NCDC Genel Direktörü Jide Idris tarafından yayımlanan sağlık uyarısında, KDC'deki salgına ilişkin son gelişmelerin yakından takip edildiği ve olası tehditlere karşı hazırlık çalışmalarının sürdürüldüğü belirtildi.

Salgın nedeniyle ülkede "yüksek alarm" durumuna geçildiği aktarılan açıklamada, alınan önlemlerin salgının seyrine ve halk sağlığı risk değerlendirmelerine göre gözden geçirilmeye devam edeceği ifade edildi.

Açıklamada, Ebola bulaşının aktif olduğu veya ilgili ülkelerden Nijerya'ya gelen yolcuların, artırılmış halk sağlığı gözetimi ve takip tedbirleri kapsamında Sağlık Beyan Formu'nu doldurmaları gerektiği vurgulandı.

Diğer ülkelerden gelen yolcuların ise şu aşamada söz konusu formu doldurmakla yükümlü olmadığı kaydedilen açıklamada, Nijerya halkına "tetikte olma" çağrısı yapıldı.

Açıklamada, özellikle Ebola ile uyumlu belirtiler gösteren kişilerin vakit kaybetmeden sağlık kuruluşlarına başvurmaları ve gerekli durumlarda seyahat veya temas geçmişlerini sağlık yetkilileriyle paylaşmaları istendi.

KDC, 20 Eylül'de yaptığı güncellemede, 19 Eylül'e kadar elde edilen verilere göre ülkede toplam 7 bin 672 doğrulanmış vaka ve 3 bin 699 can kaybı bulunduğunu bildirmişti.

EBOLA, AFRİKA'DA BİNLERCE KİŞİNİN ÖLMESİNE NEDEN OLDU

Bir tür kanamalı ateşe yol açan Ebola virüsü, ilk kez 1976'da Sudan'ın Nzara ve KDC'nin Yambuku kentlerinde eş zamanlı salgınlarla ortaya çıkmıştı.

KDC'deki salgın, Ebola Nehri yakınında bir köyde başladığı için hastalığa bu nehrin adı verilmişti.

Ebola virüsü, Aralık 2013'te Batı Afrika'da yayılmıştı. Gine, Liberya ve Sierra Leone'de 2014-2017 yıllarında görülen salgında 30 bin kişiye virüs bulaşmış ve hastaların 11 binden fazlası ölmüştü.

KDC'nin doğusundaki Ituri eyaletinde açıklanan 246 şüpheli vaka ve 65 ölümün ardından 15 Mayıs'ta ülkede salgın ilan edilmişti.

Sağlık yetkililerine göre, mayıs ayında patlak veren "Bundibugyo" Ebola varyantının onaylanmış tedavisi veya aşısı bulunmuyor.

Rapora göre, küresel borç 2026'nın ilk yarısında 10 trilyon dolardan fazla artarak 365,5 trilyon dolara yükseldi.

Söz konusu artış, geçen yılın aynı döneminde kaydedilen 21 trilyon dolarlık artışın yarısından az oldu.

Bu durumun yükselen faiz oranları, artan borç servis maliyetleri, yükselen enerji fiyatları ve İran ile yaşanan çatışmanın ihraççıların güveni üzerindeki etkisinden kaynaklanan baskıyı yansıttığı belirtildi.

ARTIŞIN BÜYÜK BÖLÜMÜNÜ KAMU VE FİNANS DIŞI ŞİRKET BORÇLARI OLUŞTURDU

Borç artışındaki yavaşlama, faiz oranlarına en duyarlı sektörler olan finans kuruluşları ve hanehalklarında daha belirgin görülürken, toplam borç artışı 5 yıllık ortalamanın üzerinde kalmaya devam etti.

Artışın büyük bölümünü kamu ve finansal olmayan şirket borçları oluştururken, her iki sektörün borcu da yeni rekor seviyelere ulaştı.

Küresel borcun dağılımına bakıldığında, yılın ikinci çeyreği itibarıyla hanehalkına ait borçlar 65,7 trilyon dolara, finansal olmayan şirketlere ait borçlar 105,1 trilyon dolara, kamu borçları 110,5 trilyon dolara ve finansal sektör borçları 84,3 trilyon dolara yükseldi.

BORÇ ARTIŞININ BÜYÜK KISMI GELİŞMEKTE OLAN PİYASALARDAN KAYNAKLANDI

Borç artışının büyük bölümünü gelişmekte olan piyasalar oluşturdu. Bu ülkelerin toplam borcu 2026'nın ikinci çeyreğinde 110,6 trilyon dolara ulaşırken, artışa Çin öncülük etti.

Gelişmiş piyasaların toplam borcu ise aynı dönemde 255 trilyon dolara çıktı.

Gelişmiş piyasalarda borç birikiminin daha belirgin şekilde yavaşladığı, ancak mali baskıların artmaya devam ettiği belirtildi.

ABD, Fransa, İngiltere ve Japonya'nın büyük bütçe açıkları ve artan faiz giderleriyle karşı karşıya olduğu kaydedildi.

BORÇ ORANINDAKİ İYİLEŞMEDE YÜKSEK ENFLASYON ETKİSİ

Küresel borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla'ya​​​​​​​ (GSYH) oranı yaklaşık yüzde 310 seviyesinde bulunurken, bu oran 2021'in başındaki zirvenin yaklaşık 25 puan altında kaldı.

Ancak görünürdeki bu iyileşmenin büyük ölçüde gerçek anlamda borç yükünün azaltılması veya mali konsolidasyondan ziyade nominal büyümeyi artıran ve borç oranlarının yükselmesini engelleyen yüksek enflasyondan kaynaklandığı belirtildi.

GSYH'ye oranları dikkate alındığında, hanehalkına ait borçlar bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 56,3'ten yüzde 55,8'e ve finansal sektöre ait borçlar yüzde 71,5'ten​​​​​​​ yüzde 70,7'ye geriledi. Aynı dönemde finansal olmayan şirketlere ait borçların GSYH'ye oranı yüzde 89'dan yüzde 89,9'a ve kamu borçlarının oranı yüzde 92,4'ten yüzde 94,7'ye çıktı.

Türkiye'de ise borçların GSYH'ye oranları dikkate alındığında, bu yılın ikinci çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla hanehalkına ait borçlar yüzde 10,2'den yüzde 10,6'ya yükseldi. Aynı dönemde finansal olmayan şirket borçlarının GSYH'ye oranı yüzde 39,3'ten yüzde 38,4'e, kamu borcunun oranı yüzde 26,6'dan yüzde 25,1'e ve finansal sektör borçlarının oranı yüzde 17,9'dan yüzde 17,4'e geriledi.

GELİŞMİŞ EKONOMİLERİN FAİZ HARCAMALARI KÜRESEL YAPAY ZEKA HARCAMALARINI GERİDE BIRAKIYOR

Öte yandan, G7 ülkelerinde kamunun ortalama borçlanma maliyetleri 2008 ortasından bu yana en yüksek seviyeye ulaşırken, yıllık faiz giderleri yaklaşık yüzde 85 arttı.

Gelişmiş ekonomiler, son bir yılda yalnızca uluslararası piyasalarda işlem gören devlet tahvilleri için 3,5 trilyon doların üzerinde faiz ödedi.

Bu tutarın, küresel yapay zeka harcamaları için tahmin edilen 2,6 trilyon doların, savunma harcamaları için 3,1 trilyon doların ve enerji harcamaları için 3,4 trilyon doların üzerinde olduğu belirtildi.

Peskov, başkent Moskova'da gazetecilere gündemdeki konulara dair değerlendirmelerde bulundu.

Ukrayna'nın askerileştirilmeye devam ettiğini vurgulayan Peskov, "Avrupa ülkeleri, silah alımı için daha fazla kaynak bulmaya çalışıyor. Kiev yönetimi, terör eylemlerini sürdürüyor. Bu aşamada barış müzakerelerine geçilmesi için herhangi bir zemin yok. Ancak biz barış müzakerelerine açığız." diye konuştu.

Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy arasında görüşmenin yapılması ihtimaline ilişkin ise "Putin, Zelenskiy'nin istediği zaman Moskova'ya gelebileceğini söyledi. Kendisine gerekli tüm güvenlik garantileri sağlanacak. Zelenskiy, hangi kararları alması gerektiğini çok iyi biliyor. Ancak uzmanlar seviyesinde çalışmalar yapılmadan, böyle bir görüşmenin yapılması mantıklı değil." ifadesini kullandı.

Dmitriy Peskov, Putin'in, ABD Başkanı Donald Trump ile her zaman görüşmeye hazır olduğunu dile getirdi.

"AVRUPA ÜLKELERİNİN RUSYA'YA YÖNELİK İZLEDİĞİ SİYASET BASİRETSİZ"

İngiltere'nin uzun süredir Rusya'ya karşı siyaset izlediğini hatırlatan Peskov, Almanya, Fransa ve diğer Avrupa ülkelerinin benzer yaklaşım sergilediğini söyleyerek, "Bu, son derece basiretsiz bir siyaset. Bu yaklaşım, Avrupa kıtasındaki gerilimin azaltılmasına yaklaştırmıyor." dedi.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın "Suriye'de yabancı askeri üslerin bulunmayacağı" yönündeki açıklamasını değerlendiren Peskov, Suriye tarafıyla temasları sürdürdüklerini aktardı.

Sözcü Peskov, "(Suriye'de Rus üsleri) Bu konudaki görüşmelerin yürütülmesi şeklinden memnunuz. Suriyeli mevkidaşlarımızla birlikte en zor konularda ortak anlayışa varmaya devam edeceğimizi umuyorum." bilgisini paylaştı.

Arama sonucunda tır içerisinde:

• 10 adet 9 mm çapında tabanca ve şarjörü,

• 50 adet 9 mm çapında canlı mermi ele geçirildi.

Operasyon kapsamında, olayla bağlantılı zanlı olarak görülen tır şoförü S.S. (E-42) tutuklandı. Polisin olayla ilgili başlattığı geniş çaplı soruşturma devam ediyor.

Her 6 Amerikalı yetişkinden biri antidepresan kullanıyor. İlaçlar daha sonra idrar yoluyla vücuttan atılıyor. Ancak Japon araştırmacılara göre vücuttan çıktıktan sonra bile etkilerini sürdürüyorlar.

Bu atık sular okyanuslara veya nehirlere karıştığında, ilaçlar balıkların beyin kimyasını değiştirebiliyor. Araştırma ayrıca, balıkların bu ilaçlara insanlardan daha duyarlı olduğunu ve bu durumun deniz ekosistemleri üzerinde daha geniş etkiler yaratabileceğini gösteriyor.

Japonya'daki Tokyo Bilim Üniversitesi'nden Profesör Shinichi Miyagawa, ağustosta yaptığı açıklamada, "Balıklardaki temel moleküler hedeflerin, insanlardaki karşılıklarından daha duyarlı olabileceğini gösteren çalışmamız, sudaki yaban hayatının farmasötik maddelere maruz kalmasının potansiyel risklerine dair önemli ipuçları sunuyor" demişti.

Araştırmacılar, antidepresanların iki Japon balığı türü üzerindeki etkisini inceledi: Medaka ve ayu.

Balıklar da insanlar gibi nörotransmitterleri (yani dopamin ve serotonin gibi mutluluk hormonlarını da içeren vücudun kimyasal habercilerini) kullanır. Bu nedenle sözkonusu ilaçlar balıkların davranışlarını ve vücut fonksiyonlarını da etkileyebilir.

Bu ilaçlar insanlarda genellikle, nörotransmitterleri düzenleyen ve "monoamin taşıyıcıları" diye adlandırılan proteinlerle etkileşime girerek bu hormonların seviyelerini değiştirme yoluyla işlev görür.

Bu proteinlerin üç türü var: Serotonin düzenlemesinden dolayı SERT diye bilinen biri, dopamin için DAT diye bilinen diğeri ve "savaş ya da kaç" tepkisini tetikleyen bir haberci olan norepinefrin için NET adı verilen üçüncüsü.

Balıklarda da bu proteinlerin benzerleri bulunuyor ancak bunların ilaçlara benzer şekillerde tepki verip vermediği belirsizdi.

Bunu daha iyi anlamak için araştırmacılar, balıklardan alınan genleri klonladı ve genetiği değiştirilmiş insan hücreleri üretti.

Hücreler antidepresanlara maruz bırakıldı ve araştırmacılar, balıklardaki proteinlerin (özellikle de serotoninle ilişkili olanların) ilaçlara karşı daha duyarlı olduğunu gözlemledi.

Testler, balıklardaki SERT proteinini devre dışı bırakmak için gereken ilaç konsantrasyonunun, insanlardakine kıyasla bazen 10 kattan daha düşük olduğunu gösterdi.

Üstelik insanlarda normalde bu proteinlerle etkileşime girmediği düşünülen bazı ilaçlar bile balıklara ait proteinleri etkiledi. Bu durum, sözkonusu ilaçların bulunduğu sulara maruz kalan balıklarda ve diğer hayvanlarda daha fazla beklenmedik yan etki görülebileceğine işaret ediyor.

Benzer bir araştırma üzerinde çalışan Kanada'daki McMaster Üniversitesi'nden Profesör Sigal Balshine, 2017'de yaptığı bir açıklamada, "Balıkları kömür madenindeki kanaryalar gibi düşünebiliriz" ifadesini kullanmıştı.

Araştırmacılar ayrıca, testlerdeki proteinleri etkilemek için gereken ilaç yoğunluklarının, kirlenmiş su yollarında da ölçüldüğünü tespit etti.

Gelecekteki çalışmalar, ilaçların ekosistemler ve canlılar üzerindeki biyolojik etkilerini inceleyecek.

Daha önceki birbirinden bağımsız araştırmalar, Teksas'taki balıkların antidepresan Prozac'a maruz kaldığını, bazılarının opioid testlerinin pozitif çıktığını ve daha saldırgan hale geldiğini ortaya koymuştu.

BIST 100 endeksi, önceki kapanışa göre 53,01 puan artarken toplam işlem hacmi 133,2 milyar lira oldu.

Bankacılık endeksi yüzde 0,10 değer kazanırken, holding endeksi yüzde 1,65 değer kaybetti.

Sektör endeksleri arasında en çok değer kazanan yüzde 2,42 ile kimya petrol plastik, en fazla değer kaybeden ise yüzde 8,62 ile finansal kiralama faktoring oldu.

Küresel piyasalarda, ABD'de ekonomik aktivitenin 52 ayın en yüksek seviyesine çıktığını gösteren verilerin para politikasında sıkı duruşun korunacağı beklentisini beslemesi pay piyasalarında satış baskısını artırırken yatırımcıların odağında ABD-İran görüşmeleri ile yarınki ABD-Çin zirvesi bulunuyor.

Yurt içinde Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi ise Avrupa borsalarındaki negatif seyre karşın güne düşüşle başlamasının ardından 13.150 seviyelerinden gelen destek alımlarıyla günü alıcılı bir seyirle tamamladı.

Analistler, yarın yurt içinde haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de cari işlemler dengesi, inşaat izinleri ve yeni konut satışlarının takip edileceğini belirterek teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.400 ve 13.500 puanın direnç, 13.100 ve 13.000 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.

Başbakan Ünal Üstel, ülkenin kaynakları ve Türkiye ile imzalanan protokoller çerçevesinde halkın ihtiyaç duyduğu tüm projeleri hayata geçirdiklerini belirterek, “Sağlıkta devrim yarattık.” dedi.

Dr. Halil Onalt Dikmen Sağlık Merkezi düzenlenen törenle açıldı.

Törene, Cumhuriyet Meclisi Başkanı Ziya Öztürkler, Başbakan Ünal Üstel, Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek ve UBP Genel Sekreteri Ahmet Savaşan katıldı.

Başbakan Ünal Üstel törende yaptığı konuşmada, pandemi sürecinde hayatını kaybeden Dr. Halil Onalt’ın adını Dikmen Sağlık Merkezi’yle her zaman yaşatacaklarını kaydetti.

Üstel, hükümetin, kimi zaman kendi kaynaklarıyla, çoğu zaman da TC ile imzalanan protokoller çerçevesinde halkın ihtiyaç duyduğu tüm projeleri teker teker hayata geçirdiğini söyledi.

Tüm bunların, güvenli ve hızlı seyahat olanağı sağlayan çift şeritli yollar ve köprü bağlantılarında da görülebileceğini, hükümetin başladığı hiçbir projeyi yarım bırakmadığını söyleyen Üstel, KKTC genelinde inşa edilen sağlık merkezleri ve yeni hastanelerle “yapılamaz” denilenleri yapmaya devam ettiklerini vurguladı.

Güzelyurt Hastanesi, yeni Lefkoşa Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi, yeni Girne Hastanesi, belediyesi olan tüm yerleşim birimlerinde hayata geçirilen sağlık merkezleri, Gazimağusa Maraş Sağlık Merkezi ve Değirmenlik’te yenilenen sağlık merkezini örnek göstererek sağlıkta atılan adımları anlatan Üstel, kimi yapıları iyileştirip kimilerini sil baştan yaptıklarını söyledi. Başbakan, “Sağlıkta devrim yarattık.” ifadelerini kullandı.

Yüklenici şirket direktörü Hüseyin Bulduk ve Dr. Halil Onalt Dikmen Sağlık Merkezi’nin yapımda emeği geçenlere teşekkür eden Üstel, 52 yıl sonra bölge halkının hizmetine sunulan merkezin hayırlı olmasını diledi.

Konuşmaların ardından Merkez’in açılışı yapılarak gezildi.

Türkiye Cumhuriyeti Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri, 2026 İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşması kapsamında Türkiye Cumhuriyeti’nin KKTC’de sağlık sektörüne yaklaşık 1 milyar 485 milyon TL’lik kaynak tahsis ettiğini açıkladı.

Dr. Halil Onalt Dikmen Sağlık Merkezi’nin açılışında konuşan Başçeri, Ünal Üstel başkanlığındaki hükümetin “sağlıkta yerinde hizmet” vizyonuna destek verdiklerini belirterek, yakın zamanda diğer sağlık yatırımlarının da hayata geçirileceğini kaydetti.

KKTC’nin kendi imkanlarıyla hayata geçirdiği projeler ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kaynaklarıyla yapılan sağlık kurumlarının bu vizyonun birer parçası olduğunu dile getiren Başçeri, 2026 İktisadi ve Mali İş Birliği Anlaşması kapsamında sağlık sektörüne yaklaşık 1 milyar 485 milyon TL’lik kaynak ayrıldığını söyledi.

"GİRNE, GÜZELYURT VE LEFKOŞA'DAKİ SAĞLIK YATIRIMLARI SÜRÜYOR"

24 Aralık 1963 Girne Asker Hastanesi’nin tamamlandığını ve burada KKTC vatandaşlarına da sağlık hizmeti sunulduğunu anımsatan Başçeri, yeni Girne Devlet Hastanesi de hizmete girdiğinde bölge halkının sağlığa erişiminin daha da kolaylaşacağını vurguladı.

Güzelyurt Hastanesi’nin son aşamaya geldiğini, Lefkoşa’da inşası süren yeni devlet hastanesinde çalışmaların hızla devam ettiğini belirten Büyükelçi Başçeri, hükümetin vatandaşların kendi bölgelerinde ve zaman kaybetmeden kaliteli sağlık hizmeti alabilmesi vizyonuna Türkiye Cumhuriyeti olarak katkı sağlamaktan büyük memnuniyet duyduklarını dile getirdi.

"ORTAK HEDEF, ÇAĞDAŞ VE ERİŞİLEBİLİR SAĞLIK HİZMETİ"

Başçeri konuşmasında şu ifadelere yer verdi:

“Türkiye ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin sağlıkta ortak hedefi; vatandaşların kaliteli, erişilebilir ve çağdaş sağlık hizmetine kavuşmasını sağlamaktır. Türkiye Cumhuriyeti olarak Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin bu alandaki her çabasına, ortaya koyduğu iradeye destek verdik, vermeye de devam edeceğiz.”

2025 yılı sonunda ihalesi yapılan Dr. Halil Onalt Dikmen Sağlık Merkezi’nin 240 gün gibi kısa bir sürede ve aksatılmadan tamamlandığını da belirten Başçeri, projenin tamamlanmasında emeği geçen yüklenici firmaya da teşekkür etti.

Dikmen Sağlık Merkezi bugün düzenlenen törenle hizmete açıldı.

Koronavirüs nedeniyle 2021 yılında İstanbul’da hayatını kaybeden Kıbrıslı Türk doktor Halil Onalt’ın adını taşıyan Dikmen Sağlık Merkezi’nin açılış töreninde Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek, Türkiye Cumhuriyeti’nin Lefkoşa Büyükelçisi Ali Murat Başçeri ve Başbakan Ünal Üstel konuşma yaptı.

Törende konuşan Sağlık Bakanı Hakan Dinçyürek, sözlerine 30 Ağustos’ta Girne açıklarında meydana gelen gemi kazasına değinerek başladı. Dinçyürek, kazada hayatını kaybedenlere rahmet, yakınlarına sabır diledi.

Dr. Halil Onalt Dikmen Sağlık Merkezi’nin modern yapısı ve uzman kadrosuyla bölgeye hizmet sunacağını kaydeden Dinçyürek, “Söz verdik, yaptık. Halk talep etti, biz yaptık. Muhalefet hayal etti, biz yaptık. Bu vizyonla çalışmaya devam edeceğiz.” dedi.

İki hafta içinde dört büyük açılış gerçekleştireceklerini belirten Dinçyürek, gelecek hafta Devlet Laboratuvarı’nın açılışını yapacaklarını, Güzelyurt Hastanesi ile adanın en donanımlı tesisi olan Girne Hastanesi’nin de kısa süre içinde hizmete alınacağını ifade etti.

Başbakan Ünal Üstel’in liderliğinde “yerinde sağlık hizmeti” vizyonunu ortaya koyduklarını belirten Dinçyürek; Dipkarpaz’dan Lefke’ye kadar mevcut merkezleri yenilediklerini, eksik noktalara sağlık ocağı ve odaları açtıklarını dile getirdi.

Maraş’a dev bir sağlık merkezi inşa edildiğini, depreme dayanıksız Değirmenlik Sağlık Merkezi’nin yıkılıp yeniden yapıldığını ve Lapta Sağlık Merkezi’nin kapasitesinin artırıldığını söyleyen Bakan Dinçyürek, yapılan her yatırımla birlikte bu merkezlerde hizmet alan hasta sayısının arttığını vurguladı.

Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi’ndeki yığılmaları azaltmak amacıyla her ilçeye yatırım yaptıklarını söyleyen Dinçyürek, İskele Hastanesi’nin yılsonu, Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi’nin 2027’de tamamlanacağını belirtti.

Sağlık alanında 20 milyon euroluk teknolojik yatırım yapıldığını vurgulayan Dinçyürek, ülkede yapılan robotik cerrahi, Parkinson ameliyatlarına dikkat çekti.

Gazimağusa Devlet Hastanesi’ne kurulan anjiyo merkezinde yüzlerce hastaya müdahale edildiğini ve kalp-damar ameliyatlarının da başlatıldığını kaydeden Dinçyürek, 20 yeni tam donanımlı ambulansla filolarını güçlendirdiklerini belirtti.

Sağlık Bakanı Dinçyürek, “Yeni dönemde ada genelinde evde sağlık hizmetini de başlatacağız. Yaşlılarımıza ve engellilerimize evlerinde sağlık hizmeti sunacağız” dedi.

Dinçyürek konuşmasının sonunda, sağlığa sağladıkları katkılardan dolayı Türkiye Cumhuriyeti’ne ve Türkiye Cumhuriyeti Kalkınma ve Ekonomik İşbirliği (KEİ) Ofisi’ne teşekkür etti.

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, yaptığı açıklamada, yasama seçimlerine yaklaşık bir ay kala kurulacak bir sonraki hükümette Savunma Bakanlığı görevini üstlenmek için aday olacağını duyurdu. Şarku’l Avsat'ın AFP’den aktardığına göre Ben-Gvir, Kudüs'te dün düzenlediği basın toplantısında konuştu.

Aşırı sağcı bakan, aday olmasının gerekçesini “İsrail ordusundaki mevcut zihniyetin değiştirilmesinin zamanının gelmesi” olarak açıkladı.

Binyamin Netanyahu'nun koalisyonunun önde gelen isimlerinden Ben-Gvir, “İsrail devletinin güvenlik doktrinini değiştirme ve bütün cephelerde kesin bir zafer elde etme zamanı geldi” dedi.

Ben-Gvir, Filistinlilerin Gazze Şeridi ve işgal altındaki Batı Şeria'dan “gönüllü göçünün teşvik edilmesi”, “terörist” olarak nitelendirdiği Filistin Yönetimi'nin silahsızlandırılması ve İsrail askerlerine verilen desteğin artırılmasını içeren bir “güvenlik planı” sundu.

Provokatif açıklamaları ve eylemleriyle tanınan Ben-Gvir, eylül ayının başında da Gazze Şeridi'nin Filistinli nüfustan arındırılarak bölge sakinlerinin yurt dışına gönderilmesini öngören bir teklif sunmuştu.

Ben-Gvir'in savunma bakanlığına adaylığını açıklaması, İsrail muhalefeti saflarında tepkiye yol açtı.

Başbakanlık için aday olan Gadi Eisenkot, X platformunda yaptığı paylaşımda, başlıca rakibi Netanyahu'yu, “suçlu Ben-Gvir'i” koalisyonuna kabul ettiği için “aklını kaybetmekle” suçladı.

Ben-Gvir hakkında gençlik yıllarında nefret veya şiddeti kışkırtma suçlamasıyla 50'den fazla kez dava veya soruşturma süreci yürütüldüğü bildirildi.

Kuzey Galler Polisi'nden yapılan açıklamaya göre T2 Hawk tipi eğitim uçağı, Galler'in Anglesey bölgesindeki RAF Valley Üssü'nden havalandıktan hemen sonra irtifa kaybetmeye başladı.

Uçaktaki iki pilotun kendilerini fırlatarak kazadan kurtulduğu belirtilirken, uçak üs yakınlarındaki Pencarnisiog bölgesine düştü.

Hafif yaralanan pilotlar dışında kazada ölen ya da yaralanan olmazken, pilotlar tedavi için Birmingham'a götürüldü.

Galler medyasına konuşan görgü tanıkları ise uçağın havalandıktan hemen sonra arkasında turuncu bir duman bırakarak hareket ettiğini ve yandığını söyledi.

Uçağın yükselmesiyle ateşin görünmez olduğunu kaydeden görgü tanıkları, iki patlama sesinin de duyulduğunu ifade etti.

Savunma Bakanı Wes Streeting ise olaya ilişkin ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, "İnceleme devam ediyor. Dualarımız öncelikle pilotlarla birlikte. Gerekli açıklamaları daha sonra paylaşacağız." paylaşımında bulundu.

RAF Valley, Galler Prensi William'ın arama kurtarma pilotu olarak 3 yıl görev yaptığı üs olarak biliniyor.

Polis Genel Müdürlüğü’nden yapılan açıklamaya göre, adayların Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti yurttaşı olması, 6 Ekim itibarı ile 18 yaşını tamamlamış ve 30 yaşını tamamlamamış olması, en az lise veya dengi bir okul mezunu olması, herhangi bir suçtan hapis cezasına çarptırılmamış, affa uğramış olsa dahi, rüşvet, hırsızlık, hırsızlık mal kabulü, dolandırıcılık, sahtekarlık, irtikap, hileli iflas, ırza geçme ve benzeri yüz kızartıcı suçlar ile kumar, sarhoşluk, uyuşturucu madde kullanımı ve ticareti ile ilgili suçlardan hüküm giymemiş olması ve erkek adayların askerlik hizmetini yerine getirmiş olması aranan koşullar arasında yer alıyor.

BAŞVURU İÇİN GEREKEN EVRAKLAR

Adayların başvuruda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kimlik kartı ve fotokopisini, doğum şahadetnamesinin aslını, mezun olduğu okulun diplomasını veya onaylanmış kopyasını, erkekler için 6 Ekim 2026 tarihi itibariyle askerliğini yaptığını kanıtlayan belgeyi, 4x6 santimetre ebadında iki adet fotoğrafı ve ilçe polis müdürlüklerinden alınacak detaylı sabıka kayıt belgesini ibraz etmeleri gerekiyor.

Ancak, başvuru tarihinden önce herhangi bir zamanda Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dışında ikameti bulunan başvuru sahiplerinin, bu süre içerisinde ikamet ettikleri ülkeden temin edecekleri sabıka kayıt belgesini de eklemeleri şartı koşuluyor.

BAŞVURU SÜRESİ VE BAŞVURUNUN YAPILACAĞI YERLER

Müracaatçıların, her iki tarih de dahil olmak üzere 28 Eylül-6 Ekim tarihleri arasındaki mesai saatleri içerisinde, ayrıca 3 Ekim Cumartesi günü saat 17.00’ye kadar, Polis Genel Müdürlüğü web sayfasından veya ilçe polis müdürlüklerinden temin edecekleri “başvuru formunu” doldurup, eklenecek evraklar ile birlikte ilçe polis müdürlüklerine şahsen başvuru yapmaları gerekiyor.

Müracaatçılar tarafından doldurulan başvuru formu ile birlikte eklenecek belgelerin A4 telli dosya içerisinde İlçe polis müdürlüklerine teslim edilmesi, erkek müracaatçıların mavi renk telli dosya, kadın müracaatçıların ise kırmızı renk telli dosya içerisinde evraklarını teslim etmeleri isteniyor.

Yapılacak tüm sınavların saati ve müracaatçıların sınava gireceği yerlerin ve sıra numaralarının sınav tarihinden önce Polis Genel Müdürlüğü’nün resmi web sitesi olan “http://www.polis.gov.ct.tr” adresinde yer alan duyurular kısmında aday numarası ile duyurulacağı, müracaatçılara ayrıca yazılı sınav çağrısı yapılmayacağı bildirildi.

Siber güvenlik araştırmacısı Buchodi, bu izleme mekanizmasını binlerce internet sitesinde aylar boyunca inceledi ve bir satıcının sitesinde aranan, görüntülenen veya satın alınan her şeyin kullanıcının ChatGPT hesabıyla ilişkilendirilebildiğini ortaya çıkardı.

Çerezler, bir internet sitesini ziyaret ettiğinizde tarayıcınıza küçük veri parçaları yerleştirerek çalışıyor. Site daha sonra oturum açma bilgileri veya alışveriş tercihleri ​​gibi unsurları hatırlamak için bu çerezleri okuyabilir.

Reklamverenler, daha alakalı reklamlar sunabilmek amacıyla kişilerin çevrimiçi ortamdaki faaliyetlerini izlemek için sıklıkla çerezlerden yararlanıyor.

ChatGPT'de ortaya çıkarılan bu sisteme benzer reklam izleme yöntemleri Google ve Meta gibi diğer teknoloji şirketleri tarafından da sıklıkla kullanılıyor. Ancak Buchodi bunun bir yapay zeka uygulamasında ilk kez görüldüğünü belirtti.

Buchodi, blog yazısında reklam izleme yazılımını analiz ederken, "Bu mekanizma standart bir reklam teknolojisi uygulaması. Ancak daha önce örneği görülmemiş olan, bu sistemin bir yapay zeka sohbet ürününde çalıştırılması" ifadelerini kullandı.

İnsanlar bu ürünlere, sosyal ağlarda paylaşmayacakları türden şeyler anlatıyor ve bu ürünler giderek artan bir şekilde onlar adına hareket ediyor.

OpenAI, ChatGPT'de reklam testlerine ilk olarak bu yıl ABD'deki kullanıcılarla başlamış, daha sonra pilot reklam uygulamasını Birleşik Krallık, Meksika, Brezilya, Japonya ve Güney Kore'ye genişletmişti.

Çerezin işlevine rağmen OpenAI, "__obi" diye bilinen bu izleyiciyi çerez politikasının "Pazarlama" bölümünde değil, "Analitik" bölümünde sınıflandırıyor.

Politikada, "Bu çerezler kullanıcı sayısı ve kullanıcıların Hizmetlerimizle nasıl etkileşime girdiği gibi konularda, Hizmetlerimizin nasıl performans gösterdiğini ve nasıl kullanıldığını anlamamıza yardımcı olur" ifadesi yer alıyor.

Buchodi şirketle iletişime geçtiğinde, OpenAI Destek ekibi, bulguların incelenmesi için ilgili şirket birimleriyle paylaşılacağını söyledi.

İzleme mekanizması Android için Chrome tarayıcısında gözlemlendi ve yalnızca ChatGPT'nin ücretsiz sürümlerinde mevcut gibi görünüyor.

The Independent, sözkonusu çerez hakkında daha fazla bilgi ve yorum almak için OpenAI'yla iletişime geçti.

Şarku’l Avsat’ın Sputnik’ten aktardığına göre şirketten dün yapılan açıklamada, “ABD’nin İran’a yönelik uygulamaya koyduğu yeni yaptırım paketi, özellikle havacılık sektörüne getirilen yaptırımlar nedeniyle, İran hava yolu şirketlerinin Azerbaycan’a gerçekleştirdiği uçuşların 22 Eylül 2026’dan itibaren askıya alınmasına karar verilmiştir” ifadelerine yer verildi.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ise pazartesi günü yaptığı açıklamada, yaptırımlar kapsamında 23 Eylül’den itibaren İran hava yolu şirketlerinin uçuş gerçekleştiremeyeceğini ve yer hizmetlerinden de yararlanamayacağını belirtti.

Başvuru ve münhal şartlarıyla ilgili detaylara Polis Genel Müdürlüğü’nün yayımladığı ilan üzerinden ulaşılabilecek.

Yarı iletken devi AMD, son beş işlem gününde sergilediği yaklaşık yüzde 25'lik yükselişin ardından 1 trilyon dolarlık piyasa değeri barajını resmen geride bıraktı.

Şirketin hisse fiyatı, pazartesi gününü yüzde 10 artışla tamamlayarak 615,52 dolar seviyesinde tarihi bir rekor kaydetti.

VERİ MERKEZİ VE YAPAY ZEKA GELİRLERİ BÜYÜMEYİ SIRTLADI

Yıl başından bu yana değeri yüzde 180'i aşan bu güçlü tırmanışın arkasında, küresel yapay zekâ altyapı yatırımları ve veri merkezlerine yönelik çip talebi yer alıyor.

İkinci çeyrek gelirini yıllık bazda yüzde 50 artırarak 11,54 milyar dolara çıkaran şirket, veri merkezi biriminde ise yüzde 107'lik sıçrama yakalayarak 6,7 milyar dolara ulaştı.

HEDEF, GELİRLERİ İKİYE KATLAMAK

AMD CEO'su Lisa Su, veri merkezi departmanının gelirlerini 2027 yılında iki katına çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı.

Yaklaşık 5,4 trilyon dolarlık piyasa değerine sahip rakibi Nvidia pazarın büyük bölümünü elinde tutsa da AMD, hızlandırıcı çiplerle payını artırmaya devam ediyor.

Başkanlığını DAÜ Kadın Araştırmaları ve Eğitimi Merkezi (KAEM) Başkanı Doç. Dr. Süheyla Üçışık Erbilen ve DAÜ Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kağan Günçe’nin yürüttüğü sempozyum, farklı ülkelerden akademisyenleri, araştırmacıları ve uzmanları bir araya getirecek.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu da sempozyuma katılarak, konuşma gerçekleştirecek. Sempozyuma ayrıca Prof. Dr. Pınar Ülgen de davetli konuşmacı olarak katkı sunacak.

Sempozyum kapsamında, yarın 13.00-14.30 saatleri arasında Arsinoe Salonu’nda “Cumhuriyet’in Öncü Kadınları” başlıklı özel oturum da düzenlenecek.

Sempozyumun bildiri oturumları Salamis, Othello, Soli ve Lambousa salonlarında ve çevrim içi olarak gerçekleştirilecek.

Tüm ilgililerin dinleyici olarak da katılabileceği sempozyumun programına www.ukags.emu.edu.tr adresinden ulaşılabildiği belirtildi.

Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı’ndan verilen bilgiye göre, söz konusu çalışmanın ele alınması amacıyla özel gereksinimli bireylere yönelik faaliyet gösteren dernek ve vakıfların temsilcilerinin katılımıyla Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı’nda toplantı yapıldı.

Toplantıda, afet ve acil durumlarda özel gereksinimli bireylerin karşılaşabileceği riskler, güvenli tahliye süreçleri, bireysel ihtiyaçlar doğrultusunda yapılması gereken hazırlıklar, müdahale ve kurtarma çalışmalarında önceliklendirme ile kurumlar arası koordinasyonun güçlendirilmesine yönelik çalışmalar değerlendirildi.

Afet ve acil durumlarda toplumun tüm kesimlerinin güvenliğinin sağlanmasının temel öncelikler arasında yer aldığı belirtilen toplantıda, özellikle özel gereksinimli bireylerin afet sırasında güvenli ve hızlı şekilde tahliye edilebilmesi için afet öncesinde gerekli planlama ve hazırlıkların yapılmasının önemine dikkat çekildi.

Söz konusu çalışmanın kısa sürede hayata geçirilmesine yönelik görüş ve önerilerin ele alındığı toplantıda, afet ve acil durumlarda özel gereksinimli bireylere yönelik müdahale kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla iş birliğinin sürdürülmesinin önemi de vurgulandı.

Toplantıya, Kıbrıs Otizm Derneği, Thalassaemia Derneği, Kıbrıs Türk Zihinsel Engelliler Derneği, Kıbrıs Türk MS Derneği, Kemal Saraçoğlu Lösemili Çocuklar ve Kanserle Savaş Vakfı, KKTC Engelliler Spor Federasyonu, Cheshire Home Rehabilitasyon Merkezi ve Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği temsilcileri katıldı.

-Kibrit

Toplantıda söz alan Kıbrıs Türk Ortopedik Özürlüler Derneği Başkanı Günay Kibrit, afet ve acil durumlarda engelli bireylerin güvenli şekilde tahliye edilmesine yönelik çalışmanın önemine dikkat çekerek, bu konudaki duyarlılığı ve yaklaşımı nedeniyle Sivil Savunma Teşkilatı Başkanı Hakan Balaban’a teşekkür etti.

Kibrit, daha güvenli ve kapsayıcı bir sistem oluşturulması amacıyla Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı ile iş birliği içerisinde çalışmaya hazır olduklarını kaydetti.

-Balaban

Sivil Savunma Teşkilatı Başkanı Hakan Balaban da, çalışmaya katkı koyan ve iş birliği iradesi göstermek amacıyla toplantıya katılan tüm dernek ve vakıf temsilcilerine teşekkür etti.

Oluşturulması planlanan sistemin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaların sürdürüleceğini belirten Balaban, afet ve acil durumlarda hiç kimsenin geride bırakılmamasını esas alan, toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaçlarını gözeten hızlı, etkin ve kapsayıcı bir afet yönetimi sisteminin güçlendirilmesinin hedeflendiğini kaydetti.

Bayraktar, Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi (TAİK) tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı kapsamındaki Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı'nın ardından basın mensuplarına değerlendirmelerde bulundu.

-"2030'ların ilk yarısında inşallah Türkiye'de ilk SMR'yi görürüz diye ümit ediyorum"

Türkiye Nükleer Enerji AŞ'nin (TÜNAŞ) ABD Ticaret ve Kalkınma Ajansı (USTDA) ile SMR alanında işbirliği anlaşması yaptığını belirten Bayraktar, söz konusu anlaşmanın Orta Asya'yı ve Türk Cumhuriyetlerini de kapsayacağını anlattı.

Bayraktar, Türkiye'de nükleer enerji alanında sanayi kapasitesi olduğunu vurgulayarak, bu işin teknoloji tarafında da olmak istediklerini ifade etti.

Kanada ile nükleer enerji konusunda işbirliği fırsatlarını değerlendirdiklerini dile getiren Bayraktar, elektrifikasyon konusunda nükleer enerjinin olmazsa olmaz bir husus olduğunu, bu alandaki projeleri bir an önce devreye almak istediklerini söyledi.

Bayraktar, SMR konusunda yatırım yapacaklara belirli teşvik ve muafiyetleri içerebilecek bir düzenleme üzerinde çalıştıklarını anlattı.

SMR'ler için nasıl bir takvim öngörüldüğüne dair soru üzerine Bayraktar, "2030'ların ilk yarısında inşallah Türkiye'de ilk SMR'yi görürüz diye ümit ediyorum. Bu konuda küresel bir yarış var. Ama henüz şu anda bir reaktör görmüş değiliz. Dolayısıyla biz Türkiye de bu işin bir çıkış aşamasında olsun istiyoruz." diye konuştu.

- "Nükleer işbirliğiyle sadece yatırımları kastetmiyoruz"

Bayraktar, Fransız EDF'nin nükleer konusunda yetkin bir şirket olduğunu belirterek, o şirketle yakın zamanda bir işbirliği anlaşması yapmayı planladıklarını aktardı.

Nükleer konusunda işbirliği deyince sadece yatırımları kastetmediklerini vurgulayan Bayraktar, işletme ve güvenlik anlamında tecrübe paylaşımının da önemli olduğunu kaydetti.

Bayraktar, veri merkezlerinin enerji talebinin Türkiye'de 2035'lere doğru 5-10 teravatsaat arasında olmasını beklediklerini ifade etti.

-KKTC’ye yönelik enerji projeleri…

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ne (KKTC) yönelik enerji projelerine de değinen Bayraktar, adaya gazın götürülmesi için denizdeki çalışmalara başladıklarını, yabancı şirketlerin de inşaat sürecine ilgi gösterdiğini aktardı.

Bayraktar, KKTC'nin elektrik problemini kalıcı olarak çözmek istediklerini ifade ederek, ayrıca altyapının ileride Doğu Akdeniz'de keşfedilebilecek gazın Türkiye'ye taşınmasına imkan tanıyacak şekilde tasarlandığını bildirdi.

- "Ulaşımda elektrifikasyon kritik"

Kalkınma Yolu projesine ilişkin de konuşan Bayraktar, "Projeyi gerçekten kalkınma yolu yapacak şey enerji hatları." değerlendirmesinde bulundu.

Bayraktar, bu kapsamda doğal gaz ve petrol boru hattı ile elektrik ara bağlantısı yapmak istediklerini belirterek, bu enerji hatlarından elde edilecek milyarlarca dolarlık yıllık gelirle tüm Kalkınma Yolu altyapısının finanse edilebileceğini dile getirdi.

Türkiye'de akaryakıt talebinin otomobil sayısının yükselmesiyle arttığına işaret eden Bayraktar, enerjide dışa bağımlılığın bitmesi için ulaşımda elektrifikasyonun kritik olduğuna dikkati çekti.

Bayraktar, artan petrol talebini yönetmek için 2035 yılına kadar 13 milyon elektrikli araca ihtiyaç duyulduğunu belirterek, bu kapsamda da en az 1,3 milyon şarj istasyonuna ihtiyaç duyulacağını söyledi.

Bakan Bayraktar, bu hedef için 2035'e kadar dağıtım şebekesi için 50 milyar dolar, iletim şebekesi için 30 milyar dolar altyapı yatırımına ihtiyaç olduğunu kaydetti.

- "Maden tarafını genel enerji resminden ayrı düşünmüyoruz"

Sadece nadir toprak elementlerinin değil, Türkiye için altının da kritik bir maden olduğunu ifade eden Bayraktar, bu alanda yüksek tutarlarda ithalat yapıldığını anlattı.

Bayraktar, kritik madenlerin enerji dönüşümü için de önemli olduğuna dikkati çekerek, "Bu alanda kendi yolumuzu çizmeye çalışıyoruz. Nadir toprak elementlerinde saflaştırma veya zenginleştirmeyle alakalı iyi çalışmalarımız var. Maden tarafını biz genel enerji resminden ayrı düşünmüyoruz. Çünkü o olmazsa sanayi olmaz, o olmazsa enerji dönüşümü olmaz." değerlendirmesinde bulundu.

Eti Maden'in yeni dönemde stratejik madenler alanında daha agresif bir büyüme stratejisi izleyeceğini ifade eden Bayraktar, maden işinde çok büyük potansiyel bulunduğunu ve şirketleri bu alana girmeye teşvik ettiklerini anlattı.

Listenin ilk sırasında yüzde 50,5 ile Yunanistan yer alırken, Yunanistan’ı yüzde 43,5 ile Letonya ve yüzde 42,5 ile Bulgaristan takip etti.

Litvanya’da beklenmedik bir harcamayı karşılayamayacağını söyleyenlerin oranı yüzde 41,1 olurken, Romanya’da yüzde 37,8, İspanya’da yüzde 36,5, Sırbistan’da yüzde 36,1 ve Estonya’da yüzde 35,8 olarak kaydedildi.

Türkiye’de oran yüzde 25,1

Paylaşılan verilere göre Türkiye’de beklenmedik bir harcamayı karşılayamayacağını belirtenlerin oranı yüzde 25,1 oldu. Türkiye bu oranla İtalya’nın ardından, Slovenya’nın ise önünde yer aldı.

Listenin en düşük oranı yüzde 15,3 ile Hollanda’da görüldü. Hollanda’yı yüzde 18,7 ile Malta ve Çekya, yüzde 20 ile Danimarka takip etti.

2. RAŞİT ÖZSAĞLAM TAVLA TURNUVASI YAPILDI

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 25 TEMMUZ 2023

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974