerlere yakın noktalarda, derme çatma merkezlerde değil; koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerini önceleyen, sağlık sorunlarını yerinde çözmeyi amaçlayan, yeterli altyapı ve personele sahip merkezlerde hizmet alabilmesinin sağlanması gerektiğini kaydetti. Bu şekilde merkezlerin rahatlatılmasının mümkün olacağı vurgulandı.

İkinci basamak hastanelerin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekilen açıklamada, bu hastanelerin kendi hekim kadrolarının oluşturulması, sağlık altyapısı ve sağlık çalışanı eksiklerinin giderilmesi çağrısı yapıldı. Yıllardır tamamlanamayan Girne ve Güzelyurt hastanelerinin derhal bitirilmesi ve planlama ile kadrolaşma çalışmalarına artık başlanması gerektiği ifade edildi.

Güzelyurt Hastanesi’nin Şubat ayında biteceğinin söylendiği anımsatılan açıklamada, Şubat ayının geldiği ancak hastanenin hâlâ tamamlanmadığı belirtilerek, “Demek ki söylenmeyen tek şey, hangi yıl olduğuydu” ifadelerine yer verildi. Bu hastanelerle ilgili kamuoyuna yansıyan rüşvet ve yolsuzluk iddialarının ise ciddiyetle ve şeffaf biçimde araştırılması gerektiği vurgulandı.

Lefkoşa özelinde ise yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin planlamasının, Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nin de sistemde kalacağı şekilde yenilenmesi gerektiği ifade edildi. Gerçek nüfusa göre yapılacak değişikliklerle yatak, ameliyathane ve altyapı planlamasının gerçekçi biçimde yapılması ve Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’nin yenilenme sürecine ivedi olarak başlanması gerektiği kaydedildi. Açıklamada ayrıca, yeni Lefkoşa ve Pamuklu hastanelerinin KKTC’nin değil, Türkiye Cumhuriyeti’nin yatırımları olduğu hatırlatılarak, mevcut hükümetin aldığı bir karar ya da icraat olarak sunulmaması gerektiği vurgulandı.

Uzun yıllardır tartışılan ve TC–KKTC protokollerinde yer alan Genel Sağlık Sigortası sisteminin, güçlendirilmiş bir kamu sağlık sistemi ve etkin bir denetim içerecek şekilde kurulması gerektiği belirtilen açıklamada, yerli, Kıbrıs’ın kuzeyine uygun ve tüm tarafların katılımıyla oluşturulacak “adalı” bir GSS sistemine ihtiyaç olduğu ifade edildi.

Mesai konusuna da değinen Tabipler Birliği, devlet kurumlarında genel mesai süresinin belli olduğunu ancak sağlık alanında tablonun tamamen farklı olduğunu belirtti. Nöbetler, icaplar, nöbet sonrası dinlenme olmaksızın çalışmaya devam edilmesi, kadrosuz ve yasaya aykırı çalıştırılan hekimler, bazı alanlarda hekim bulunmaması, sözleşmeli ve mecburi hizmet kapsamında çalışan yeni uzman hekimlerin eğitim ve yasal hastalık haklarının kısıtlı olması ya da hiç olmaması ile bazı uzmanlık alanlarında 365 gün kesintisiz icapçı olma zorunluluğunun hekimlerin mesai gerçeği olduğu kaydedildi. Bu çalışma düzeninin baştan, bütüncül biçimde değerlendirilerek yeniden düzenlenmesi gerektiği vurgulandı.

Açıklamada, hekimlerin sorununun her gün yalanlarla ve uydurma maaşlarla ilan edilen rakamlar değil; hakları ve mesleki itibarı olduğu ifade edildi. Yıllarca bozuk sistemden faydalanan, bugün ise yolsuzluk iddiaları ve ağır eleştiriler karşısında sıkışan, ortaya çıkan skandallara rağmen somut adım atmayan “sözde yöneticilerin” girişimlerinin inandırıcı olmadığı belirtildi. Hekimleri hedef alan ve hekim düşmanlığını körükleyen açıklamaların kabul edilemez olduğu vurgulandı.

Tabipler Birliği, yapılması gerekenin açık olduğunu belirterek, sağlık sisteminin bütüncül bir anlayışla eş zamanlı olarak yeniden düzenlenmesi, yıllardır sürüncemede bırakılan sağlık yatırımlarının tamamlanması, bu merkezlerde görev yapacak sağlık çalışanlarının planlanması ve sağlığın siyasal emellere ve popülist adımlara kurban edilmemesi gerektiğini kaydetti.

Açıklamanın sonunda, meslektaşlara yönelik haksız, yersiz ve seviyesiz saldırıların kınandığı belirtilerek, bu haklı mücadelede Kıbrıs Türk Hekimler Sendikası (Tıp-İş)’nin ve kamuda zor şartlarda emeğiyle çalışan tüm hekimlerin yanında olunduğu kamuoyuna açıkça ilan edildi.

Serbest Çalışan Hekimler Birliği Başkanı Remzi Gardiyanoğlu, kamuoyuna yönelik bir açıklama yaparak, sağlık alanında yaşanan gelişmelere ilişkin tutumlarını üç başlık altında duyurdu.

Gardiyanoğlu, paylaşımında ilk olarak Tıp-İş’e açık çağrıda bulunarak, yıllardır uyulmadığını savunduğu mesai saatlerine herhangi bir mazeret üretilmeden uyulması gerektiğini ifade etti.

Açıklamada, grev kararlarında ısrar edilmesi halinde halkın mağdur olacağına dikkat çeken Gardiyanoğlu, bu durumun göz önünde bulundurulması gerektiğini vurguladı.

Serbest Çalışan Hekimler Birliği Başkanı Gardiyanoğlu, üçüncü başlıkta ise Sağlık Bakanlığı’ndan talep gelmesi durumunda, sürece her türlü desteği vermeye hazır olduklarını kamuoyuna açıkladı.

Gardiyanoğlu’nun paylaşımı, kamu sağlık hizmetlerinde tam mesai ve grev tartışmalarının sürdüğü bir dönemde geldi.

Tabipler Birliği Yönetim Kurulu’nun konuya ilişkin açıklamasında, birliğin en başından açık, net ve tutarlı bir duruş sergilediği belirtilerek, uzmanlık eğitiminin girişinden bitimine, programların açılmasından eğitim sürecinin etkin ve bağımsız denetimine kadar tüm aşamaların bilimsel ölçütlere, şeffaflığa ve tam liyakat esasına dayanması gerektiğinin savunulduğu kaydedildi.

Ülkedeki hasta sayısının tam zamanlı uzmanlık eğitimi için yeterli olmayacağını yineleyen Birlik, hekimlerin taleplerinin sadece mesleki bir talep değil, halkın nitelikli, güvenli ve eşit sağlık hizmeti almasının esas koşulu ve garantisi olduğu ifade etti.

Açıklamada, “Bu doğrultuda Sağlık Bakanlığı’nda, Meclis komitelerinde yapılan toplantılara katıldık; emek verdik, çalıştık, çözüm ürettik. Amacımız ne kişisel ne kurumsal ne de zümresel bir çıkar sağlamak değil, ülkenin sağlık sistemini, halkı ve geleceğin uzman hekimlerini korumaktı. Ancak gelinen noktada, son dakikada yapılan ve kabul edilemez bir geri adımla, Sağlık Bakanı’nın sorumsuzluğu ve mesleki değerlere sahip çıkmaması sonucunda, yasadan merkezi sınav çıkartılıp sınavsız uzmanlık eğitimine girişe dönülmüştür,” denildi.

Tabipler Birliği açıklamasında ayrıca şunlara yer verildi:

“Bu yaklaşım, açıkça mesleğe, halka, halkın sağlık hakkına, kamusal faydaya ve sağlık sistemine açık ihanettir. Bizler bu düzenlemeyi kabul etmiyoruz, normalleştirmiyoruz. Bu nedenle mücadelemizi yükseltmek adına Birlik binamıza siyah bayrak çektik, mücadeleyi yükselttik ve mücadelemize devam edeceğiz.

Son dönemde kamuoyunda bazı KKTC vatandaşlarının Türkiye’deki üniversitelere şaibeli şekilde sınavsız ve uygunsuz giriş yaptığına dair ciddi iddialar dolaşmaktadır. Bu iddialar, merkezi ve liyakate dayalı bir sınav sistemi olmaksızın adaletin, eşitliğin ve güvenin sağlanamayacağını bir kez daha açık biçimde gözler önüne sermiştir. Merkezi sınavın yokluğunda torpille iş yapmak istediklerini açıkça gözler önüne sermektedir.

Merkezi sınav yoksa ne adalet ne de liyakat vardır. Sağlık Bakanı’na ve tüm milletvekillerine açık çağrımızdır: Merkezi sınavsız bu yasayı geçirmeyiniz. Mesleğe, halka ve insanlara ihanet etmeyiniz, bu yanlışın altına imza atmayınız. Bu ülkenin sağlık tarihi sizi bu yanlışı onaylayan olarak yazmasın.

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği olarak, sağlık alanında bilimsel, adil ve eşit bir sistem kurulana, halk hak ettiği şekilde sağlığa erişene kadar mücadelemizi kararlılıkla her yerde, her alanda sürdüreceğimizi hatırlatmak isteriz.”