Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde, 36'ncı NATO Zirvesi kapsamında resepsiyon vardı.

Devlet ve hükümet başkanlarının yürüdüğü mavi halının bir yanında tarihteki 16 Türk devletinin bayrakları yer alırken diğer yanda Mehteran Birliği marşlar çaldı. ABD Başkanı Donald Trump, mehterana olan beğenisini yaptığı el işaretiyle gösterdi. Ardından tüm konukların katıldığı akşam yemeğine geçildi.

3 bine yakın basın mensubu takip ediyor

Tarihi Ankara Zirvesi'ne, NATO'ya üye 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra, davetli ülkelerin liderleri de katılıyor. Toplantılarda ittifakın geleceğine yön verecek başlıklar ele alınıyor.

Liderler Külliye'ye ulaşırken, zirvenin medya hazırlıkları da eş zamanlı yürütüldü. Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi, yerli ve yabancı 3 bine yakın basın mensubu için 'Uluslararası Medya Merkezi' olarak düzenlendi. Merkez, yayın ve haber akışı için gerekli teknik donanımla hizmet vermeye başladı.

Zirveye katılan basın mensuplarına İletişim Başkanlığı tarafından hzırlanan ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın konuşmalarının yer aldığı kitaplar da hediye edildi. O kitaplar arasında Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın NATO zirveleri sonrasında yaptığı basın açıklamalarının da bulunduğu kitap yer aldı.

Çok sayıda ikili görüşme gerçekleşecek

Zirvenin ilk gününde savunma sanayii, NATO-Ukrayna Konseyi kapsamındaki temaslar ile dışişleri ve savunma bakanlarının toplantıları öne çıktı. Çalışma yemekleri ve ikili görüşmelerle diplomasi trafiği devam etti.

Liderler, karşılama töreninin ardından aile fotoğrafı için objektif karşısına geçecek. Sonrasında NATO Liderler Oturumu başlayacak.

İttifakın geleceğine yön verecek kararların ele alınacağı zirve, sonuç bildirgesinin açıklanmasıyla tamamlanacak.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.20 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 3,29 artarak 76,60 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 72,65 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatları, ABD'nin İran'a yönelik yeni askeri saldırıları düzenlemesi, İran'ın petrol satışına imkan tanıyan lisansı iptal etmesi ve Hürmüz Boğazı'nda ticari gemilere yönelik saldırıların ardından arz güvenliğine ilişkin endişelerin artmasıyla yükseldi.

Fiyatlardaki artışta, ABD'nin dün İran'da 80'den fazla hedefe yönelik hava saldırısı düzenlediğini açıklaması ve İran'ın uluslararası piyasalara petrol satışını kolaylaştıran lisansını iptal etmesi etkili oldu.

Söz konusu gelişmeler, Hürmüz Boğazı'nda 3 ticari tankerin hedef alınmasının ardından küresel enerji arzında aksama yaşanabileceğine yönelik endişeleri güçlendirdi.

ABD Merkez Kuvvetler (CENTCOM) Komutanlığı, saldırılarda İran Devrim Muhafızları Ordusu'na ait deniz unsurlarının yanı sıra hava savunma sistemleri, kıyı gözetleme sistemleri ve gemisavar füze altyapısının da hedef alındığını duyurdu.

İran ise saldırıları "açık bir saldırganlık" olarak nitelendirerek sert karşılık verileceğini açıkladı. Tahran yönetimi ayrıca Hürmüz Boğazı'nın yönetimine dış müdahaleye izin vermeyeceğini bildirdi.

Öte yandan, Katar bayraklı sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tankeri Al Rekayyat'ın insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklanırken deniz güvenliği kaynakları Umman açıklarında Suudi Arabistan bayraklı bir ham petrol tankerinin de hasar gördüğünü bildirdi.

Küresel piyasalarda deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı'ndan geçerken boğazda yaşanabilecek herhangi bir aksamanın petrol ve LNG arzını olumsuz etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Piyasalarda ayrıca ABD Hazine Bakanlığının İran menşeli ham petrol ile petrol ve petrokimya ürünlerinin uluslararası piyasalarda satışına imkan sağlayan geçici lisansı iptal etmesi de arz görünümünü sıkılaştırabilecek bir gelişme olarak öne çıktı.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatları, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Uzmanlar, jeopolitik gerilimin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik risklerinin artmasının petrol piyasasında arz kesintisi endişelerini güçlendirdiğini belirterek, bölgede çatışmaların yayılması veya deniz trafiğinin aksaması halinde fiyatlardaki yükseliş eğiliminin sürebileceğini ifade ediyor.

Buna karşın uzmanlar, taraflar arasında diplomatik temasların yeniden başlaması ve Hürmüz Boğazı'nda petrol sevkiyatının kesintisiz sürmesi durumunda jeopolitik risk priminin azalabileceğini ve petrol fiyatlarındaki yükselişin sınırlanabileceğini kaydediyor.

Brent petrolde teknik olarak 75,92 doların destek, 77,08 doların ise direnç bölgesi olarak izlenebileceği belirtiliyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İran'a ait 80'den fazla hedefin vurulduğunu açıkladı. Paylaşımda kuvvetlerin konuşlu ve hazır durumda kalmaya devam ettiği vurgulandı.

İran cephesinden gelen açıklamada ise İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, ABD saldırılarının mutabakat zaptını ihlal ettiğini belirterek, zorbalık ve baskıyla sonuca ulaşılamayacağını ifade etti.

Bölgede tansiyonun yeniden artmasıyla petrol fiyatlarında yeni bir sıçrama yaşandı. Brent petrolün varil fiyatı, dün, yüzde 5,2 artışla 75,8 dolara çıkarak 29 Nisan'dan bu yana en hızlı günlük yükselişini kaydetti. Brent petrol yeni günde de varil başına yüzde 0,2 yükselişle 75,9 dolarda bulunuyor.

Bölgede barış sürecinin kalıcı olmayabileceğine yönelik endişelerle yükselen petrol fiyatlarının, enflasyon görünümü ve buna bağlı olarak merkez bankalarının para politikalarına yönelik beklentilerdeki değişimler yakından izleniyor.

Söz konusu gelişmeler, Fed'in şahin adımlara başlayacağı tarihe ilişkin piyasa beklentilerinin öne çekilmesine neden oluyor. Saldırıların ardından para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed'in eylül ayında faiz artışı yapabileceği ihtimalleri yüzde 77'ye yükseldi. Bankaya ilişkin tahminler 2027 yılında da bir faiz artırımı olabileceğine işaret etti.

Bu gelişmelerin paralelinde yatırımcılar bugün yayımlanacak Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) toplantı tutanaklarına odaklandı. Analistler, tutanaklardaki olası ipuçlarının para politikasına ilişkin daha fazla netlik sağlanmasına yardımcı olabileceğini kaydederek, faiz patikasına yönelik değerlendirmelerin piyasalarda oynaklığı artırabileceğini ifade etti.

Öte yandan artan çip maliyetleri teknoloji ve yarı iletken sektörünü baskılamaya devam ederken, Çinli girişim DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, bu baskıyı artırdı.

Analistler, bu gelişmenin ABD'li çip üreticilerinin rekabet avantajı ve yapay zeka altyapısı yatırımlarına ilişkin endişeleri artıran bir unsur olarak kabul edilebileceğini kaydetti. Makroekonomik veri tarafında, ABD'nin dış ticaret açığı mayısta aylık bazda yüzde 42,2 artarak 77,6 milyar dolarla Mart 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.

ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi de haziranda yüzde 3,7'ye çıkarak Eylül 2023'ten bu yana en yüksek seviyesini gördü.

- Tahvil faizleri yükseldi, altın geriledi

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yaklaşık 10 baz puan yükselişle yüzde 4,56'ya çıkarken, yeni işlem gününde yüzde 4,55 seviyesinde dengelendi.

Parasal duruşun daha fazla sıkılaştırabileceği endişeleriyle dolar endeksi dün yüzde 0,3 artışla 101,2'ye yükseldi. Dolar endeksi yeni günde yüzde 0,1 düşüşle 101,1'de bulunuyor.

Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleriyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı, dün yüzde 1,4 değer kaybederek 4 bin 106 dolardan günü tamamladı. Altının onsu yeni işlem gününde ise yüzde 0,5 artışla 4 bin 125 dolardan alıcı buluyor.

Kurumsal tarafta çip şirketlerindeki satış dalgası göze çarparken Marvell Technology'nin hisseleri yüzde 7,5, Lam Research'ün hisseleri yüzde 6,9, AMD ile Applied Materials'ın hisseleri yüzde 6,5, Micron Technology'nin hisseleri yüzde 4,7, Qualcomm'un hisseleri yüzde 1,9 ve Broadcom'un hisseleri yaklaşık yüzde 1 değer kaybetti.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,45, Nasdaq endeksi yüzde 1,16 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,25 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

- Avrupa borsaları İngiltere hariç negatif seyretti

Avrupa borsaları dün İngiltere hariç satıcılı bir seyir izlerken, bölge gündeminde jeopolitik gelişmeler ve Fed'in toplantı tutanakları yer alıyor. İngiltere'de enerji hisselerine yönelik talep artışı ülkede piyasaları desteklerken ülkede siyasi gelişmeler de yakından izlendi.

Aşırı sağcı Reform UK Partisi lideri Nigel Farage, aldığı bağışları bildirmediğinin ortaya çıkmasının ardından milletvekilliğinden istifa ettiğini ancak kendisinden boşalan koltuk için yapılacak seçimde yeniden yarışacağını açıkladı.

Öte yandan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, gelişmiş yapay zeka modellerinin siber saldırıları daha hızlı ve etkili hale getirmesiyle artan risklere karşı önlemler içeren eylem planı hazırladı.

AB Komisyonundan yapılan açıklamada, yeni nesil gelişmiş yapay zeka modellerinin siber güvenlik anlayışını yeniden şekillendirdiğine işaret edildi. Açıklamada, "Yapay zeka, güvenlik açıklarını tespit etmek, saldırıları otomatikleştirmek ve siber olayların ölçeği ile hızını benzeri görülmemiş düzeyde artırmak amacıyla kötüye kullanılabiliyor." ifadelerine yer verildi.

Makroekonomik veri tarafında Almanya'da sanayi üretimi mayısta aylık yüzde 0,9 ile tahminlerin üzerinde arttı. Takvim etkisinden arındırılmış sanayi üretimi ise yıllık bazda değişim göstermedi.

Bu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,51, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,37 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,95 düştü.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

Asya tarafında karışık bir seyir öne çıkarken, çip şirketlerine yönelik gelişmeler ve Orta Doğu'daki jeopolitik risklerin enerji arzını tehdit etmesi fiyatlamalarda belirleyici oluyor.

Çinli DeepSeek'in kendi yapay zeka çipini geliştirdiğine dair haber akışı, Çin ve Hong Kong borsalarında pozitif bir görünümün oluşmasını destekledi. Çin'in en büyük yarı iletken üreticisi SMIC'in hisseleri yüzde 7,2 arttı.

Öte yandan bölgede bugün açıklanan verilere göre Japonya'da mayıs cari işlemler dengesi 3 trilyon 968,3 milyar yen (yaklaşık 24,45 milyar dolar) fazla verdi.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,66 ve Güney Kore'de Kospi endeksi ise yüzde 4,35 düşerken Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 2,46 yükseldi.

- TC Cumhurbaşkanı Erdoğan: "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil"

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,50 değer kazancıyla 14.497,37 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,14 düştü. Dolar/TL dünü 46,8550'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışına önceki kapanışa paralel seyrediyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'ne katılmak üzere Ankara'ya gelen ABD Başkanı Donald Trump ile Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde bir araya geldi.

Basın mensuplarının sorularını yanıtlayan Erdoğan, "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Biz 5 uçağın da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi'nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum." dedi.

ABD Başkanı Donald Trump da "Türkiye, (Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan) liderliğinizde askeri açıdan çok güçlü ülke haline geldi. (CAATSA yaptırımları) Yaptırımları kaldırabileceğimizi söyleyebilirim." diye konuştu.

Analistler, 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nden gelecek haber akışının bugün de yakından takip edileceğini belirtti.

Bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise Fed toplantı tutanakları, ABD'de toptan eşya stoklarının takip edileceğini ifade eden analistler, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

14.00 ABD, haftalık Mortgage Başvuruları

17.00 ABD, mayıs ayı Toptan Eşya Stokları

21.00 ABD, Fed Toplantı Tutanakları

ABD'nin gece saatlerinde düzenlediği saldırılarla ateşkesi ihlal ettiği belirtilen açıklamada, ABD ordusunun Hürmüzgan ve Mahşehr kıyılarındaki bazı sahil üsleri ile sivil noktalara hava saldırıları düzenleyerek ateşkesi ve mutabakat zaptını ihlal ettiği belirtildi.

ABD'nin bu saldırısına verilen ilk karşılık olarak, Devrim Muhafızları Ordusu'nun, Deniz Kuvvetleri ile Havacılık ve Uzay Kuvvetlerinin ortak füze ve İHA operasyonu kapsamında Bahreyn'deki Selman Limanı ve ABD Beşinci Filo karargahı ile Kuveyt'teki Ali el-Salem Hava Üssü dahil olmak üzere ABD'ye ait 85 askeri tesisin hedef alındığı ifade edildi.

Ayrıca bir MQ-9 tipi İHA'nın da düşürüldüğü kaydedildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

ABD'nin yükümlülüklerine bağlı kalmayarak, eski ülke lideri Ali Hamaney'in naaşının Irak'ta bulunduğu sırada İran'ın güneyindeki bazı noktaları hedef alarak ateşkesi ve mutabakatı ihlal ettiği belirtilen açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın işleyişi ve yönetimine müdahaleye izin verilmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndan ticaret gemileri ve petrol tankerlerinin güvenli geçişi için tek emniyetli güzergahın İran tarafından belirlenen rota olduğu ifade edildi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak boğaz yakınlarındaki 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

İran, gece saatlerinde düzenlenen saldırılara karşılık olarak Bahreyn ve Kuveyt'teki 85 ABD askeri tesisinin hedef alındığını bildirmişti.

Merkez sağ, aşırı sağ ve hükümet kanadının da desteklediği tasarı, 199 "hayır" oyuna karşı 313 "evet" oyuyla kabul edildi. 5 milletvekili çekimser kaldı.

Solcu milletvekilleri söz konusu tasarıya "polislere öldürme ehliyeti" verdiğini savunarak karşı çıktı.

Gergin geçen genel kuruldaki oylamanın sonuçları açıklandıktan sonra, Meclis'te ziyaretçi bölümünde bulunan Fransa'da polis ateşi mağdurları toplulukları temsilcileri, "Adalet olmazsa, barış da olmayacak" sloganları attı.

Yasa tasarısının Parlamentodan geçmesi halinde Fransa'daki mevzuat kapsamında belirlenen koşullarda silahını kullanan güvenlik güçleri, görevleri sırasında meşru müdafaa kapsamında hareket etmiş olarak kabul edilecek.

Tasarıyla birlikte, silahlarını orantısız bir şekilde kullandıklarına dair delil olması halinde, polis ve jandarmalara sağlanan meşru müdafaa "zırhı" geçersiz sayılabilecek.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) Fransa şubesinin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yapılan açıklamada, "Ulusal Meclis, polislere 'öldürme ehliyeti' veren yasayı oyladı. Bu, utanç oylaması." ifadelerine yer verildi.

Açıklamada, söz konusu tasarının polisin açtığı her ateşi otomatik olarak "meşru" kabul ettiği belirtildi.

Ülkede son yıllarda, Arap ve siyahi gençlere yönelik artan polis şiddeti nedeniyle, farklı sivil toplum kuruluşları ve solcu siyasetçiler, tasarının polis kurşunuyla ölenlerin sayısını artırmasına yol açabileceğini savunuyor.

Tasarıya karşı çıkanların Meclis sitesinde başlattığı imza kampanyası şu ana kadar yaklaşık 341 bin imza topladı.

Yasa tasarısı bundan sonra Parlamentonun üst kanadı olan Senato'da ele alınacak.

Fransa'da bir tasarının Parlamentodan geçmesi için Senato ve Meclis'in aynı metin üzerinde anlaşması gerekiyor.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a, Türkiye hükümetine ve Ankara sakinlerine teşekkür ederek, "Bunu gerçekten takdir ediyoruz. Bu önemli bir zirve. Sizler çok nazik ev sahiplerisiniz." dedi.

Rutte, geçen sene yapılan Lahey Zirvesi'nin tamamen planlama ve hedef belirlemeyle ilgili olduğunu, Ankara Zirvesi'nin ise uygulama ve bu hedefleri gerçekleştirmekle ilgili olduğunu vurguladı.

İttifak genelinde harcama kapasitesinin, savunma sanayisi yatırımlarının arttığına işaret eden Rutte, Zirve'nin ilk günüyle ilgili, "Dün büyük bir başarıydı. Büyük bir çıkış yapıldı, çok sayıda yeni sözleşme, çok sayıda yeni taahhüt açıklandı." diye konuştu.

ABD açısından bakıldığında müttefikler arasında savunma harcamalarını daha dengeli hale getirme hedefinin gerçekleştiğini belirten Rutte, şunları kaydetti:

"Yüzde 5 hedefi doğrultusunda bu yıl zaten yüzde 4'e ulaştık ki, bu gerçekten olağanüstü bir gelişmedir. Bu elbette yalnızca Başkan Donald Trump sayesinde olmadı. Rusya'dan kaynaklanan tehdit de bunun önemli nedenlerinden biridir. Ancak dürüst olmak gerekirse, Başkan Trump'ın Avrupa'daki müttefikleri ve Kanada'yı bunu yapmaları yönünde teşvik etmesi gerçekten yardımcı oldu ve bunun sonuçları görülüyor."

"Sonuç olarak çok daha güçlü bir NATO ve daha güçlü bir NATO'nun içinde çok daha güçlü bir Avrupa ortaya çıkıyor." diyen Genel Sekreter, bugünkü oturumla ilgili beklentilerini şöyle dile getirdi:

"Bugün müttefiklerin iki konuyu açıkça teyit etmelerini bekliyorum. Birincisi, İran'ın hiçbir zaman nükleer silah kapasitesine sahip olmaması gerektiğidir. İkincisi ise seyrüsefer özgürlüğü ilkesidir. Hürmüz Boğazı'nın yeniden tamamen açık olması stratejik açıdan son derece önemlidir. Bu, 32 müttefikin tamamı için hayati öneme sahiptir."

Rutte, sonuç bildirisinde Rusya'ya dair yer alacak ifadeye ilişkin, "Bugün de müttefiklerin ortak şekilde Rusya'nın NATO topraklarına yönelik uzun vadeli tehdit olduğunu kabul etmelerini bekliyorum. Rusya'nın uzun vadeli tehdit olduğunun açıkça kayda geçirilmesini bekliyorum." diye konuştu.

Rutte, ABD'nin İran'a yönelik son saldırılarıyla ilgili bir soruya, "Bence bu kesinlikle gerekliydi. Çünkü bir ateşkes yürürlükteyken İran'ın esasen bu ateşkesi ihlal ettiğini görüyoruz. Dün gemilere yönelik saldırılarda neler yaşandığını gördük. Bu nedenle ABD'nin güçlü ve kararlı bir şekilde karşılık vermesi son derece önemlidir." yanıtını verdi.

- ABD'nin NATO'ya bağlılığı

Rutte, Trump'ın "ABD askerlerini Avrupa'dan çekebileceği ve Grönland'ı yeniden kontrol altına almak istediği" yönündeki söylemleriyle ilgili değerlendirmesinin sorulması üzerine, şunları söyledi:

"Kendisi, ABD'nin NATO'ya bağlılığı konusunda tamamen kararlıdır. Bu konuda hiçbir şüphem yok. Ancak geçmişte olduğu gibi bugün de belli ölçüde bir beklenti vardı ve hala var. Buna rağmen ABD'nin NATO'ya bağlılığı kesindir. Çünkü NATO, ABD'nin kendi çıkarları açısından da gereklidir. Örneğin Rusya'nın nükleer denizaltılarının ABD kıyılarına ulaşmasını önlemek için NATO büyük önem taşımaktadır. Amerika'nın güvenliğini sürdürebilmesi için Atlantik'i, Avrupa'yı ve Arktik bölgesini güvence altına alması gerekir. Bu nedenle ABD'nin NATO'ya bağlılığı tamdır. Şimdi ise iyi haber şu ve bugünün en büyük kazanımı da budur. Bu durum (Rusya Devlet Başkanı Vladimir) Putin açısından bir kayıp, Başkan Trump açısından ise bir kazançtır. Çünkü Avrupalılar ve Kanadalılar tam da kendisinin uzun süredir talep ettiği şeyi yapıyorlar."

- Ukrayna'ya destek

Rutte, Ukrayna'ya desteğin sürdürülmesinin son derece önemli olduğuna dikkati çekerek, "Bugün müttefiklerin yeniden çok yıllı taahhütlerde bulunmasını bekliyorum. Tam olarak nelerin açıklanacağını göreceğiz ancak beklentim Ukrayna'yı desteklemeyi sürdürmeye yönelik güçlü bir taahhütle buradan ayrılacağımız yönündedir." diye konuştu.

- Rusya'ya mesajı

Rutte, Putin'e ne tür bir mesaj vermek istediğinin sorulması üzerine, "Avrupa'da, Kanada'da ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan 1 milyar insanın oluşturduğu bu ittifak, topraklarımızın her bir santimini savunacaktır. NATO'yu yenemezsiniz. Biz savunma amaçlı bir ittifakız. Hiç kimseye saldırmayacağız. Biz yalnızca yaşam tarzımızı, demokrasimizi, demokrasilerimizi ve topraklarımızı savunacağız. Bu yüzden bizimle uğraşmayın. Bizimle oynamaya kalkmayın." ifadelerini kullandı.

- NATO Ankara Zirvesi

Türkiye'nin ev sahipliğinde dün başlayan NATO Ankara Zirvesi'ne 32 üye ülkenin yanı sıra Asya-Pasifik’teki bazı NATO ortaklarının liderleri ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy gibi çeşitli davetliler katılıyor.

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününe, NATO Savunma Sanayi Forumu damga vurdu.

Forumun açılışında konuşan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ittifakın yeni projelerini duyururken, forumda, NATO'nun "Uzay ve Gözetleme", "Taarruz Kabiliyetleri" ve "Entegre Hava ve Füze Savunması" alanlarındaki yeni projelerine taraf olan ülke ve şirketlerle toplu imza töreni de yapıldı.

Forumda ayrıca, Ukrayna Devlet Başkanı Volodomir Zelenskiy, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Türkiye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler de konuşma yaptı.

Zirveye katılacak liderlerin Ankara’ya varması dün gün boyu devam ederken, liderler bugün de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde Devlet ve Hükümet Başkanları Zirve toplantısına katılacak.

- Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın yoğun temasları

Zirveye katılmak için dün Ankara’ya gelen ABD Başkanı Donald Trump, öncesinde Türkiye’ye resmi ziyarette bulundu.

Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde baş başa görüşmelerinin ardından heyetler arası görüşme gerçekleştirdi.

Ardından düzenlenen ortak basın toplantısında bir soru üzerine Trump, Türkiye’ye yönelik ABD'nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) kapsamındaki yaptırımlarını kaldırabilecekleri mesajını verdi.

Erdoğan da F-35 konusunda Liderler Zirvesi'nden hayırlı bir karar çıkacağına inandığını vurguladı.

Erdoğan, gün içinde, NATO Ankara Zirvesi kapsamında Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ve Kanada Başbakanı Mark Carney ile de bir araya geldi.

Türkiye Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan ayrıca, zirveye katılan liderler ve eşleri onuruna, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nde akşam yemeği verdi.

Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'nin kış bahçesinde de resepsiyona ev sahipliği yaptı. Resepsiyona, NATO üyesi ülkelerin yanı sıra AP4 (Avustralya, Japonya, Yeni Zelanda ve Güney Kore) ülkeleri ile davetli devlet ve hükümet başkanları katıldı.

Paylaşımda, "ABD Merkez Komutanlığı güçleri, uluslararası deniz yolunda masum sivil mürettebatı taşıyan ticari gemileri hedef alıp saldırdığı için İran'a ağır bedeller ödetmek amacıyla bir dizi güçlü hava saldırısı başlattı." ifadesi kullanıldı.

ABD saldırılarının, Hürmüz Boğazı'ndan geçen 3 ticari gemiye yönelik İran saldırılarına karşılık olarak gerçekleştirildiği belirtilen paylaşımda, "İran'ın sergilediği saldırganlık yersiz, tehlikeli ve ateşkesin açık bir ihlalidir." ifadesine yer verildi.

Toprak altında kalanlardan 21'inin yaşamını yitirdiğini belirten yetkililer, 7 kişinin hafif yaralandığını ve 5 kişinin kurtarıldığını kaydetti.

Yetkililer ayrıca, arama kurtarma çalışmalarının da sonlandırıldığını aktardı.

Dün meydana gelen heyelanda 33 kişi toprak altında kalmış, afetten etkilenen köy sakinleri güvenli bölgelere tahliye edilmişti.

Küba'yla ilgili konuşulan ambargonun "Küba rejiminin kendi halkına on yıllardır acımasızca uyguladığı ambargo" olduğunu savunan Waltz, Küba'nın elektrik kesintileri ile karanlığa gömüldüğünü ancak "Castro ailesinin yerleşkeleri için yeterli elektrik" bulunduğunu öne sürdü.

Waltz, "Bugün burada Küba rejimine sesleniyorum; yolunuzu değiştirin, halkınız için ışıkları tekrar açın. Kendi halkınızın çığlığına cevap verin." ifadelerini kullandı.

ABD'nin Küba'ya ambargo uygulamadığını iddia eden Waltz, "Bu Ada'nın etrafında ticaret veya Küba'ya insani yardım girişini engelleyen bir ABD Donanması savaş gemisi çemberi yok. Bu sahte. Bu yanlış. Bu bir yalan. Nokta." diye konuştu.

Waltz, ABD'nin Küba'ya yılda 100 milyon dolardan fazla yardım sağladığını, Florida'daki limanlardan da yılda 500 milyon dolar değerinde Küba'ya ticari emtia gittiğini savundu.

Küba Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel'in pahalı lüks eşyalar kullandığını ileri süren Waltz, "Size soruyorum, hastaneler için yiyecek ve yakıt yokken, Castro ailesinin özel jetine nasıl yakıt sağlanıyor?" dedi.

Küba yönetiminin halkı ile zenginliği paylaşmadığını ve "modern köle ticareti" yaptığını iddia eden Waltz, binlerce Kübalı erkeğin geliri yönetime aktarılmak üzere Ukrayna'da paralı asker olarak savaşmaya zorlandığını öne sürdü.

Waltz, Küba'yı halkına ve dünyaya abluka yalanları yaymaya devam etmekle suçlayarak "Bu propagandaya kanmayın. Amerikan ablukası yok. Küba'daki tek ambargo, rejimin halkının başlarının üzerinde tuttuğu giyotindir." ifadelerini kullandı.

Waltz'in konuşması sırasında, salonda bulunan Küba Dışişleri Bakanı Bruno Rodriguez Parrilla dahil Küba delegasyonu, zaman zaman ellerini masaya vurarak konuşmayı protesto etti, toplantıyı yöneten Genel Kurul Salonu Başkanı'na iki kez "usule yönelik itirazda" bulundu.

Haluk Bayraktar, savaş ortamında artan İHA ihtiyacına cevap verebilmek için daha kısa geliştirme döngülerine, daha kısa üretim sürelerine ve yüksek ölçekli kapasitelere ihtiyaç duyulduğunu vurgulayarak, "Türkiye'deki yaklaşımımızda, bizim gibi büyük ölçekli şirketler için kapasite oluşturmak için talebin ortaya çıkmasını dahi beklemiyoruz. Sahadan gördüğümüz üzere bu teknolojilere büyük ihtiyaç var. Ancak yeni girişimler ve start-up'lar için konuşursak, bahsettiğimiz milyarlarca dolarlık bu talep, bu kapasiteyi kendileri oluşturmaları onlar açısından çok önemli." ifadelerini kullandı.

Bayraktar, Baykar'ın bugün 40 ülkeyle çalıştığını, bunların bir bölümünün NATO üyesi olduğunu ve NATO ülkeleriyle ilişkileri daha da geliştirmek istediklerini söyledi.

Türkiye'de önemli üretim kabiliyetleri oluşturduklarını belirten Bayraktar, şunları kaydetti:

"Müşterilerimizin çoğu NATO dışından, ancak NATO ülkeleriyle daha fazla ilişki kurmak istiyoruz. Türkiye'de önemli üretim kapasiteleri oluşturduk. İHA'larda en büyük ihracatçıyız. İnsansız savaş uçağından stratejik sınıf platformlara kadar, son 25 yılda bu alanda en büyük ölçekte yatırım yapılan projeleri yürütüyoruz. Leonardo ile modelimizde Leonardo Baykar Aerospace Systems, LBA Systems ortak girişimini kurduk. Her şeyi baştan icat etmeye çalışmak, rekabet etmek yerine işbirliği yapmak çok daha hızlı. Bizim platformlarımız, sistemlerimiz var. Leonardo'nun da çok güçlü faydalı yükleri, radarları, elektronik sistemleri ve farklı görev yükleri var. En iyileri bir araya getirerek sinerji oluşturmak, bu kabiliyetleri birleştirmek gerekiyor. Her şeyi sıfırdan geliştirmek yerine bu güçleri birleştirmek esas olmalı."

Ortaklık modelinin mevcut fikri mülkiyetin devrinden ziyade birlikte yeni teknolojiler geliştirmeyi hedeflediğini anlatan Bayraktar, şu değerlendirmelerde bulundu:

"Teknoloji paylaşımı elbette olabilir, ancak mesele fikri mülkiyeti paylaşmak değil. Ortak girişimler altında, tarafların mevcut fikri mülkiyetleri üzerine yeni fikri mülkiyetler oluşturmak ve mevcut kabiliyetlerin üzerine bunları inşa etmek. Biz 25 yıldır yatırım yapıyoruz. Başka bir ülkede bu kabiliyeti sıfırdan kurmak onlarca yıl alabilir. Ancak işbirliğiyle ileri teknolojiyi hemen geliştirmeye ve bir üstünlük oluşturmaya başlanabilir."

- "FPV kapasitesi her ülkede olmalı"

Bayraktar, Türk savunma sanayi ekosisteminin son 20 yılda önemli ölçüde büyüdüğünü belirterek, "20 yıl önce Türkiye'nin savunma sanayisinde yalnızca 17 şirket vardı. Bugün 3 binden fazla şirket var. 2002 yılında 250 milyon dolar olan savunma ihracatını bugün bir haftada gerçekleştiriyoruz. Savunma ihracatımız haftalık 250 milyon dolar seviyesine ulaştı, toplamda da 10 milyar doların üzerinde." dedi.

NATO içinde büyük ve küçük ülkeler bulunduğunu dile getiren Bayraktar, "Her yerde aynı kapasiteyi sıfırdan kurmaya çalışmak yerine kabiliyetleri paylaşmak ve sinerji oluşturmak çok daha verimli." ifadesini kullandı.

Bayraktar, İHA türlerine göre farklı üretim ve işbirliği modellerine ihtiyaç duyulduğunu belirterek, şunları söyledi:

"İHA'lar hayatımızda giderek daha fazla yer alıyor ve artık savaş ortamlarının temel unsurları arasında bulunuyor. Talep var, gereklilik var. Sahada gördüklerimiz, bu teknolojilere çok büyük ihtiyaç bulunduğunu açıkça gösteriyor. İHA'lar arasında savaş uçağı sınıfında olanlar, stratejik sınıfta olanlar ve küçük İHA'lar var. FPV'lerde her ülkenin kapasite oluşturması gerekiyor. Bunlar adeta mühimmat gibi, her ülkenin bir mermi üreticisine ihtiyacı var. Ancak savaş uçağı sınıfındaki İHA'larda bu kabiliyeti oluşturmak için ittifaklara ihtiyaç var. Bunun çok daha faydalı olduğuna inanıyorum."

Öte yandan sakatlığı sebebiyle VNL'nin ilk iki haftasını kaçıran Zehra Güneş, Polonya maçıyla yeniden milli formayı giydi.

Milliler, VNL'nin üçüncü haftasındaki ikinci maçında 10 Temmuz Cuma günü ABD ile karşılaşacak.

İngiliz Sterlininin alışı 62,4 TL’den, satışı ise 62,85 TL’den gerçekleşiyor.

KIB-TEK’ten verilen bilgiye göre, orta gerilim elektrik şebekesinde yapılacak çalışmalardan dolayı Kalecik, Çayırova, Pamuklu, Mehmetçik, Tuzluca, Büyükkonuk, Yedikonuk köylerine 09.00 ile 11.00 saatleri arasında elektik verilemeyecek.

Ankara'ya böyle harika bir ev sahipliği için teşekkür ediyoruz

NATO artık daha güçlü

Yüzde 5'lik hedefimiz vardı, bu yıl yüzde 4'e ulaşıyoruz

Hürmüz Boğazı tamamen açık olmalı, bu olmazsa olmazımız

Daha güçlü NATO daha güçlü birlik demek bu bilinçle hareket ediyoruz

İran'ın nükleer silahının olmamasını sağlamak istiyoruz

ABD İran'ın ateşkesi ihlal etmesine karşılık verdi

Rusya uzun vadeli bir tehdit olarak ele alınacak

NATO savunma harcamaları ABD ve Avrupa arasında eşitlendi

Ukrayna'ya desteğimiz sürecek

İranlı yetkili, Washington yönetiminin 14 maddelik mutabakat zaptındaki bazı maddeleri ihlal ettiğini savundu.

Kalibaf, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki düzenlemelerinin ihlal edildiğini, askeri saldırı tehdidinin sürdürüldüğünü, İran'ın güney bölgelerine saldırı düzenlendiğini, petrol yaptırımlarının yeniden yürürlüğe konulduğunu ve İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarının devam ettiğini belirtti.

İran Meclis Başkanı Kalibaf, "Zorbalık ve baskıyla taviz koparma dönemi sona ermiştir. Bu yöntem sonuç vermez. Biz geri adım atmayız." ifadelerini kullandı.

ABD, İran'ın güneyinde Hürmüz Boğazı yakınlarındaki Sirik ve Bender Abbas kentlerine gece saatlerinde saldırı düzenlemişti.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticari gemilere yönelik saldırılarına misilleme olarak 80'den fazla askeri hedefin vurulduğunu duyurmuştu.

Felakette yaşamını yitirenlerin sayısının 3 bin 685'e çıktığını dile getiren Rodriguez, depremlerde yaralananların sayısının 16 bin 740 olduğunu belirtti.

Rodriguez, evlerini kaybeden vatandaşlar için kurulan geçici barınma merkezlerinin sayısının 87'ye yükseldiğini, ihtiyaç sahiplerine 9 bin 603 tondan fazla gıda ulaştırıldığını söyledi.

Yerel basına göre, yetkililer, en çok can ve mal kaybının yaşandığı La Guaira eyaletinde enkaz kaldırma çalışmalarına hız verirken, gönüllülerin çadır kentlerdeki çalışmaları ise sürüyor.

Türk Kızılay, depremden en çok etkilenen La Guaira'nın Playa Grande bölgesinde kurulan çadır kampta, Venezuela Kızılhaçı ile işbirliğinde 500 hijyen paketini ihtiyaç sahiplerine dağıtmıştı.

Venezuela'da 2 büyük deprem meydana gelmişti

ABD Jeolojik Araştırma Merkezi (USGS), 24 Haziran'da Venezuela'da 39 saniye arayla 7,2 ve 7,5 büyüklüğünde 2 deprem meydana geldiğini bildirmişti.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP), 26 Haziran'daki açıklamasında, depremlerin doğrudan yol açtığı fiziksel hasarın maliyetini 6,7 milyar dolar olarak hesaplamıştı.

Arama kurtarma çalışmalarının sürdüğü ülkede, ölü ve yaralı sayısının artmasından endişe ediliyor.

AYRI BİR GÜÇ KATACAK: Bu ziyaretin önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. NATO Liderler Zirvesi’nin Ankara’da yapılıyor olması ve tüm liderlerin ülkemizde bir araya gelmesi, yarın değerli dostum Sayın Trump’la birlikte olması bizlere ayrı bir güç katacaktır.

İRAN VE GAZZE: İran-Amerika ilişkilerini nasıl bir düzleme kavuştururuz, onun gayreti içerisindeyiz. Dünya barışına bir adım atalım diye gerek şahsım gerek arkadaşlarım çalışıyoruz. Gazze konusunda, değerli dostumla bunları da konuşarak barışı sağlamak için Liderler Zirvesi’ni çok çok önemsiyoruz. Bu Liderler Zirvesi’nden bir kararın çıkmasını da hayra yorumluyoruz. Bunun olabileceğine ihtimal veriyorum.

TRUMP SÖZÜNÜN ARKASINDADIR: (F-35 konusu ve KAAN uçaklarının motorlarının teslimatı) Bunu Amerika ile daha önce de görüştük. Sayın Trump’ın bu konuda bize ayrıca sözü var. Şimdi Liderler Zirvesi’nde yapacağımız görüşmelerde F-35 ile ilgili kendilerinden daha önce aldığımız sözün geleceğe yönelik olumlu şekilde test ettiğimizi biliyorum. Sayın Trump her zaman sözünün arkasındadır. KAAN ile ilgili değerli dostumla tekrar görüşeceğiz. İnanıyorum ki bize verdiği müjdeyi, burada da tekrar edecektir.

DOSTLARIMIZA YAPTIRIM UYGULAMAK İSTEMİYORUZ

ABD Başkanı Trump konuşmasında başından beri Cumhurbaşkanı Erdoğan ile “iyi kimyaları” ve “harika ilişkileri” olduğuna dikkati çekti.

F-35 savaş uçakları konusundaki soru üzerine Trump, Türkiye ile ilişkilerinin çok iyi olduğunu belirterek “Pek çok kişi, burada oturanlar da dahil olmak üzere, ‘Neden bunu yapmayalım ki?’ diye düşünüyor. Türkiye ile daha iyi bir ilişkimiz var. Türkiye, vefalı olacağını düşündüğümüz diğer ortaklardan pek çok açıdan çok daha vefakâr davrandı. Bu yüzden bu kesinlikle dikkate alınması gereken bir konu. Kesinlikle dikkate alacağımız bir seçenek” yanıtını verdi. Trump, Türkiye’nin CAATSA yaptırımlarının dışına çıkarılması konusunda ilgili bakanlarla çalışmalar yürüttüklerini vurgularken “Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz. Durum çok basit. Yaptırım uygulayabileceğimiz pek çok kişi var ve uyguluyoruz da. Dostlarımıza uygulamak istemiyoruz” dedi.

Trump’ın kararı yeterli

CAATSA yaptırımları, Savunma Sanayi Başkanlığı’nın savunma sanayii ürünleri almasını engelliyor. CAATSA’nın kaldırılması, F-35 programına doğrudan dönülmesini sağlamıyor ama başka kısıtlamaların kalkmasını sağlıyor. Bunun için iki ülkenin dışişleri bakanlarının üzerinde mutabık kalacakları ortak imzalı bir metnin ortaya çıkması gerekiyor. ABD Başkanı’nın ‘CAATSA’nın uygulanmasına gerek olmadığını’ bildirmesi yeterli. Kaynaklar “her iki konunun tamamen çözülebilmesi için S-400’lerin Türkiye’nin elinde bulunmaması gerektiği”ni belirtiyor.

Turkuvaz halıda sohbet

NATO Zirvesi’nin en kritik konuğu ABD Başkanı Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından zirve için yenilenen Ankara Havalimanı’nda karşılandı. İki lider Devlet Konukevi’ne geçene kadar, çift elle tokalaştıkları, birbirlerinin omzuna dokunup kol kola girdikleri samimi anlara imza attı. Turkuaz halı üzerinde iki lider yaklaşık dört dakika kameralara uzaktan yansıyan, bir kısmına Erdoğan’ın tercümanının da katıldığı bir sohbet gerçekleştirdi. Sohbet, Devlet Konuk Evi’ne girişten hemen öncesinde de devam etti.

Sıkı ‘takip’

ABD Başkanı’nın ziyareti ABD’den hareketinden itibaren takibe başlandı. Ulusal ve uluslararası basın, başkanlık uçağını uygulama üzerinden anbean izledi. İnternet üzerinden 5 bin civarı kullanıcının uçuşu takip ettiği kaydedildi.

Canavar da oradaydı

Trump, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Devlet Konuk Evi’nde bir süre dinlenip fotoğraf verdikten sonra günler öncesinden kargo uçağıyla Ankara’ya getirilen makam aracı “Canavar”la Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’ne geçti.

Törende bir ilk: Yeniçeriler

Trump’ın Külliye’deki resmi karşılama töreninde bir ilk yaşandı. Törende tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerleri ile mehteran takımının yanı sıra ilk kez yeniçeriler de yer aldı. Milli Savunma Üniversitesi Rektörü, tarihçi Erhan Afyoncu, “Avrupa’nın korkulu rüyası Yeniçeriler, 200 yıl sonra bir devlet töreninde ABD Başkanı’nı karşıladı. Yeniçerilerin bu törenlerde kullanılması gerektiğini senelerden beri söylüyordum. Çok doğru bir uygulama oldu” dedi. ANKARA Milliyet

BEYAZ ÜST GÖVDE: Uçağın üst kısmı geleneksel olarak beyaz bırakılmış ve üzerine büyük harflerle “UNITED STATES OF AMERICA” yazısı işlenmiştir.

KIRMIZI VE ALTIN ÇİZGİLER: Uçağın gövdesi boyunca lacivert ile beyaz bölümü ayıran, Trump’ın kendi özel uçağından (Trump Force One) esinlendiği kırmızı ve altın sarısı şerit çizgiler yer almaktadır.

KOYU LACİVERT GÖVDE: Uçağın alt kısmı (karnı) tamamen koyu lacivert (navy blue) renkle kaplanmıştır.

DALGALANAN BAYRAK (KUYRUK TASARIMI): Trump, Kennedy döneminden beri kullanılan düz ve sabit Amerikan bayrağı şablonunu değiştirDİ. Uçağın dikey kuyruğuna (tail) rüzgarda gerçekçi bir şekilde dalgalanıyormuş izlenimi veren asimetrik ve kıvrımlı bir Amerikan bayrağı motifi boyandı. Trump bu tasarımı, “Eski uçakta düz, çizgi gibi küçük bir şey vardı ve bunu hiç sevmiyordum. Şimdi gururla dalgalandırdığımız güzel, dalgalı bir bayrağımız var” sözleriyle açıklamıştır.

‘Bu ilk uçuşu’

Kameralara yansıyanlara göre, turkuaz halı üzerinde iki lider arasında geçen sohbette konu başkanlık uçağıydı. Trump’ın “Bu, bu uçağın ilk uçuşu. Şu an yepyeni” dediği, Erdoğan’ın da “Evet, evet biliyorum. Duydum. Katar’dan geldi” diye yanıt verdiği kaydedildi. Bunun üzerine Trump’ın “800 milyon dolar...” dediği ve Erdoğan’ın çevirmeni Fatıma Gülham Abushanab’a da “Nasılsın, iyi misin?” diye sorduğu görüldü.

KENNEDY DÖNEMİ MAVİSİNE VEDA: Bu yeni boyama şeması, 1962 yılında Başkan John F. Kennedy ve ünlü tasarımcı Raymond Loewy tarafından belirlenen ikonik “bebek mavisi” (robin’s egg blue) ve beyaz renk düzenine tamamen son vermiştir. Pentagon ve ABD Hava Kuvvetleri, sadece Katar’dan gelen bu uçağın değil, Boeing’in 2028’de teslim edeceği kalıcı yeni nesil Air Force One uçaklarının ve tüm başkanlık VIP filosunun (C-32’ler dahil) kademeli olarak bu yeni lacivert-kırmızı-altın renk şemasına boyanacağını duyurmuştur.

Açıklamada, saldırıların uluslararası su yolunda ticari taşımacılığı hedef alan eylemlere karşılık ağır bedeller ödetmek amacıyla gerçekleştirildiği belirtildi.

CENTCOM ayrıca füze fırlatma mevzileri, hava savunma sistemleri ve komuta merkezlerinin de imha edildiğini duyurdu ancak hedeflerin konumlarına ilişkin detay paylaşmadı.

İran Dışişleri Bakanlığı ise Washington'ın adımlarını geçen ay imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının ihlali olarak nitelendirdi ve Tahran'ın ulusal çıkarlarını korumak adına kararlı adımlar atacağını açıkladı.

İran devlet medyası; Keşm Adası, Bender Abbas ve Sirik bölgelerinin vurulduğunu, şarapnel parçaları nedeniyle yaralananların olduğunu aktardı. İran yönetimi, üç tankere yapılan saldırıların sorumluluğunu ise doğrudan üstlenmedi.

Yaptırım muafiyeti iptal edildi

Askeri operasyon öncesinde ABD Hazine Bakanlığı, geçen ay Washington ve Tahran arasında imzalanan mutabakat zaptı kapsamında İran'a yönelik petrol yaptırımlarını geçici olarak kaldıran muafiyeti iptal etti.

İran Dışişleri Bakanlığı, bu kararın ABD hükümetinin güvensizliğini ve kötü niyetini kanıtladığını savundu.

Katar ve Suudi Arabistan da Hürmüz Boğazı ve çevresinde kendi ülkelerine ait birer tankerin vurulduğunu doğrulayarak saldırılardan İran'ı sorumlu tuttu.

Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, "Al-Rekayyat" adlı gemiye yönelik hedefli saldırı nedeniyle Tahran'ı tamamen sorumlu tuttuklarını belirtti.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, "Wadyan" adlı Suudi tankerinin boğazı geçerken İran tarafından hedef alındığını açıkladı.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Katar'ın suçlamalarını iyi komşuluk ilişkileri ilkesine aykırı bulduğunu ifade etti.

Bekayi, İran ile koordineli rotaları kullanmayan veya gemi takip sistemlerini kapatan ticari gemilerin çarpışma riskiyle karşı karşıya kaldığını ve bu durumun boğazdaki güvenli geçiş çabalarını aksattığını ileri sürdü.

Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamada da pazartesi günü Hürmüz Boğazı'ndan geçen bir tankerin motor odasına isabet eden tanımlanamayan bir mermi nedeniyle yangın çıktığı bildirildi.

Salı günü yaşanan diğer iki ayrı olayda ise bir tankerin boğazdan çıkarken vurulduğu ancak yoluna devam edebildiği, diğerinin ise hafif yapısal hasar aldığı kaydedildi.

DİLAN GÖLBAŞI İLE KRİTİK: FIRAT ATASER (LAÇ BELEDİYESİ BAŞKANI)

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 14 TEMMUZ 2023