Söz konusu iddialar bağımsız kaynaklar tarafından doğrulanmazken, protestolarda doğrudan Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan hedef alındı. Göstericiler Türk bayraklarını yakarken, Erdoğan’ın ellerinin kanlı olarak tasvir edildiği afişler taşıdı ve Türkiye karşıtı sloganlar attı.

Gösterilerde bazı katılımcıların daha önce Türkiye ve Erdoğan’a yönelik olumlu tutumlarının değiştiğini ifade ettiği de aktarıldı.

Türkiye’nin Somali ile ilişkileri yalnızca siyasi ve askeri işbirliğiyle sınırlı kalmadı. Ankara, yıllardır ülkedeki insani krizlerin hafifletilmesi, sağlık ve eğitim altyapısının geliştirilmesi, tarımsal üretimin desteklenmesi ve kamu kurumlarının güçlendirilmesi amacıyla çok sayıda proje yürüttü.

Cumhurbaşkanlığı tarafından daha önce açıklanan verilere göre Türkiye’nin Somali’ye son 10 yılda gerçekleştirdiği insani ve kalkınma yardımlarının toplamı 1 milyar doları aştı.

Türkiye ayrıca Somali güvenlik güçlerinin eğitimine ve ülkenin terörle mücadele kapasitesinin geliştirilmesine yönelik kapsamlı destek sağladı.

Buna rağmen, Türkiye’nin rolüne ilişkin henüz doğrulanmamış bir saldırı iddiası üzerinden düzenlenen gösterilerde Ankara’nın doğrudan hedef alınması dikkat çekti.

Somali’nin hâlen ağır insani sorunlarla mücadele ettiği ve uluslararası yardım kaynaklarının azaldığı bir dönemde, Türkiye’nin yıllardır sağladığı desteğin protestolarda adeta yok sayılması, Ankara-Mogadişu ilişkilerindeki çelişkiyi gözler önüne serdi.

Türkiye’nin milyar doları aşan yardım ve kalkınma desteğinin ardından Türk bayraklarının yakılması ve “Erdoğan’a ihtiyacımız yok” sloganlarının atılması, Somali’de Ankara’ya yönelik tutumun siyasi gelişmeler karşısında ne ölçüde değişebildiğini ortaya koydu.

Üstelik bu durum yalnızca Türkiye’nin Somali’ye yönelik desteğiyle sınırlı değil. Mogadişu yönetimi, geçtiğimiz haftalarda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ne ilişkin tartışmaların ardından Kıbrıs Cumhuriyeti’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yeniden teyit etti. Somali’nin bu tutumu, KKTC’yi tanıyan ve Kıbrıs Türklerinin haklarını savunan Türkiye’nin politikasıyla açık biçimde örtüşmüyor.

Haber:Halil Ülker

DTÖ, Küresel Mal Ticaret Barometresi Eylül Raporu'nu yayımladı. Buna göre, haziranda 101,7 olan Mal Ticareti Barometresi, eylülde 102,0 seviyesine yükseldi.

Raporda, küresel mal ticaretinin genel eğilimin üzerinde seyrettiği ve büyüme ivmesini koruduğu belirtildi. Barometre değerlerinde 100'ün üzerindeki rakamlar eğilim üstü ticaret hacmine işaret ederken, 100'ün altındaki seviyeler ise ticaretin genel eğilimin altına gerilediğini ortaya koyuyor.

Raporda, "Orta Doğu'daki çatışmaların ticaret üzerindeki olumsuz etkileri, yapay zeka yatırımlarıyla bağlantılı elektronik bileşenler ve diğer mallara yönelik güçlü talep sayesinde kısmen dengelenmeye devam ediyor." ifadesine yer verildi.

DTÖ'nün raporunda, ticaret politikalarındaki yüksek belirsizliklere ve devam eden jeopolitik gerilimlere rağmen mal ticareti büyümesinin dirençli kalmayı başardığı vurgulandı.

Polis basından yapılan bilgilendirmeye göre, ölüm nedeninin tespiti ve olayla ilgili geniş çaplı soruşturma devam ediyor.

Açıklamada, yaşanan büyük acının ardından eğlence sezonuna devam etmemenin uygun görüldüğü belirtildi.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığından yapılan açıklamaya göre, 16.30 sıralarında İnönü Caddesi'ndeki bir banka şubesine gelen C.A, özel güvenlik görevlisinin silahını aldıktan sonra banka çalışanı 5 kişiyi rehin aldı.

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda polis ekibi yönlendirildi. Bölgede geniş çaplı güvenlik önlemi alan polisler, İnönü Caddesi'ni çift taraflı trafiğe kapattı.

Polis ekipleri, müzakereyle şahsı ikna edip 5 banka çalışanını kurtardı.

Şüpheli C.A. gözaltına alındı.

Öte yandan, şahsın daha önceden psikiyatri tedavisi gördüğü ve olay sırasında üzerinde herhangi bir silah olmadığı öğrenildi.

Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı'ndan yapılan açıklamaya göre, Halk Sağlığı Haftası'nın yedinci gün teması "Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır" olarak belirlendi.

Türkiye'de bugüne kadar 16,1 milyon kişiye kanser taraması yapılarak test sonuçları riskli bulunan kişiler ileri tetkikler için üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirildi.

Tetkikler sonucu 36 bin kişiye kanser tanısı konuldu. Mobil kanser tarama araçlarıyla da 515 binden fazla tarama hizmeti sunuldu.

Kanser tarama ve farkındalık hizmetlerinin yürütüldüğü KETEM'lerde, erken tanı ve tarama programları uygulanıyor.

Toplumda kanser farkındalığının artırılmasına yönelik eğitim ve danışmanlık hizmetleri de sunuluyor.

Türkiye'de Sağlıklı Hayat Merkezleri bünyesinde faaliyet gösteren 428 KETEM birimi ve 58 mobil KETEM tarama aracı olmak üzere 486 KETEM bulunuyor.

Bu merkezlerde yalnızca tarama değil, kanserden korunmaya yönelik eğitimler de verilerek, toplumda farkındalığın artırılması hedefleniyor.

KANSER TARAMALARI ÜCRETSİZ YAPILIYOR

Türkiye'de meme kanseri, kolorektal kanser (kalın bağırsak kanseri) ve serviks kanseri (rahim ağzı kanseri) için ücretsiz tarama programları yürütülüyor. Sağlık Bakanlığı, Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), Sağlıklı Hayat Merkezleri (SHM), Toplum Sağlığı Merkezleri (TSM), Aile Sağlığı Merkezleri (ASM) aracılığıyla bu taramaları ücretsiz olarak sunuyor.

Taramalara ayrıca mobil KETEM tarama araçlarıyla da ulaşılabiliyor.

Türkiye'de sık görülen, erken teşhisle tedavi edilebilen ve önlenebilen kanser türleri için tarama programları yürütülüyor.

Belirli yaş ve cinsiyet gruplarına yönelik testler uygulanarak kanserin erken dönemde tespit edilmesi hedefleniyor.

"KENDİNİZ VE SEVDİKLERİNİZ İÇİN KETEM'LERE DAVETLİSİNİZ"

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, konuyla ilgili sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şunları kaydetti:

“Sağlıklı beslenme, tütünsüz yaşam ve düzenli fiziksel aktiviteyi hayatımızın merkezine koyarken ücretsiz taramalarımızı da ihmal etmeyelim. Kendiniz ve sevdikleriniz için KETEM'lere davetlisiniz.”

Başbakan Üstel yaptığı açıklamada, hükümetin bir yandan gençleri ev sahibi yapacak sosyal konut projelerini ülke geneline yayarken, diğer yandan üreticinin emeğini korumaya ve üretimi desteklemeye devam ettiğini söyledi.

“SÖZLERİMİZİ BİRER BİRER YERİNE GETİRİYORUZ”

Yaklaşık 30 yıllık bir aranın ardından sosyal konut projelerini yeniden başlattıklarını vurgulayan Üstel, “Yaklaşık 30 yıllık bir aranın ardından yeniden başlattığımız sosyal konut projelerinde sözlerimizi birer birer yerine getiriyoruz.” ifadelerini kullandı.

“SOSYAL KONUT İÇİN BAŞVURULAR CUMA BAŞLIYOR”

Üstel, bu kapsamda Girne’de Dikmen, Çamlıbel ve Esentepe; Gazimağusa’da Maraş; Lefkoşa’da Alayköy ve Haspolat; İskele’de Dipkarpaz ile Güzelyurt’ta Bostancı bölgelerinde hayata geçirilecek sosyal konut projeleri için online başvuruların cuma günü başlayacağını açıkladı. Üstel, başvuruların İçişleri Bakanlığı’nın resmi internet sitesi üzerinden yapılacağını belirtti.

“ÜRETİCİYE YARIN 607 MİLYON 148 BİN 950 TL

Üreticiye yönelik desteğin de sürdüğünü belirten Başbakan Üstel, narenciye üreticilerinden alınan ürünlerin toplam bedelinin 828 milyon 132 bin 545 TL olduğunu açıkladı. Üstel, bu rakamın 607 milyon 148 bin 950 TL’lik bölümünün yarın ödeneceğini duyurdu.

Yarın yapılacak ödemeyle üreticilerin alacaklarının yaklaşık yüzde 75’inin ödenmiş olacağını kaydeden Üstel, geriye kalan ödemelerin ise ekim ayı içerisinde tamamlanacağını bildirdi.

Başbakan Ünal Üstel açıklamasını şu ifadelerle tamamladı:

“Bir taraftan gençlerimizi ev sahibi yapıyor, diğer taraftan üreticimizin alın terine sahip çıkıyoruz. Hükümetimiz çalışıyor. Halkımız, gençlerimiz, üreticimiz ve tüm sektörlerimiz kazanmaya devam ediyor. Söz verdik. Yapıyoruz.”

Sistem Yerel Yapılanma ve İleri Teknolojiyle Donatılacak

Önerilen model kapsamında Girne, Lapta–Alsancak, Çatalköy–Esentepe, Tatlısu, İskele, Gazimağusa, Yeniboğaziçi, Mehmetçik–Büyükkonuk ve Yenierenköy–Dipkarpaz gibi kritik kıyı bölgelerinin müdahale merkezlerine ayrılması hedefleniyor.

Kurulması planlanan bölgesel merkezlerin öne çıkan donanım ve teknik altyapı bileşenleri:

• İleri Teknoloji Araçlar: Termal kameralı uzun menzilli İHA’lar, kamera ve sensörle donatılmış insansız deniz araçları (İDA) ile su altı arama-kurtarma için uzaktan kumandalı su altı araçları (ROV).

• Deniz Ambulansı ve Tıbbi Müdahale: Kalp krizi, boğulma, yaralanma ve travmalara deniz üzerinden anında müdahale edebilmek amacıyla 112 acil sağlık sistemine entegre deniz ambulansları.

• Hızlı Müdahale Filosu: Kendini doğrultabilen hızlı kurtarma botları, sedye taşıma kapasiteli jet-skiler ve teknik arama-kurtarma ekipmanları.

• Nitelikli Personel: 24 saat esasına göre görev yapacak kaptanlar, dalgıçlar, acil tıp teknisyenleri, paramedikler ve uzman hekimler.

Gönüllü Deniz Destek Filosu Kuruluyor

Proje çerçevesinde balıkçı, tur ve özel yatların da sertifikalandırılarak bir “Gönüllü Deniz Destek Filosu” çatısı altında birleştirilmesi öngörülüyor. Olası kriz ve kitlesel kazalarda bu filonun hangi frekanstan ve nasıl yönlendirileceği önceden belirlenecek.

Çok Paydaşlı Finansman ve Meclis Girişimi

Akpınar, sistemin sürdürülebilirliği için merkezi bütçe, belediyeler, liman gelirleri, TC yardımları, AB programları, uluslararası fonlar ve özel sektör katkılarını içeren ortak bir finansman modeli önerdi. Yılda en az iki kez geniş kapsamlı tatbikat yapılması ve sürekli bakım bütçesi ayrılmasının şart olduğu vurgulandı.

Hükümeti, ilgili bakanlıkları, Sahil Güvenlik Komutanlığını, Sivil Savunma Teşkilatını, belediyeleri ve üniversiteleri ortak çalışma masasına davet eden Serhat Akpınar, Cumhuriyet Meclisinde gerekli idari, hukuki ve mali altyapının oluşturulması için yasal girişimleri başlatmaya hazır olduklarını ifade etti.

Balinaların alışılmadık derecede uzun süreli "kuyruk kaldırma" (fluking; memelilerin, kuyruklarını suyun üzerinde tutarak uzun süre baş aşağı süzülmesi) davranışı sergilediğine dair gözlemler 2009'da ortaya çıkmaya başlamıştı.

Tur rehberleri, çok sayıda kambur balinanın bu davranışı sergilediğini gözlemleyerek durumu Büyük Set Resifi yetkililerine bildirmiş, yetkililer de durumu bilim insanlarına iletmişti.

Resif rehberleri program yöneticisi Crystal Lacey, "Bu alışılmadık davranış daha önce hiç görülmemişti. O zamanlar balina uzmanı bilim insanları bile bunun ne anlama geldiğini bilmiyordu. Bu belirsizlik büyük bir araştırma girişimini tetikleyerek turizm işletmecilerinin gözlemleri yoluyla yurttaş bilimini ve bilimsel araştırmayı bir araya getirdi" diyor.

Bunun üzerine topluluk üyeleri, turizm işletmecileri ve bilim insanlarının katıldığı ortak bir çalışma başlatıldı.

Tur operatörleri balinaları ve yavrularını sayarken, bilim insanları deniz tabanını haritalandırdı, su sıcaklıklarını takip etti, balinaları uydu aracılığıyla izledi ve bölgeyi havadan inceledi.

Kısa süre içinde araştırmacılar, gözlemledikleri şeyin aslında dünyanın en önemli balina yavrulama bölgelerinden birinde görülen bir üreme davranışı olduğunu keşfetti.

Queensland'in orta kıyısı açıklarındaki tropikal Whitsunday Adaları'nın ılık ve sığ sularında kambur balinaların gizli bir "doğumevi" olduğunu tespit ettiler.

Lacey, "Bu çalışma, balinalara ve yavrularına ilişkin gözlemlerin Eye on the Reef aracılığıyla kaydedildiği bölgenin en büyük yurttaş bilimi girişimlerinden biriydi. Sadece o bir yıl içinde Whitsundays'de 780 yetişkin ve 153 yavru balina gözlemlendi" diyor.

Çığır açıcı keşif, Büyük Bariyer Resifi'ndeki kambur balinalarla ilgili en büyük gizemlerden birinin, yani nerede doğum yaptıkları sorusunun, nihayet çözülmesini sağladı.

Bu keşif, Whitsundays'te bir Balina Koruma Alanı kurularak burada deniz memelilerine, Deniz Parkı'nın diğer herhangi bir bölgesinden daha yüksek düzeyde koruma sağlanmasına önayak oldu.

Bu, gemiler için belirlenmiş asgari yaklaşma mesafeleriyle birlikte bölgedeki insanların balinalarla etkileşimine ilişkin mevcut yasaları güçlendiriyor.

Lacey şu ifadeleri kullanıyor:

Whitsundays'in, kambur balinaların doğum yapması ve yeni doğan yavrularını büyütmesi için ihtiyaç duyduğu korunaklı, ılık ve sığ suları sağladığını saptadık.

Tur operatörlerinin çabaları, Whitsundays'in UNESCO Dünya Mirası Alanı içinde bir Balina Miras Alanı'na ev sahipliği yapan dünyadaki tek yer olarak kabul edilmesine katkı sağladı.

Lacey, "Turizm sektörünün Whitsundays'deki yönetim kurumları ve Geleneksel Sahipler'le (bir toprak parçasıyla geleneksel veya tarihi bir bağlantısı olan Aborjin veya Torres Boğazı Adalı gruplar -çn.) kurduğu güçlü ortaklıklar sayesinde bu bölge, Balina Miras Alanı statüsünü kazanmak için gereken şartları karşılayabildi" diyor.

ABD'nin kamu borcu alarm veren seviyelere geldi.

Ülkede kamu borcunun milli gelire oranı 2. Dünya Savaşı'nın ardından ilk kez yüzde 100'ü gördü.

2. Dünya Savaşı’nın hemen ardından yüzde 100’ün üzerini gören borçluluk oranı, 1970’lerdeki dip seviyelerinin ardından düzenli bir artış trendine girerek 2020’lerde yeniden yüzde 100 eşiğine dayanmıştı.

1940’ların başında yüzde 40 seviyelerinde olan kamu borcunun GSYH'ye oranı, 2. Dünya Savaşı harcamalarının etkisiyle 1945-1946 döneminde yüzde 100’ün üzerine tırmanarak tarihi zirvesini görmüştü.

Savaş sonrası dönemde hızlı ekonomik büyüme ve mali disiplin sayesinde borç oranı kademeli olarak geriledi ve 1970’lerin ortasında yüzde 25’in altına kadar düşmüştü.

2008 küresel finans krizine kadar yüzde 30-40 bandında seyreden oran, kriz sonrası teşvik paketleriyle ivme kazanmıştı. 2020 yılında patlak veren Kovid-19 pandemisi ve genişlemeci maliye politikaları sonucunda ise borç oranı yüzde 100 seviyesine yaklaştı ve tırmanışını sürdürerek en son 2026 birinci çeyrek itibarıyla yüzde 100'e yakın yüksek seyrini korumuştu.

KÜRESEL FİNANS PİYASALARI İÇİN BASKI UNSURU

ABD kamusal borcundaki sürekli artış, küresel sermaye piyasaları ve Hazine tahvili getirileri üzerinde kilit bir baskı unsuru oluşturmaya devam ediyor.

Bütçe açıkları ile yükselen uzun vadeli borçlanma maliyetleri (tahvil faizleri), ABD hükümetinin borç servis maliyetini artırırken küresel piyasalarda risk primlerinin ve oynaklığın yüksek kalmasına yol açıyor.

Piyasalar, ABD maliye politikasının sürdürülebilirliğini ve borç tavanı tartışmalarını yakından izlemeyi sürdürüyor.

Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu (KIB-TEK), Lefke ve çevresinde yarın üç saatlik elektrik kesintisi yapılacağını duyurdu.

KIB-TEK’ten yapılan açıklamaya göre, 10.00-13.00 saatleri arasındaki kesinti Güneşköy Trafo Merkezi ile Cengizköy Trafo Merkezi arasındaki 132 kilovolt yüksek gerilim hatlarında yapılacak deplase ve düzenleme çalışmaları nedeniyle yapılacak.

Kesintiden şu bölgeler etkilenecek:

“Lefke-Gemikonağı Yolu, Lefke Avrupa Üniversitesi ve civarı, Lefke, Karadağ, Lefke Sosyal Konutlar Bölgesi, Aplıç, Çamlıköy, Taşköy, Yukarı Cengizköy, Yeşilyurt ve bölgedeki su motorları, Doğancı ve bölgedeki su motorları, Taşpınar ve bölgedeki tesis ve su motorları, Fikri Orakçıoğlu Koruluğu ve civarı, Aşağı Cengizköy, Yeşilyurt Sosyal Konutlar, Cengiz Topel Hastanesi ve civarı, Denizli, Gemikonağı, Bağlıköy, Yedidalga, Ömerli, Bademliköy, Günebakan, Yeşilırmak, Yeşilırmak Sınır Kapısı ve bölgedeki su motorları, Güneşköy, Aydınköy, Aydınköy’ün kuzeyi, Aydınköy-Gaziveren Yolu, Gaziveren, Gaziveren su motorları, Gaziveren Futbol Sahası bölgesi ve Doğancı Kavşağı, Mümtaz Restoran, Gaziveren Tepe Mahallesi, Afrodit Sitesi, Seagirt Sitesi, Livadya Restoran, Çiftlikevi Restoran, Gaziveren’in bir kısmı ile bölgedeki tesis ve su motorları.”

KIB-TEK, çalışmaların seyrine göre elektrik enerjisinin belirtilen saatten daha erken veya geç verilebileceğini belirterek, şebekede her an enerji varmış gibi davranılması gerektiği uyarısında bulundu; bölge halkından mağduriyet yaşamamak için gerekli tedbirleri alması çağrısı yaptı.

OpenAI'ın ChatGPT Astra diye bilinen GPT-6 modeli, Anthropic'in Claude'u ve Google'ın Gemini'ı gibi rakiplerinden ayrıldığını gösteren etkileyici sonuçlarla geçen hafta piyasaya sürülmüştü.

OpenAI, "bilgisayar kullanımı, internette gezinme, yazılım mühendisliği, siber güvenlik, bilim ve profesyonel işler alanlarında en son teknoloji" olduğunu söylediği bu modelin, aynı anda birden fazla görevi otonom olarak tamamlayabildiğini belirtmişti.

Yeni yapay zeka modeli bir tanıtım sırasında kullanıcı isteklerini karşılarken aynı anda bir video oyunu oluşturmak veya hukuki bir belge hazırlamak gibi karmaşık görevleri de yerine getirmişti.

Huang tanıtımın ardından X'te paylaştığı gönderide "YGZ geldi. Tebrikler OpenAI ekibi" diye yazdı.

YGZ'nin kesin tanımı sektör temsilcileri arasında tartışmalı olsa da OpenAI'ın tüzüğüne göre "ekonomik açıdan en değerli işlerde insanlardan daha iyi performans gösteren son derece otonom sistemler" anlamına geliyor.

ChatGPT'nin en son sürümünü tanıtmak üzere düzenlenen basın toplantısında OpenAI Başkanı Greg Brockman, "YGZ çağına hoş geldiniz" diyerek yeni modeli "yetenek açısından nesiller arası bir sıçrama" diye nitelemişti.

Brockman sözlerine şöyle devam etmişti:

Birkaç yıl ileriye giderek geriye dönüp YGZ'nin gerçekte ne zaman yaratıldığını sorarsak, bence bu zamanlar ve bu model olabilir.

Bu iddiaları, OpenAI CEO'su Sam Altman'ın YGZ'nin "en iyi ihtimalle… çok kötü tanımlanmış bir terim" olduğunu söylemesinden sadece birkaç gün sonra geldi.

Sources podcast'inde konuşan Altman, "Bunun alakasız bir pazarlama terimi gibi olduğunu söyleyecektim" demişti.

Bir yapay zeka modelinin YGZ'ye ne kadar yaklaştığını ölçmeyi amaçlayan bağımsız karşılaştırma testlerinde ChatGPT Astra, insan puanlarına yaklaşan yeni yüksek puanlar elde etti.

Testleri geliştiren ARC Prize Foundation'dan Greg Kamradt, bunu "öncü model performansında anlamlı bir sıçrama" diye niteliyor.

Buna rağmen bazı sektör temsilcileri, herhangi bir mevcut yapay zeka modelinin insan seviyesinde olduğunu söylemeye hâlâ şüpheyle yaklaşıyor.

Teknoloji danışmanı Marko Tasic, Huang'ın iddialarına itiraz ederek bunu potansiyel bir halka arz öncesinde yapılan bir pazarlama hilesi diye tanımladı.

Tasic, "Hayır, bu YGZ değil" dedi.

Bu sadece halka arz öncesi bir halkla ilişkiler hamlesi. Fiyatı şişirip satmak, hepsi bu.

Görüşme, ABD’nin özel temsilcileri Steve Witkoff ve Jared Kushner’ın hafta sonu Moskova’ya gerçekleştirdiği ziyaretin ardından yapıldı. Trump’ın Rus mevkidaşına, Ukrayna’daki savaşı sona erdirmek ve ABD-Rusya ilişkilerinin tamamen yeniden tesis edilmesinin önünü açmak amacıyla barış sürecini yeniden canlandırmak istediğini ilettiği belirtildi.

Rusya Devlet Başkanlığı Danışmanı Yuri Ushakov, iki liderin yapıcı görüşmeler gerçekleştirdiğini söyledi. Görüşmede, Witkoff ve Kushner’ın cumartesi ve pazar günleri Moskova ile Kiev’e gerçekleştirdiği ziyaretlerin sonuçlarının ele alındığını belirten Ushakov, Putin’in Trump’a, çatışmanın sona erdirilmesine yardımcı olmak için ABD’nin neler yapabileceğine ilişkin değerlendirmelerini aktardığını ifade etti.

Öte yandan Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy dün Rus, Ukraynalı ve ABD’li müzakerecilerin yakında üçlü bir toplantı gerçekleştirmesinden umutlu olduğunu açıkladı. Zelenskiy, “Tüm taraflar kabul ederse, biz de toplantının sonbaharda yapılmasını istiyoruz. Eylül ayında düzenlenmesi mümkün olursa harika olur. Ne kadar erken olursa o kadar iyi” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy ayrıca ABD’li barış temsilcilerinin, savaşın sona erdirilmesine yönelik görüşmelerde ele alınmak üzere “birkaç iyi fikir” sunduğunu ifade etti.

Meclis’ten yapılan açıklamaya göre, komite bahse konu Yasa Tasarısı ile ilgili çalışmalarına bir sonraki toplantısında devam edecek.

Hukuk, Siyasi İşler, Dışilişkiler ve Savunma Komitesi bugün saat 10.30’da Komite Başkanı UBP Milletvekili Yasemi Öztürk başkanlığında toplandı.

Toplantıya, Komite Başkan Vekili CTP milletvekili Ongun Talat, komite üyeleri UBP milletvekili Sadık Gardiyanoğlu, CTP milletvekili Ürün Solyalı ve UBP milletvekili Alişan Şan katıldı.

Komite toplantısına davetli olarak ise; Başbakanlık, İçişleri Bakanlığı, Başsavcılık, Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı, Polis Genel Müdürlüğü, Avcılık Federasyonu, Atıcılık Federasyonu, Atıcılık İhtisas Birliği ve Patlayıcı Maddeler Müfettişliği’nden yetkililer katılarak konu ile ilgili görüşlerini komiteye sundu.

Güneş fırtınaları, Dünya'da çoğunlukla Kuzey ve Güney kutuplarının üzerindeki semalarda görülebilen göz kamaştırıcı kuzey ışıklarına (aurora) yol açabiliyor.

Ancak bazen şiddetli güneş fırtınaları, Kuzey Avrupa ve Amerika'nın daha düşük enlemlerinde bile görülebilen dinamik kuzey ışıklarını tetikleyebiliyor.

Aktif bir güneş lekesi bölgesinden fırlayan devasa bir güneş patlamasının 11 Kasım'da tetiklediği böyle bir aurora, ABD'nin güneyindeki Florida'nın orta kesimlerinde bile görülmüştü.

Bu olay, Dünya'nın elektrik yüklü üst atmosfer tabakası iyonosferde, normal auroralarda görülenlerden çok daha uzağa yayılan bir türbülansa yol açmıştı.

İyonosferde güneş fırtınaları sonucu gerçekleşen bozulmaların en şiddetli görüldüğü yerler genellikle kutup bölgelerinin yakınlarıdır.

Bilim insanları Kasım 2025'teki güneş fırtınasının, Dünya'nın iyonosfer tabakasında normalden daha güneyde türbülansa yol açtığını ve 10 metreden fazla bir alanda GPS navigasyon sistemlerinin doğruluğunu geçici olarak azalttığını tespit etti.

Araştırmacılar, bulguları hakemli dergi Geophysical Research Letters'ta yayımlanan araştırmada şöyle yazıyor:

Bu çalışma, aurora parlaklığıyla teknolojik sistemler üzerindeki etkileri arasında bağlantı kurarak genellikle nispeten sakin kabul edilen orta enlem bölgelerinde 10 metreyi aşan yatay konumlandırma hatalarının meydana geldiğini saptadı.

Araştırmada bilim insanları, aurora kameralarıyla yapılan gözlemleri, ABD ve Kanada genelindeki yer tabanlı GPS alıcı ağlarından elde edilen verilerle birleştirdi.

Güneş fırtınası sırasında ve sonrasında iyonosferdeki elektron yoğunluğunu, bu atmosfer katmanındaki türbülansı, sinyal dalgalanmalarını ve GPS konum belirleme hatalarını haritalandırdılar.

Bilim insanları, güneş fırtınası nedeniyle yüksek enerjili elektronların Dünya'nın manyetik alan çizgileri boyunca aşağı doğru hareket ettiğini ve geniş bir enlem aralığında üst atmosferdeki gazlarla çarpıştığını belirledi.

Çalışmada, bunun sonucunda kıta ABD'sinin büyük bir bölümünde GPS sinyal genliğinde güçlü titremeler meydana geldiği ortaya çıktı.

Araştırma, tüm enlemlerdeki topluluklara aurora kaynaklı GPS aksaklıklarına daha hazırlıklı olma çağrısı yapıyor.

Bilim insanları, özellikle günümüzde otonom ulaşım ve hassas tarımda GPS'in oynadığı kilit role dikkat çekiyor.

Güneş fırtınalarının neden olduğu GPS kesintilerinin bu sektörler üzerinde ciddi etkiler doğurabileceği uyarısında bulunuyorlar.

Araştırmacılar, "Kasımdaki süper fırtınanın başlangıcı, ABD'deki tarım sezonunda gerçekleşseydi Amerikan tarım ve ulaştırma sektörlerinde ciddi kayıplara yol açabilirdi" diye yazıyor.

Bu nedenle, fırtına sırasında yüksek ve orta enlemlerdeki düzensizlikleri anlamak için aurora özelliklerinin dinamiklerini kontrol edip belirleyen fiziksel süreçler hakkında bilgi sahibi olmak gerekiyor. Bunlar arasında aurora yayında bulunan enerji akışı, genişleme hızı ve çökelme ölçeği boyutları gibi, aksamaların meydana gelmesine katkıda bulunan unsurlar yer alıyor.

Başbakan Ünal Üstel, Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından yürütülen arama kurtarma çalışmalarındaki son duruma ve Ankara’da gerçekleştirilen temaslar sonucunda alınan yeni kararlara ilişkin açıklamada bulundu.

Başbakan Üstel’in açıklaması şöyle:

“Girne açıklarında meydana gelen deniz kazasının ardından kayıp insanlarımıza ulaşmak amacıyla yürüttüğümüz arama kurtarma çalışmaları kesintisiz devam etmektedir.

Dün Ankara’da, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz başkanlığında, ilgili bakanlıkların, Türk Deniz Kuvvetlerinin, teknik heyetlerin ve özel kurum temsilcilerinin katılımıyla önemli toplantılar gerçekleştirdik.

Bugüne kadar yapılan çalışmaları değerlendirdik, bundan sonraki süreçte atılacak yeni adımları belirledik.

Kayıp insanlarımıza ulaşma konusunda Türkiye Cumhuriyeti ile kararlılığımız tamdır.

Gerçekleştirdiğimiz toplantılar sonucunda, derin sularda arama kabiliyetine ve özel teknik donanımlara sahip bir arama kurtarma gemisinin daha çalışmalara dahil edilmesi kararlaştırılmıştır.

Söz konusu gemi yarın İstanbul’dan hareket ederek kaza bölgesine doğru yola çıkacaktır. Geminin hafta sonu veya hafta başında adamıza ulaşarak çalışmalara başlaması öngörülmektedir.

TCG IŞIN, tüm mürettebatıyla kaza bölgesindeki arama faaliyetlerini sürdürmektedir. TCG ALEMDAR ise rutin teknik bakım ve ikmal ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla limanına dönmüştür.

Havadan, karadan ve denizden kayıplarımıza ulaşmak için çalışmalarımız devam etmektedir.

Amacımız nettir. Kayıplarımıza ulaşmak.

Denizin derinliği, bölgenin koşulları ve batığın durumu nedeniyle arama çalışmalarının zaman gerektirdiği bir gerçektir. Ancak imkanlarımızı genişleterek, yeni teknik kapasiteyi devreye alarak çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz.

Bu süreçte çok sayıda kurum ve kuruluş da çalışmalarımıza önemli katkı sağlamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ilk günden bu yana tüm imkan ve kabiliyetlerini seferber etmiştir. Türkiye Cumhuriyeti Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu da kimliklendirme, yüz tanıma, DNA tespitleri ve adli süreçlere önemli destek sağlamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçiliğimiz, Büyükelçimiz ve Büyükelçilik personeli de ilk günden itibaren sürecin her aşamasında yanımızda olmuş, koordinasyona önemli katkı sağlamış ve sağlamaya devam etmektedir.

Kayıp insanlarımıza ulaşma çabamıza ilk günden bu yana güçlü destek veren başta Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan ve Cumhurbaşkanı Yardımcımız Sayın Cevdet Yılmaz olmak üzere, tüm bakanlıklara, kurum ve kuruluşlara halkımız adına bir kez daha teşekkür ediyorum.”

Amcaoğlu, yazılı açıklamasında, laboratuvarın KKTC’de piyasaya sürülen ürünlerin insan sağlığına, can ve mal güvenliğine ve tüketici haklarına uygun olup olmadığını teknik olarak test edeceğini, bu kapsamda ana genelinde bir ilk olacağını kaydetti.

Amcaoğlu, bundan böyle KKTC’ye ithal edilen veya ülkede üretilen ürünlerin güvenlik standartlarına uygun olup olmadığının, elektrikli ürünlerin güvenli çalışıp çalışmadığının, oyuncakların çocuklar açısından risk oluşturup oluşturmadığının ve bazı kimyasal maddelerin mevzuattaki sınırları aşıp aşmadığının laboratuvar testleriyle belirlenebileceğini belirtti.

Amcaoğlu, laboratuvarın ilk aşamada “Uzunluk, Oyuncak, Elektrik, Kimyasal ve Metroloji” olmak üzere beş bölümle faaliyete geçmesinin planlandığını kaydetti.

Ölçüm bilimi anlamına gelen metroloji bölümünde terazilerin doğru tartıp tartmadığı, ölçüm cihazlarının doğru sonuç verip vermediği ve ticarette kullanılan ölçüm aletlerinin güvenilirliği gibi konuların kontrol edilebileceğini söyleyen Amcaoğlu, cihazların kalibrasyonunun da burada yapılabileceğini belirtti.

“EVRAKTAN TEKNİK KONTROLE GEÇİŞ”

Laboratuvarla birlikte KKTC’de ürün denetiminin yalnızca evrak üzerinden yapılan kontrolden, teknik testlerin de yapılabildiği bir sisteme taşınmasının amaçlandığını belirten Amcaoğlu, "Bir mağazada müşteriye ‘Bu elektrikli cihaz güvenlidir.’ denilebilir. Bakanlık olarak gerektiğinde o üründen numune alıp laboratuvarda test ettirerek bunun gerçekten doğru olup olmadığını belirleyebileceğiz. Laboratuvar, Ticaret Dairesi’nin piyasa gözetimi ve denetiminin teknik ayağı olacak.” dedi.

Amcaoğlu, projenin yalnızca KKTC'nin kendi iç denetimi açısından düşünülmediğini, Türkiye ile ürün güvenliği alanındaki iş birliği protokollerinin daha sağlıklı işlemesinin sağlanacağı ve KKTC’nin ürün güvenliği altyapısını Avrupa Birliği teknik mevzuatıyla uyumlu hale getireceğini de belirtti.

“ŞİKAYETİ BEKLEMEK YERİNE RİSKLİ ÜRÜNÜ PİYASADA YAKALAMAK”

Amcaoğlu, standart dışı şarj cihazı, priz, kablo, kettle ve kahve cezvesi gibi elektrikli ürünlerin güvenliğinin test edilebileceğini, oyuncakların boya, plastik veya mekanik parçalar nedeniyle çocuklar açısından risk oluşturup oluşturmadığının incelenebileceğini kaydetti.

Araçlarda kullanılan fren, lastik ve aydınlatma gibi güvenlik açısından kritik parçaların da standartlara uygunluğunun kontrol edilebileceğini belirten Amcaoğlu, riskli ürünlerin piyasadan çekilmesinin kolaylaşacağına işaret etti.

“Ürün güvenliği sisteminin mantığı, vatandaşın şikayet etmesini beklemek yerine riskli ürünü piyasada yakalamak.” diyen Amcaoğlu, projenin vatandaşın cebine doğrudan para dağıtan bir proje değil, vatandaşın parasını “güvensiz veya standart dışı ürüne” kaptırmasını azaltmayı amaçlayan bir mekanizma olduğunu ifade etti.

Süt Endüstrisi Kurumu (SÜTEK), küçükbaş ve büyükbaş çiğ süt bedellerinin bugün ödendiğini duyurdu.

SÜTEK'ten yapılan açıklamaya göre, 16-31 Temmuz devresinde kuruma süt veren 746 üreticinin, 217 milyon 520 bin 804.85 TL olan çiğ süt bedeli banka hesaplarına yatırıldı.

ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, “ABD güçleri tarafından işletilen bir insansız deniz aracı bir günden uzun süre önce arızalandı. Devam eden operasyonlara destek amacıyla karasularında tarama faaliyeti yürütüyordu” dedi. Hawkins, aracın İran tarafından ele geçirilip geçirilmediği konusunda ise bilgi vermedi.

İran medyasında yer alan haberlere göre bu tür araçlar keşif ve su altı gözetleme, deniz tabanının taranması, mayın tespiti ile kablo ve boru hatlarının incelenmesi amacıyla kullanılıyor.

İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması ise daha önce yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın girişinde ABD’ye ait insansız bir su altı aracını ele geçirdiğini duyurmuştu.

Devrim Muhafızları Donanması tarafından yapılan açıklamada, operasyonun salı günü şafak vakti “istihbarat ve operasyonel gözetimin” ardından gerçekleştirildiği ve aracın kontrol altına alındığı belirtildi. Açıklamada olayın kesin konumu veya aracın nasıl ele geçirildiği konusunda bilgi verilmedi.

Açıklamada ayrıca aracın, su altında faaliyet gösteren en yeni akıllı ve insansız sistemlerden biri olduğu ve 2025 yılında ABD ordusunun envanterine girdiği öne sürüldü.

Devrim Muhafızları, aracın adını veya modelini açıklamazken, ABD ordusuna ait olduğunu doğrulayabilecek herhangi bir fotoğraf ya da kanıt da henüz yayımlamadı. Ancak aracın görüntülerinin “önümüzdeki saatlerde” paylaşılacağını bildirdi.

İran’ın açıklaması, son günlerde Washington ile Tahran arasında denizde yaşanan gerilimin ardından geldi. CENTCOM, bir ABD uçak gemisi ile bir destroyerin İran’ın balistik füze saldırılarından hasar almadan kurtulduğunu açıklamış, ardından üç İran tankerinin hedef alındığını ve faaliyetlerinin engellendiğini duyurmuştu.

SÜPERİYONİK BUZ YAPISINA DÖNÜŞTÜ

Aşırı basınç nedeniyle buharlaşamayan suyun, teoride var olduğu bilinen ancak bugüne kadar kanıtlanamayan ‘sıkı paketlenmiş altıgen’ süperiyonik buz yapısına dönüştüğü saptandı.

‘URANÜS VE NEPTÜN'ÜN GİZEMİNİ ÇÖZEBİLİR’

Maddenin alışılmışın dışındaki bu evresinde suyun ne tam katı ne de tam sıvı davrandığı belirtildi. Yapıda oksijen atomlarının katı bir kafes içinde sabit kaldığı, hidrojen parçacıklarının ise sıvı gibi serbestçe hareket ettiği aktarıldı.

Araştırmacılar, bulguların Güneş Sistemi'ndeki gezegen modellerini değiştirebilecek öneme sahip olduğunu bildirdi.

Süperiyonik buz yapısının Uranüs ile Neptün gibi buz devi gezegenlerin çekirdeklerinde bulunabileceği, bu yapının söz konusu gezegenlerdeki karmaşık ve asimetrik manyetik alanların oluşumunu açıklamaya yardımcı olabileceği ifade edildi.

2. RAŞİT ÖZSAĞLAM TAVLA TURNUVASI YAPILDI

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 25 TEMMUZ 2023

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 17 TEMMUZ 2023

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 14 TEMMUZ 2023