Avrupa Merkez Bankası (ECB), 2002 yılından bu yana tedavülde bulunan euro banknotlarını daha güvenli, sürdürülebilir ve kapsayıcı hale getirmek amacıyla yeniden tasarım süreci başlattı.

AB üyesi 27 ülkenin 21'inde resmi para birimi olarak kullanılan euro, 1 Ocak 1999'da kaydi para olarak yürürlüğe girerken, 1 Ocak 2002'de banknot ve madeni para şeklinde günlük hayatta kullanılmaya başlanmıştı.

Mevcut durumda euroyu, Almanya, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Estonya, Finlandiya, Fransa, Hollanda, İrlanda, İspanya, İtalya, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Letonya, Litvanya, Lüksemburg, Malta, Portekiz, Slovakya, Slovenya, Yunanistan ve Hırvatistan olmak üzere 21 AB üyesi kullanıyor.

"Avrupa Para Birimi", "ekü" ve "euro" olarak da adlandırılan euroyu 357 milyondan fazla kişi kullanıyor. ABD dolarının ardından dünyanın en önemli ikinci rezerv para birimi konumunda olan euro, uluslararası rezervlerin yaklaşık yüzde 20'sini oluşturuyor.

Euro para birimini kullanan AB üyesi ülkelere Euro Bölgesi adı veriliyor. Bu ülkelerin para politikası, Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve üye ülkelerin merkez bankalarından oluşan Euro Sistemi tarafından idare ediliyor.

Frankfurt merkezli ECB'nin görevi, Euro Bölgesi'nde fiyat istikrarını sağlamak olarak tanımlanıyor. ECB aynı zamanda bankacılık sektörünü denetliyor, euro banknotlarını ihraç ediyor, ödeme sistemlerinin güvenliğini sağlıyor ve dijital euro çalışmalarını yürütüyor.

TEDAVÜLDEKİ EUROLAR

Euro çeşitli renk ve boyuta sahip 5, 10, 20, 50, 100, 200 ve 500 olmak üzere 7 farklı banknot, 1, 2, 5, 10, 20, 50 sent ile 1 ve 2 euro madeni para olarak tedavülde bulunuyor.

En yüksek değere sahip 500 euroluk banknotların basımı, terörün finansmanına ve kara para aklamaya karşı mücadele nedeniyle 2019 yılında durduruldu. Bu nedenle 500 euroluk banknot artık günlük yaşam ve alışverişte kullanılamıyor. Bu banknotlar sadece banka hesaplarına yatırılabiliyor.

YENİDEN TASARIM SÜRECİ

ECB, yaklaşık çeyrek asırdır kullanılan euro banknotlarını daha güvenli, sürdürülebilir ve Avrupalılar için daha kapsayıcı hale getirmek amacıyla yeniden tasarlıyor.

Dolaşıma giren ilk euro banknotlarının ardından, 2013-2019 yıllarında sahteciliğe karşı daha gelişmiş güvenlik özelliklerine sahip "Europa" serisi tedavüle çıkarıldı.

ECB'nin kamuoyunun görüşüne açtığı yeni tasarım önerileri ise euro banknotlarının üçüncü neslini oluşturacak. Bu kapsamda ECB, üçüncü nesil euro banknotları için hazırlanan 10 tasarım önerisini kamuoyunun görüşüne açtı.

ECB Yönetim Konseyi'nin halktan gelecek geri bildirimler ile uzman değerlendirmelerini dikkate alarak yıl sonunda nihai tasarımı seçmesi bekleniyor. Yeni banknotların birkaç yıllık hazırlık sürecinin ardından da tedavüle girmesi öngörülüyor.

ECB yeni seride gelişmiş güvenlik özellikleri, daha uzun kullanım ömrü sağlayacak malzemeler ve görme engelliler dahil herkes için daha erişilebilir unsurlar kullanmayı hedefliyor.

ECB verilerine göre, bugün dolaşımda toplam değeri 1,5 trilyon euroyu aşan 30 milyardan fazla euro banknotu bulunuyor. ECB Başkanı Christine Lagarde'a göre, euro banknotlarının tasarımı Avrupa bütünleşmesini simgeliyor. Banknotlar üzerindeki pencere, kapı ve köprü figürleri, Avrupa halkları arasındaki açıklığı ve işbirliğini temsil ediyor.

Euro banknotlarının Avrupa'nın en somut ortak sembollerinden biri olduğuna dikkati çeken Lagarde, "20 yılın ardından banknotlarımızın her yaştan ve farklı geçmişe sahip Avrupalılar için daha anlamlı hale gelmesinin zamanı geldi." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Güvenlik ve sahtecilikle mücadele ön planda

ECB, yeni banknot serisinin hazırlanmasındaki temel gerekçenin sahteciliğe karşı korumayı güçlendirmek olduğunu belirtiyor.

Yeni seri daha gelişmiş güvenlik teknolojileriyle donatılacak, daha dayanıklı olacak, çevresel etkisi ile üretim maliyetleri azaltılacak. Banknotlara yeni güvenlik teknolojileri eklenecek, sahte banknot üretimi daha da zorlaştırılacak ve banknotların doğrulanması kolaylaşacak.

Mevcut banknotlar yeni seri tedavüle girdikten sonra da uzun süre dolaşımda kalacak. Eski banknotlar yasal ödeme aracı olmayı sürdürecek ve değerlerini kaybetmeyecek.

Yeni seride 5, 10, 20, 50, 100 ve 200 euroluk kupürlerin korunması planlanıyor. Yeni tasarımların dolaşıma girmesiyle birlikte Avrupa'da her gün kullanılan milyarlarca banknotun önümüzdeki yıllarda kademeli olarak değiştirilmesi öngörülüyor.

Öte yandan euro banknotlarının yeniden tasarlanmasının para politikasını veya euronun değerini etkilemesi beklenmiyor.

Yeni banknotların eski seriyle birlikte uzun süre dolaşımda kalması planlandığından, piyasada ani bir geçiş öngörülmüyor. ECB, dijital euro projesini yürütürken aynı zamanda nakde yatırım yapmış oluyor. Bu da piyasalara nakdin daha uzun yıllar sistemin parçası olmaya devam edeceği mesajını veriyor.

Nijerya'da silahlı çeteler tarafından kaçırılan 308 sivil, güvenlik güçlerinin operasyonuyla kurtarıldı.

Cumhurbaşkanlığından yapılan yazılı açıklamaya göre, Ulusal Terörle Mücadele Merkezi öncülüğünde ülkenin Kwara ve Niger eyaletlerinde silahlı çete üyelerine yönelik operasyonlar düzenlendi.

Operasyonlarda, silahlı çeteler tarafından kaçırılan 308 sivil kurtarıldı.

Cumhurbaşkanı Bola Ahmed Tinubu, güvenlik güçlerine teşekkür ederek, ülkedeki güvenlik tehditlerinin önlenmesi için çalışmaların sürdürüleceğini belirtti.

Kurtarılan sivillerin 163'ü Kwara eyaletinin Kaiama bölgesindeki Woro yerleşiminden, 145'i ise Niger eyaletinden yaklaşık 6 ay önce kaçırılmıştı.

Nijerya, uzun zamandır ülkenin çeşitli bölgelerinde silahlı çetelerin yanı sıra terör örgütleri Boko Haram ve DEAŞ'ın Batı Afrika kolu ISWAP'ın saldırılarına maruz kalıyor.

Ülkede kaçırma suçunun cezası idam olmasına rağmen fidye için kaçırma olaylarına sıkça rastlanıyor. Silahlı kişiler, genellikle ülkenin kuzeyindeki köyleri, okulları ve yolcuları hedef alarak fidye talep ediyor.

Lübnan ile İsrail arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakerelerin 7. turu, İtalya'nın başkenti Roma'da üçüncü ve son gününde devam ediyor.

Lübnanlı resmi bir kaynak, AA'ya yaptığı açıklamada, Roma'da müzakerelerin üçüncü gün oturumlarının başladığını belirtti.

Kaynak, görüşmelerde bugün de ateşkes anlaşmasının uygulanması, İsrail'in Lübnan topraklarından çekilme sürecinin tamamlanması ve Lübnan ordusunun sınır bölgelerindeki konuşlanmasının güçlendirilmesi konularının ele alınacağını ifade etti.

İSRAİL İLE LÜBNAN ARASINDA BAŞLAYAN GÖRÜŞMELER

İsrail ve Lübnan’ın Washington'daki büyükelçileri, 14 ve 23 Nisan'da ABD arabuluculuğunda müzakerelere hazırlık kapsamında bir araya gelmişti.

ABD Dışişleri Bakanlığında gerçekleştirilen ilk toplantı, "1993 yılından bu yana en üst düzey doğrudan görüşme" olarak kayıtlara geçmişti.

ABD Başkanı Donald Trump, 24 Nisan'da yaptığı açıklamada, yakın gelecekte İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ı Beyaz Saray'da ağırlamayı sabırsızlıkla beklediğini ifade etmişti.

Öte yandan Lübnan'da İsrail ile doğrudan müzakere başlığı, iç siyasette ve kamuoyunda en tartışmalı konuların başında geliyor.

Lübnan Cumhurbaşkanı Avn ve Başbakan Nevvaf Selam, müzakereleri "akan kanın durdurulması ve kalıcı çözüm" için zorunlu ve tek seçenek olarak değerlendirirken, Hizbullah ve ona yakın çevreler ise doğrudan temasları "teslimiyet" şeklinde nitelendirerek sürece karşı çıkıyor.

Washington'daki müzakerelerin 5. turunun ardından 26 Haziran'da Lübnan ve İsrail arasında "çerçeve anlaşması" imzalanmıştı.

İsrail ile Lübnan arasındaki doğrudan müzakerelerin 6. turu, 14-15 Temmuz'da İtalya'nın başkenti Roma'da yapılmıştı.

Pakistan'ın Broad Peak Dağı zirvesinde temmuz sonunda meydana gelen çığda hayatını kaybeden dağcılardan 5'inin daha cesedinin dağdan alındığı belirtildi.

İslamabad merkezli sivil toplum kuruluşu Pakistan Alp Kulübünün başkanı Irfan Arshad Khan, Broad Peak'teki çığda ölen dağcılarla ilgili açıklama yaptı.

Khan, 5 dağcının daha cesetlerinin askeri helikopterle dağdan alındığını ve Skardu kentindeki bir askeri hastaneye nakledildiğini belirtti.

Böylece dağdan indirilen cenaze sayısı 8'e yükseldi. Hala cesedine ulaşılamayan 2 kişi için arama çalışmaları sürüyor.

Nepalli ödüllü dağcı Nirmal Purja liderliğindeki 10 kişilik ekibin Broad Peak'te düşen çığ sonrası kaybolmasının ardından 1 Ağustos'ta ölüm haberi verilmiş, beraberindeki 9 dağcının da yaşamını yitirdiği duyurulmuştu.

Yunanistan Ulusal Halk Sağlığı Kurumu, başlıca enfekte sivrisineklerin ısırmasıyla bulaşan bir hastalık olan Batı Nil virüsünün ülkedeki yayılımında artış eğilimi görüldüğünü açıkladı.

Euronews Türkçe Servisi’nin aktardığına göre, ülkede son bir haftada 23 yeni Batı Nil virüsü enfeksiyonu vakası bildirildi.

İlkbaharda başlayan bulaşma sezonundan 5 Ağustos’a kadar toplam 65 vaka kaydedildi.

Bu vakaların 54’ünde ensefalit, menenjit ve/veya akut gevşek felç gibi ciddi nörolojik belirtiler görüldü. 11 vakada ise merkezi sinir sistemini etkileyen hafif belirtiler ortaya çıktı ya da herhangi bir belirti görülmedi.

Şimdiye kadar altı kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Tüm ölümlerin, merkezi sinir sistemi ciddi şekilde etkilenen 65 yaş üzeri hastalarda meydana geldiği belirtildi.

Ulusal Halk Sağlığı Kurumu, enfeksiyonun yaygın ancak “gizli” bir şekilde seyrettiğine dikkat çekerek, tespit edilen ağır vakaların virüsün toplumdaki gerçek yayılımının yalnızca küçük bir bölümünü oluşturduğunu ifade etti.

AVRUPA'DAKİ DURUM

Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’ne (ECDC) göre, 29 Temmuz itibarıyla insanlarda görülen vakalar İtalya, Romanya, Fransa, Kuzey Makedonya, İspanya ve Almanya’da da bildirildi. Bu durum, virüsün yaz döneminde Avrupa genelinde yaygın şekilde dolaşımda olduğunu gösteriyor.

ECDC’nn son verilerine göre, en fazla vaka 94 ile İtalya’da kaydedildi. İtalya’yı yedişer vakayla Kuzey Makedonya ve İspanya, beş vakayla Romanya, iki vakayla Fransa ve bir vakayla Almanya izledi.

Cumhuriyetçi Türk Partisi'nde (CTP) Güzelyurt Belediye Başkanlığı adaylığı için Arkın Engüney'in ardından Reşat Kansoy da aday adaylığı başvurusunda bulundu.

CTP Genel Sekreteri Mehmet Kale Kişi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Güzelyurt'ta aday belirleme sürecinde son aşamaya gelindiğini belirterek, Arkın Engüney ve Reşat Kansoy'un aday adaylığı başvurusunda bulunduğunu açıkladı.

Kişi, CTP olarak hem genel hem de yerel seçimlere yönelik çalışmalarını büyük bir titizlikle ve bilimsel veriler ışığında sürdürdüklerini belirtti.

Bir yandan yerel yönetim vizyonunu şekillendirdiklerini, diğer yandan halka sunacakları 5 yıllık iktidar programına son halini verdiklerini kaydeden Kişi, tüm beldelerde aday belirleme sürecinde sona yaklaştıklarını ifade etti.

"GÜZELYURT'TA ADAY BELİRLEME SÜRECİMİZİN SON AŞAMASINA GELDİK"

Kişi, 15 belediyede adaylarını açıkladıklarını belirterek, "16. belediyemiz olan Güzelyurt'ta da aday belirleme sürecimizin son aşamasına geldik" dedi.

Güzelyurt Belediye Başkanlığı için iki aday adayının başvuruda bulunduğunu açıklayan Kişi, "Bu süreçte iki çok kıymetli arkadaşımız Arkın Engüney ve Reşat Kansoy aday adaylığı başvurusunda bulundu. Son sözü ise, partimizin en büyük gücü olan üyelerimiz, 10 Ağustos Pazartesi günü söyleyecek" ifadelerini kullandı.

"SEÇİM SÜREÇLERİ BİR ÇATIŞMA DEĞİL"

CTP'deki seçim süreçlerine de değinen Kişi, "CTP'de seçim süreçleri bir çatışma değil, ortak aklı ve dayanışmayı büyüten bir sinerji yaratır" dedi.

Kişi, üyelerin desteğini hangi adayın alacağından bağımsız olarak seçim sonrasında birlikte hareket edeceklerini vurgulayarak şöyle devam etti:

"Hangi arkadaşımız üyelerimizin desteğini alırsa alsın, 11 Ağustos Salı gününden itibaren tüm örgütlerimiz ile omuz omuza, Güzelyurt'u çağdaş, katılımcı ve kaliteli CTP'li yerel yönetim anlayışıyla buluşturmak için aynı kararlılık ve inançla çalışacağız"

Küresel çapta hava tahmin hizmeti veren ABD merkezli AccuWeather'in hesaplamalara göre, Avrupa'nın çeşitli bölgelerinde bu yıl yaşanan yıkıcı orman yangınlarında 530 bin hektardan fazla alan kaybedildi.

En fazla etkilenen ülkelerin başında İspanya ve Fransa geliyor.

Ön tahminlere göre, yangınların toplamda 15,6 milyar ile 19,1 milyar euro arasında hasar ve ekonomik kayba yol açtığı değerlendiriliyor.

Ekonomik kayıplara ilişkin hesaplamalar, yıkıcı orman yangınlarının doğrudan ve dolaylı etkileri, acil durum müdahale giderleri, kısa ve uzun vadeli sağlık etkilerinin yanı sıra, günlük yaşam ve ekonomik faaliyetlerdeki aksaklıkları kapsıyor.

AccuWeather'ın tahminlerine göre, aşırı sıcaklık ve kuraklık Avrupa'daki orman yangını riskini sonbahar dönemine kadar yüksek tutmaya devam ediyor.

Batı ve Orta Avrupa'nın büyük bölümünde orman yangını tehlikesi "son derece yüksek" seviyede bulunurken, Fransa'nın bazı kesimleri, İspanya'nın kuzeyi ve Britanya Adaları'nın güneyi en yüksek risk altındaki bölgeler olarak görülüyor.

Ayrıca, İskandinavya'nın güneyi, İtalya, Doğu Avrupa'nın bazı kısımları ve Balkanlar'da da orman yangını riskinin yüksek olduğu bölgeler bulunuyor.

Avrupa'da 2025'in tamamında orman yangınları 1,08 milyon hektar alanın kaybına yol açmıştı.

Yapay zeka sektöründeki hızlı büyüme, dizüstü bilgisayar ve akıllı telefon gibi tüketici elektroniği ürünlerinin fiyatlarında artışa neden oluyor.

"RAMaggedon" olarak adlandırılan küresel bellek çipi darlığının, ilerleyen dönemde otomobil fiyatlarını da etkileme ihtimali bulunuyor.

Samsung Electronics Finans Direktörü (CFO), bu hafta yaptığı açıklamada, dijital verileri depolayan mikroçiplerdeki tedarik sıkıntısının 2027 yılında muhtemelen derinleşeceğini ve 2028 boyunca devam edeceğini bildirdi.

Kriz, "rastgele erişimli bellek" kelimelerinin İngilizce kısaltması olan RAM bileşenlerinden mülhem "RAMaggedon" adıyla anılıyor.

Kar marjlarını artırmak isteyen çip üreticilerinin, üretim kapasitelerini yapay zeka araçlarının eğitimi ve çalıştırılması için yüksek talep gören gelişmiş bir bellek türü olan yüksek bant genişlikli belleğe (HBM) kaydırması tedarik darlığına yol açıyor.

Reuters

Hong Kong'daki Wan Chai Computer Centre bünyesinde faaliyet gösteren In-Technology Services yöneticisi Wade Lam, dükkanda sergilenen fiyat listesinin yanına krizle ilgili haber kupürleri astıklarını belirtti.

AFP ajansına Lam, bu haberleri süreci bilmeyen müşterileri bilgilendirmek amacıyla sergilediklerini aktardı.

Wan Chai Computer Centre bünyesindeki işletmeler, bilgisayar parçalarından elektronik cihazlara ve oyun konsollarına kadar çeşitli teknoloji ürünlerinin satışını yapıyor.

Özel imalat bilgisayar alanında uzmanlaşan Videocom Computer şirketinin yöneticisi Ken Tam, fiyat artışlarının başladığı eylül ayından bu yana iş hacimlerinin yarı yarıya düştüğünü açıkladı.

Tam, daha önce 300 ila 400 Hong Kong doları (yaklaşık 40-50 ABD doları) seviyesinde satılan 16 gigabaytlık bir RAM'in fiyatının 1500 Hong Kong dolarına ulaştığını ifade etti.

Süreçle ilgili değerlendirmede bulunan Tam, "Fiyatlar aniden bu kadar yükseldiğinde müşterilerde psikolojik bir bariyer oluşuyor. Gerçekten ihtiyaçları varsa satın alıyorlar; aksi takdirde beklemeyi veya standartlarını düşürerek daha düşük performanslı bir bellek çipi almayı tercih ediyorlar" dedi.

Reuters

Tayvan merkezli pazar araştırma şirketi TrendForce analisti Ellie Wang, bilgisayar ve akıllı telefonlar için kullanılan bellek fiyatlarının bir yıl öncesine kıyasla yaklaşık beş ila altı kat arttığını bildirdi.

Yapay zeka alanındaki talep patlaması, dünyanın en büyük üç bellek çipi üreticisi olan Güney Koreli Samsung Electronics ve SK hynix ile ABD merkezli Micron şirketlerinin karlarında ve hisse değerlerinde artış sağladı.

Dördüncü sırada yer alan ChangXin Memory Technologies (CXMT) ise pazartesi günü Şanghay'da borsaya kote olarak Çin ana karasının en değerli şirketi konumuna geldi.

Omdia kıdemli baş analisti James Zhao, sektöre görece yeni giren CXMT'nin ileri teknoloji kulvarında lider üreticileri takip eden konumda olduğunu belirtti.

Zhao, HBM'nin veri merkezi sunucularında Nvidia gibi üreticilerin yapay zeka sistemlerindeki karmaşık hesaplamaları yürüten güçlü çiplerini desteklemek amacıyla kullanıldığını kaydetti.

Ancak Zhao, geleneksel RAM ve bilgisayarlarda kullanılan DRAM türü açısından bakıldığında, mevcut arz kısıtlı piyasa koşullarının CXMT şirketine "sonra gelen avantajı" sağlayabileceğini değerlendirmesinde bulundu.

Reuters

Hong Kong'da yatırım bankacılığı yapan Henry Wong adlı tüketici, daha yüksek özelliklere sahip yeni bir bilgisayar satın almak yerine mevcut eski dizüstü bilgisayarının RAM kapasitesini yükseltmeyi tercih ettiğini söyledi.

Wong, "Belleği yükselttikten sonra bilgisayarın gerçekten çok akıcı çalıştığını gördüm ve yeni bir bilgisayar alma isteğim ortadan kalktı" ifadelerini kullandı.

Otomobil üreticileri de araç içi bilgisayar sistemlerinde yükselen maliyetlerle karşı karşıya kaldıklarını ve bu durumun yakın zamanda yeni araç fiyatlarını yukarı çekebileceğini belirtiyor.

Japonya'nın başkenti Tokyo'daki teknoloji merkezi Akihabara'da bulunan Belçikalı grafik tasarımcısı ve özel bilgisayar imalatçısı Charles Brousse, RAM, ekran kartı ve anakart fiyatlarının aşırı düzeylere ulaştığını söyledi.

Maliyetlerin yüksekliği nedeniyle önceden sistem kurmak için parça satın almadığını belirten Brousse, "PC & Chill" adını verdiği hizmet kapsamında müşterilerinin kendi satın aldığı parçaları monte ettiğini aktardı.

Tokyo'da balayında bulunan Brousse, çip darlığının insanları 10 yıla kadar kullanılabilen masaüstü bilgisayarlar yerine daha ucuz dizüstü bilgisayarlara yönelttiğini dile getirdi.

Brousse, "Bunun iyi bir şey olduğundan emin değilim; insanlar sonuçta daha kısa ömürlü ürünler satın alıyor ve bu da bir tüketim döngüsünü besliyor" dedi.

Tasarımcı, sürecin yapay zekadaki "spekülatif balon" tarafından tetiklenmesinin de rahatsızlık verici olduğunu belirterek, "Mesleğim gereği grafik tasarımcı olduğum için yapay zekanın mesleğim üzerinde doğrudan bir etkisi bulunuyor" diye konuştu.

Hamas'tan yapılan yazılı açıklamada, dün Ürdün'ün ev sahipliğinde düzenlenen Kudüs konulu bakanlar toplantısının ardından ortak açıklamaya imza atan ülkeler, arabulucular ve ABD yönetimine, İsrail'in ateşkes anlaşmasını başarısız kılma, saldırılarını sürdürme ve anlaşmadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeme girişimlerini engellemek için "acil ve etkili" adımlar atma çağrısında bulunuldu.

Açıklamada, ortak bildiride İsrail'in Gazze Şeridi'nde sürdürdüğü ihlallerin kınandığı, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına yönelik çabaların sekteye uğratılmasına ve siyasi sürecin akamete uğrama riskine dikkat çekildiği belirtildi.

Ortak açıklamanın, İsrail'in sürdürdüğü saldırılar ve ihlallerin ateşkes anlaşmasının geleceğini tehdit ettiğini ortaya koyduğu ifade edilen açıklamada, Filistinli grupların anlaşmanın uygulanmasına yönelik çabalara "olumlu ve sorumlu" yaklaştığına işaret edildi.

Açıklamada, ateşkes anlaşmasının ikinci aşamasının uygulanmasına imkan sağlayacak yol haritasına ilişkin tutumun "ulusal sorumluluk bilinciyle" ortaya konulduğu belirtilerek, İsrail'in ihlallerini durdurmasının ve anlaşmadan doğan yükümlülüklerini yerine getirmesinin sağlanması gerektiği vurgulandı.

Hamas'ın açıklamasında, uluslararası topluma da İsrail'in anlaşmanın uygulanmasını geciktirmesine ve sahada yeni fiili durumlar oluşturmasına izin vermemeleri çağrısı yapıldı.

Ürdün'ün ev sahipliğinde düzenlenen Kudüs konulu bakanlar toplantısının ardından dün Ürdün, Cezayir, Irak, Katar, Suudi Arabistan, Tunus, Somali, Filistin, Mısır, Fas, Endonezya, Malezya, Türkiye, Pakistan ve Arap Birliği Genel Sekreterliği ortak açıklama yayımlamıştı.

Ren Nehri'nde su seviyesi düşünce Almanya'nın Köln kentinde İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma patlamamış bir bomba ortaya çıktı.

DW Türkçe’nin aktardığına göre Avrupa'da haftalardır süren aşırı sıcak hava dalgası ve kuraklık, Ren Nehri'nde su seviyesini kritik düzeye indirdi.

İsviçre'den doğup, altı ülkeden geçtikten sonra Almanya ve Hollanda üzerinden Kuzey Denizi'ne ulaşan Ren'deki rekor düşük seviye, II. Dünya Savaşı'nda Köln'de nehre atılan ancak patlamayan Amerikan yapımı bir bombanın ortaya çıkmasına yol açtı.

Köln Belediyesi, Amerikan yapımı 250 kiloluk bombanın dün akşam Rheinpark kıyısında tespit edildiğini, kontrollü şekilde imha edileceğini açıkladı. Uzman ekipler bölgede çalışmalarını sürdürürken, 400 metrelik bir güvenlik yarıçapı oluşturuldu.

Güvenlik çemberi içinde kalan bir huzurevi tahliye edildi. Bölge sınırları içinde RTL kanalının stüdyoları ile Köln Fuarı da yer alıyor. Köln'de yayımlanan Express gazetesine açıklama yapan kent yetkilileri, imha işleminin uzmanların değerlendirmesine göre gün içinde gerçekleştirileceğini bildirdi.

Aşırı sıcaklar nedeniyle Tuna Nehri'nde de su seviyesi rekor derece düştünce Sırbistan'da İkinci Dünya Savaşı'ndan kalma Nazi savaş gemisi batığı ortaya çıkmıştı.

Google'ın Hindistan'da planladığı veri merkezi inşaatı tüm hızıyla devam ediyor. Şantiyenin üzerindeki yamaç kırmızı toprağa kadar temizlenip basamaklar halinde teraslanıyor, ancak çevrecilerden gelen artan muhalefet baskısı, ABD'li teknoloji devinin 15 milyar dolarlık projesi için engel teşkil ediyor.

Hindistan Başbakanı Narendra Modi'nin bir müttefiki tarafından yönetilen güneydeki Andhra Pradesh eyaleti, tarihi ve dönüştürücü olarak nitelediği projenin, su kaynaklarına ve yaban hayatına yönelik risklerin dikkate alınmadan hızlandırıldığı iddialarını reddetti.

Ancak giderek artan muhalefet baskısı, su kaynakları üzerindeki etkisi ve leoparlar ile pangolinlere ev sahipliği yapan bir vahşi yaşam koruma alanına yakınlığı nedeniyle çeşitli yasal zorluklarla karşı karşıya olan Google'ın bugüne kadarki Hindistan'daki en büyük yatırımı için erken bir sınav haline gelebilir.

Reuters

PROTESTOLAR DEVAM EDİYOR

Son haftalarda aktivistler ve çocuklar Visakhapatnam şehrinde, Google logosuna kelepçe çizdikleri ve "Veriyi içemeyiz" yazılı sloganlarla donattıkları pankartları taşıyarak düzenledikleri yürüyüşleri sosyal medya gönderilerinde paylaştılar.

Pazar günü, aktivistlerin önümüzdeki günlerde kapı kapı dolaşarak farkındalık kampanyaları yürütme ve plaj protestoları gerçekleştirme planlarını belirledikleri bir halk toplantısı düzenlendi.

Kâr amacı gütmeyen Green Visakha kuruluşunun kurucusu Raja Rama Mohan Roy, Visakhapatnam'ın su arzı ve talebiyle ilgili istatistikleri sunduğu etkinlikte, "Kalkınma, insanların geçim kaynakları pahasına olmamalı" diye belirtti.

Hindistan hükümeti, şehrin rezervuarlarından ve nehirlerinden günde 410 milyon litre su aldığını, oysa ihtiyacının 480 milyon litre olduğunu belirtiyor. 2,5 milyon nüfuslu şehirde su teminindeki kısıtlamalar yaygın görülen bir uygulama.

Hızlı veri merkezi kurulumları, sunucuları soğutmak için büyük miktarda su ve elektrik kullanılması nedeniyle dünya çapında tepkilerle karşılaşıyor. Bu durumun potansiyel etkisi, Hindistan gibi gelişmekte olan bir ülkede daha da belirgin. ABD'de ise muhalifler Temmuz ayında 42 eyalette 142 protesto düzenleyerek benzer endişeleri dile getirdi.

Reuters

DEVLET PROJEYİ SAVUNMAYA KARARLI

Eyaletin en yüksek mahkemesi Pazartesi günü hükümetten, projenin yakındaki bir rezervuara baskı uygulayarak su kaynaklarını zorlayacağı yönündeki iddialara karşı savunma yapmasını istedi. Bu iddialar, aktivist grup Jal Biradari (Su Topluluğu) tarafından dile getirilmişti.

Andhra Pradesh Yüksek Mahkemesi, kamu yararına açılan davayı bir sonraki duruşmada 24 Ağustos'ta ele alacak.

Devlet, Reuters'e yaptığı açıklamada, aktivistlerin proje hakkındaki endişelerinin yanlış ve yanıltıcı olduğunu belirtti ancak geri bildirimlere açık olduğunu da ekledi.

Açıklamada, "Bu tür protestolar onların demokratik hakkıdır. Bu iddialardan herhangi birinin meşru olması durumunda, hükümet konuya ilişkin gerçekleri ortaya koymaya ve uygun çözüm yolları sunmaya kararlıdır" denildi.

Google, Reuters'e yaptığı açıklamada, projesinin ilgili yasalara uygun olarak geliştirileceğini ve hayati önem taşıyan yerel su kaynaklarını korumak için gelişmiş hava soğutma teknolojisi uygulayacağını belirtti.

Teknoloji devi, 188 bine kadar iş imkanı yaratması beklenen bu önemli projeyi inşa edecek olan Hintli milyarder Gautam Adani'nin grubuyla ortaklık kurdu. Adani, sorulara herhangi bir yanıt vermedi.

Reuters

YABAN HAYATI VE GÜRÜLTÜ KİRLİLİĞİ

Andhra Pradesh Yüksek Mahkemesi'ndeki kamu yararına açılan davada, yoğun inşaat faaliyetlerinin ve gürültünün sadece 860 metre uzaklıkta bulunan Kambalakonda'daki Yaban Hayatı Koruma Alanı'nı etkilediği endişesi de dile getiriliyor.

Sitenin koruma alanına yakınlığı sorulduğunda, eyalet yetkilileri yasanın gerektirdiğinden daha uzakta olduğunu belirtti. Google ayrıca, "sessiz ve göze batmayan bir komşu olmak" için ses yalıtım önlemleri uygulayacağını da ekledi.

Proje ayrıca, İnsan Hakları Forumu tarafından Hindistan çevre mahkemesinde açılan ve durdurulmasını talep eden üç davayla daha karşı karşıya. Mahkeme belgelerine göre, davacılar devletin, kırsal bir içme suyu şebekesinden su çekmenin etkisini düzgün bir şekilde değerlendirmeden projeye onay verdiğini savunuyor.

Devlet yetkilileri, kurulacak veri merkezleri için kırsal veya yerleşim alanlarında kullanılan suyun hiçbir şekilde kullanılmayacağını ve yakındaki su deposunun da kullanılma dahil edilmeyeceğini de ekledi.

Pazar günü düzenlenen etkinlikte Green Visakha'nın kurucusu Raja Rama Mohan Roy, "Bu durumdan acı çekecek olanlar halktan başkası olmayacak" diyerek, şehrin zaten su sıkıntısı çektiği bir dönemde hükümetin projeye 20 yıl boyunca garantili su temini sözü vermesinden endişe duyduğunu belirtti.

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı Deprem Dairesi (AFAD), Mersin'in Erdemli ilçesinde bir deprem meydana geldiğini bildirdi.

Sarsıntı, saat 18.17'de 3.4 büyüklüğünde kaydedildi. Depremin derinliği ise 9.88 kilometre olarak ölçüldü.

KANDİLLİ RASATHANESİ DE DUYURDU
Kandilli Rasathanesi de depremle ilgili bilgileri paylaştı. Rasathane sarsıntının büyüklüğünü 3.5 olarak açıklarken derinliğini ise 7.7 kilometre olarak ölçtü.

Hissedenlerde kısa süreliğine tedirginliğe neden olan depremle ilgili olumsuz bir durum bildirilmedi.

Mağusa Türk Gücü, tecrübeli futbolcu Badou Ndiaye transferini resmen açıkladı.

Sarı-yeşilli kulüp, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Resmî imzalar atıldı. Badou Ndiaye, Mağusa Türk Gücü'nde. Hoş geldin!" ifadelerine yer vererek transferi duyurdu.

Paylaşımla birlikte, Badou Ndiaye'nin Mağusa Türk Gücü ile resmi sözleşmeye imza attığı bildirildi.

BADOU NDİAYE KİMDİR?

Tam adı Papa Alioune N'Diaye olan ve futbol dünyasında Badou Ndiaye adıyla tanınan Senegalli orta saha oyuncusu, 27 Ekim 1990'da başkent Dakar'da dünyaya geldi.

Profesyonel futbol kariyerine Senegal ekibi Diambars'ta başlayan Ndiaye, 2012 yılında Norveç'in Bodø/Glimt takımına transfer oldu. Buradaki başarılı performansıyla dikkat çeken tecrübeli futbolcu, 2015 yılında Türkiye'ye gelerek Osmanlıspor'a imza attı.

Osmanlıspor'da iki başarılı sezon geçiren Ndiaye, 2017 yılında 7,5 milyon euro bonservis bedeliyle Galatasaray'a transfer oldu. Aynı sezonun devre arasında ise yaklaşık 14 milyon sterlin karşılığında İngiltere Premier Lig ekiplerinden Stoke City'nin yolunu tuttu.

Stoke City'nin küme düşmesinin ardından 2018-2019 sezonunda kiralık olarak yeniden Galatasaray formasını giyen Ndiaye, sarı-kırmızılı ekiple Süper Lig ve Türkiye Kupası şampiyonlukları yaşadı. Daha sonra Trabzonspor, Fatih Karagümrük ve Suudi Arabistan temsilcisi Al Ain'de forma giydi.

2021 yılında Yunanistan ekibi Aris Thessaloniki'ye transfer olan Senegalli futbolcu, 2022-2023 sezonunda Adana Demirspor'a katıldı. 2023-2024 sezonunun ikinci yarısında Pendikspor forması giyen Ndiaye, daha sonra Gaziantep FK'ya transfer oldu.

Senegal Milli Takımı'nın formasını giyen Badou Ndiaye, 2018 FIFA Dünya Kupası kadrosunda yer aldı.

Tecrübeli orta saha oyuncusu, Mağusa Türk Gücü'ne transfer olmadan önce son olarak Gaziantep FK kadrosunda yer alıyordu.

CTP Basın Bürosu’ndan verilen bilgiye göre, festivalde, stantları gezen İncirli, etkinlikleri izledi ve yurttaşlarla sohbet etti. Gala Gecesi’ne, CTP Genel Sekreteri Mehmet Kale Kişi ve milletvekilleri de katıldı.

CTP Genel Başkanı Sıla Usar İncirli, festivalin birlik ve dayanışma ruhunu yansıttığını belirterek, CTP’nin yönettiği belediyelerin katılımcı ve insan odaklı yönetim anlayışıyla örnek olduğunu vurguladı.

Festivalde, 11 köyün gençlerinin meşaleleri büyük bir gururla taşıdığını, el birliğiyle yakılan meşalelerin geleceği aydınlattığını söyleyen İncirli, Dikmen Belediyesi'nin öz kaynaklarıyla önemli yatırımlara imza attığını, belediyenin çok yönlü olduğunu ve sosyal belediyecilik anlayışıyla da örnek olduğunu vurguladı.

İncirli, belediyenin her yaştan yurttaşın ihtiyaçlarını gözeten hizmet anlayışıyla da öne çıktığını söyledi.

CTP’nin yönettiği belediyelerin katılımcı, şeffaf ve insan odaklı yönetim anlayışıyla yerel yönetimlerde fark yarattığını belirten Sıla Usar İncirli, Dikmen Belediyesi'nin de sosyal belediyecilik anlayışıyla yurttaşların yaşamına doğrudan dokunan hizmetleri başarıyla hayata geçirdiğini ifade etti.

Gençlere yönelik spor ve sosyal faaliyetlerin önemine de değinen İncirli, Dikmen Belediyesi'nin bu alandaki çalışmalarının gelecek kuşaklara yapılan önemli yatırımlar olduğunu ifade etti.

New Mexico Adalet Bakanlığı'ndan konuya dair yapılan açıklamada, ABD Adalet Bakanlığı'nın ellerindeki belgeleri vermeyi reddetmesinin İdari Usul Yasası'nın ihlali ve eyaletin sınırları içindeki suçlara ilişkin yargılama yetkisine müdahale olduğu savunuldu.

"SANSÜRSÜZ BİR ŞEKİLDE VERİLMELİ"

Dava dilekçesinde, ABD Adalet Bakanlığının bilgi paylaşımını reddetme kararının hukuka aykırı ilan edilmesi ve belgelerin eyalete sansürsüz şekilde verilmesi istendi.

"GECİKME, MAĞDURLARIN HAK ETTİĞİ ADALETİ ERTELİYOR"

New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, yaptığı açıklamada, mağdurları koruma ve eyalette işlenen suçları soruşturma sorumluluklarının bulunduğunu belirterek, "Olası suçların, mağdurların ve tanıkların tespiti için kritik önem taşıyan kayıtlara erişim hususunda Adalet Bakanlığından işbirliği istedik. Yaşanan gecikme, ceza soruşturmamıza doğrudan zarar veriyor ve Epstein mağdurlarının hak ettiği adaleti geciktiriyor." ifadelerini kullandı.

"EPSTEİN, NEW MEXİCO'DAKİ MÜLKÜ YILLARCA KULLANDI"

Dilekçede, Epstein'in Zorro Ranch mülkünü 25 yıldan uzun süre düzenli kullandığına, kamuoyuna yansıyan dava dosyalarında da New Mexico ve bu mülke dair binlerce atfın yer aldığına işaret edildi.

Ayrıca federal kayıtlarda mülkle ve Epstein ile Ghislaine Maxwell bağlantılı kişilerle ilişkili insan ticareti, cinsel istismar ve diğer suçlara ait delillerin bulunduğu öne sürüldü.

FEDERAL SAVCILAR SORUŞTURMANIN DURDURULMASINI İSTEDİKLERİNİ BELİRTTİ

Dilekçede, federal savcıların 2019 yılında New Mexico yetkililerinden yürütmekte oldukları soruşturmayı durdurmalarını talep ettikleri, kendi soruşturmaları tamamlandığında ilgili bilgileri paylaşacaklarını bildirdikleri ancak bu bilgilerin aradan geçen sürede eyalete aktarılmadığı belirtildi.

Soruşturmayı yeniden başlatan New Mexico kolluk kuvvetlerinin, Zorro Ranch'te ilk kez arama gerçekleştirdiği ve incelemelerini sürdürdüğü bilgisi paylaşıldı.

ABD'DE JEFFREY EPSTEİN SKANDALI

En küçüğü 14 olmak üzere 18 yaş altındaki onlarca kız çocuğuna cinsel istismarda bulunmak ve fuhuş ağı oluşturmak suçlamasıyla yargılanan Epstein, tutuklu olduğu New York'taki Manhattan Metropolitan Merkez Hapishanesi'ndeki hücresinde 10 Ağustos 2019'da ölü bulunmuştu.

Açıklanan Epstein dava dosyalarında eski Prens Andrew, ABD Başkanı Donald Trump, eski ABD Başkanı Bill Clinton, eski İsrail Başbakanı Ehud Barak, eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, aktör Kevin Spacey, şarkıcı Michael Jackson, illüzyonist David Copperfield, avukat Alan Dershowitz ve eski New Mexico Valisi Bill Richardson gibi ünlü isimler yer almıştı.

ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI), ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı inceleme sonucunda ünlü isimlerden oluşan "müşteri listesi"nin tutulduğuna dair herhangi bir kanıta ulaşılmadığını açıklamıştı. Büro, ayrıca Epstein'in hükümet yetkilileri, ünlüler ve iş insanlarının suçlarına ortak olduğu gerekçesiyle örtbas amacıyla öldürüldüğü yönündeki iddialara rağmen hücresinde intihar ettiği sonucuna varıldığını bildirmişti.

Test sürecinde Anthropic’in Mythos 5 ve OpenAI’ın GPT-5.6-Sol modellerinin, internet üzerinde izinsiz ve otonom eylemler yürüttüğü görüldü.

SAHTE KİMLİKLER ÜRETTİLER

Gerçekleştirilen 122 testin 10'unda sınırları aşan sistemlerden Anthropic modelinin, açık kaynaklı bir projeye zararlı kod eklemek amacıyla sahte kimlikler ürettiği saptandı.

Modelin insanları zararlı kodları çalıştırmaya ikna etmeye çalıştığı ve engellendiğinde yeni bir kimliğe geçmeyi düşündüğü kaydedildi.

Resmi sertifika, parkur ölçümünü gerçekleştiren Uluslararası Ölçümcü Rıfat Arabacı tarafından bugün İskele Belediye Başkanı Hasan Sadıkoğlu'na takdim edildi.

Yarı maraton mesafesi olan 21,0975 kilometre uzunluğundaki parkur, uluslararası kurallara uygun şekilde ölçülerek sertifikalandırıldı. Sertifika, 5 yıl geçerliliğini koruyacak. Maraton ile İskele'nin spor turizmine ve tanıtımına katkı sağlanması hedefleniyor.

İskele Belediye Başkanı Hasan Sadıkoğlu, belgenin sadece bir parkurun onayı değil, İskele'nin geleceğine yapılan bir yatırım olduğunu söyledi. Sadıkoğlu, İskele'nin uluslararası standartlarda yarı maraton düzenleyebilecek resmi bir parkura kavuştuğunu ifade ederek, katkı koyan herkese teşekkür etti.

-Kayıtlar devam ediyor

27 Eylül Pazar günü düzenlenecek İskele Uluslararası Yarı Maratonu için kayıtlar devam ediyor. Yarışa katılmak isteyen sporcular başvurularını https://kosu.taf.org.tr/yarisma_detay.php?id=200 adresi üzerinden gerçekleştirebiliyor.

TRT Haber’in aktardığına göre BM Dünya Gıda Programı dün yaptığı uyarıda, El Nino’nun şu anda akut gıda güvensizliği yaşayan 45 ülkedeki 225 milyon kişiye yüzde 20'den fazla ilave nüfus ekleyeceğini belirtti.

Analize göre Orta ve Güney Amerika, Karayipler ve Güney Afrika'nın durumdan en fazla etkilenmesi bekleniyor. Güney ve Güneydoğu Asya'da ise normalden daha az yağış görüleceği, bunun da tarım ve çiftçiler için ciddi sorunlara yol açacağı ifade edildi.

Güney Afrika'da ana ekim sezonunun bu yılın ekim ayından 2027'nin mart ayına kadar süreceği, ancak en ağır etkilerin hasadın ardından gelen kıtlık döneminde hissedileceği aktarıldı.

Orta Doğu'daki savaşın gıda fiyatları üzerinde yukarı yönlü bir baskı oluşturduğu kaydedildi.

2015-2016 El Nino döneminde yaklaşık 60 milyon ila 100 milyon kişi akut gıda güvensizliğinden etkilenmişti.

Gıda güvensizliği verilerinin bulunduğu 45 ülkeyi kapsayan Dünya Gıda Programı raporu, küresel açlığı yakından inceleyen ilk rapor olma özelliği taşıyor.

Kurum, en az 80 milyon dolar bütçe ayrılan erken uyarı sistemleri ve önleyici yardım çalışmalarıyla aşırı hava koşullarının etkilerini azaltmayı hedeflediğini bildirdi.

Güneş'in yüzeyinde farklı hızlarda hareket eden plazmaların oluşturduğu dalgalanmaların, yıldızın manyetik alanının sürekli değişmesi sonucu meydana geldiğini belirten araştırmacılar, bu hareketlerin ilk kez bu kadar ayrıntılı gözlemlendiğini ifade etti.

Bilim insanları, bu girdapların, Dünya'daki elektrik şebekelerinin ve uyduların etkilendiği uzay hava olaylarını tetikleyen enerji patlamalarının oluşumunda önemli rol oynadıklarına dikkati çekti.

Araştırmanın detaylarına Nature dergisinde yer verildi.

- Daniel K. Inouye Güneş Teleskobu

2012'deki vefatından önce 49 yıl ABD Senatosunda Hawaii'yi temsil eden Daniel K. Inouye'nin adını taşıyan Güneş teleskobu, Güneş yüzeyini, görünür ve kızılötesine yakın ışık dalga boylarında gözlemlemek üzere tasarlandı.

Teleskoptan elde edilen verilerle "uzay meteorolojisi" adı verilen, Güneş'teki plazma patlamalarının ve Güneş rüzgarlarının Güneş Sistemi'ndeki atmosfer olayları üzerindeki etkilerine dair daha kesin tahminler ve değerlendirmelerin yapılması amaçlanıyor.

Açıklamasında, A Level, IGCSE ve YKS sınavlarıyla tıp fakültelerine adım atacak hekim adaylarına destek belirten Kıbrıs Türk Genç Hekimler Derneği, instagram üzerinden @ktgenchekimler hesabına mesaj gönderilebileceğini de kaydetti.

Dilan Gölbaşı İle Kritik | Konuk: Armağan Candan (CTP Milletvekili)

DİLAN GÖLBAŞI İLE KRİTİK: FIRAT ATASER (LAÇ BELEDİYESİ BAŞKANI)

KOOPBANK DEREBOYU ŞUBESİ AÇILDI

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 25 TEMMUZ 2023

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 17 TEMMUZ 2023