BAĞIMSIZ YOLSUZLIKLA MÜCADELE BİRİMİ, CEZAİ SUÇ UNSURLARINA İŞARET EDEREK SORUŞTURMA BAŞLATILMASININ GEREKTİĞİNE İAŞRET ETTİ

Politis ve diğer gazeteler, “Bağımsız Yolsuzlukla Mücadele Birimi” nin Makarios Drusiotis’in kitabında yer alan iddialara ilişkin iki buçuk yıl önce başlatılan incelemenin dün sonlandığını, birimin raporunda ise başta eski Rum Yönetimi lideri Nikos Anastasiadis olmak üzere birçok kişi hakkında cezai soruşturma başlatılmasının gerektiği görüşünün dile getirildiğini yazdılar.

Gazete, “Olası Cezai Suç Tespit Edildi – 13 Kişi ve 2 Hukuk Bürosu’nun Adı Geçiyor – Nikos Anastasiadis’i Araştırmaların Merkezine Koyan 7 Konu” başlıkları altında manşet ve iç sayfalarından geniş yer verdiği haberinde Yolsuzlukla Mücadele Birimi’nin dün yayımladığı ve Anastasiadis’i merkeze yerleştirdiği raporunun siyasi-hukuki deprem etkisi yarattığını yazdı.

Gazete, Anastasiadis’in yanı sıra 12 kişi ile 2 hukuk bürosunun adının geçtiği raporda, söz konusu kişi ve hukuk bürolarının, nüfuzlarını kullanarak çıkar elde etme, yasa dışı faaliyetlerden elde edilen gelirleri aklama, görevi ve yetkilerini kötüye kullanma, adli kararları etkileme gibi suçları işlemiş olma ihtimalleri bulunduğunun belirtildiğini aktardı.

RAPORDA ADI GEÇEN İSİMLER

Raporda adı geçen isimler ise şu şekilde sıralandı: 1) Eski Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis (birden fazla sefer yetkisini kötüye kullanma). 2) Anastasiadis’in Hukuk Bürosu ortaklarından Sthatis Lebis (yetkilerini kötüye kullanma, yasa dışı gelirlerin aklanması). 3) Anastasiadis’in Hukuk Bürosu ortaklarından Fanos Flippu (yetkilerini kötüye kullanma, yasa dışı gelirlerin aklanması). 4) Nikos Anastasiadis ve Ortakları Hukuk Bürosu (yetkilerini kötüye kullanma, yasa dışı gelirlerin aklanması). 5) Eski Başsavcı Yardımcısı Rikkos Erotokritu (görevi kötüye kullanma). 6) Eski Kaza Mahkemesi Başkanı Haris Solomonidis (kamu çalışanına rüşvet, yolsuzluğa karışmış kişilerle alış-veriş, haksız kazanç elde etme). 7) A.Neokleus ve Ortakları Avukatlık Bürosu (kamu çalışanına ve şirket yetkilisi kişilere rüşvet). 8) Avukat Panayotis Neokleus (adalet sürecine müdahale). 9) Dimitri Ribolovlef ( nüfuzunu kötüye kullanma). 10) Gazeteci Panayotis Neokleus (nüfuzunu kötüye kullanma). 11) “Laiki Trapeza (Halk Bankası)” Yönetim Kurulu Başkanı Eftimios Bulutas (nüfuzunu kötüye kullanma, yasa dışı gelirlerin aklanması). 12) Eski Tarım Doğal Kaynaklar ve Çevre Bakanı Nikos Kuyalis (nüfuzunu kötüye kullanma). 13) Eski Milletvekili Yorgos Varnavas (yetkilerini kötüye kullanma veya cezai suç işlemeye yeltenme). 14) MOKAS (Kara Parayla Mücadele Birimi) eski yetkilisi Eva Rossidu (görevi kötüye kullanma, suç işlemeye teşebbüs, görevi ihmal). 15) Eski Polis Gücü Yetkilisi Yoannis Sotiriadis (görevi kötüye kullanma).

Gazete, raporda sözü edilen suçların, özellikle de yasa dışı gelir aklanması suçunun ciddi suçlar olduklarına dikkat çekerken raporun yasa gereği Rum Başsavcılığına ve Vergi Dairesine iletileceğini ifade etti.

Raporda belirtilen unsurlar hakkında cezai soruşturma başlatma talimatının Rum Başsavcısı tarafından verilmesi gerektiğini belirten gazete, nihai soruşturma kararını vermesi gereken Başsavcı ve Başsavcı Yardımcısının Anastasiadis hükümeti döneminde bakanlık yapmış ve yine bu görevlere Anastasiadis tarafından atanmış kişiler olmasının ise dünden beridir tartışılan en önemli unsur olduğunu vurguladı.

Diğer gazeteler ise konuya ilişkin haberlerini şu başlıklarla yansıttılar:

• Fileleftheros: “Birçok Kişiyi Yakacak Rapor – 3 Bin Sayfalık Rapor Başsavcıya Verilecek – Devletin Yetkililerine ve Kurumlarına Güveni Sarsan Rapor – Eski 7 Yetkili Hakkında Vergi Soruşturması Başlıyor”.
• Alithia: “13 Şahıs ve 2 Şirkete Bir İla 7 Arasında Suçlama – Mafya Devlet: Yolsuzlukla Mücadele Birimi Olası Suçlulara Karar Verme Merciinin Sadece Mahkemeler Olduğunu Vurguladı”.
• Haravgi: “Kişisel Çıkarlar İçin Görevin Kötüye Kullanımı – Anastasiadis ve DİSİ Hükümeti İçin Ağır Rapor”.

Bakırcı törende yaptığı konuşmada, çocuklar ile gençlerin okullar dışında sivil toplum ve derneklerin yarattığı aktivitelerle kendilerini geliştirmelerini görmekten büyük mutluluk duyduğunu ifade ederek; çocukları, aile ve dernek yöneticilerini tebrik etti.

BEMSA Dernek Başkanı Canan Mimar ise etkinliğe katılan Belediye Başkanı'na, tüm çocuklara ve ailelerine teşekkür ederek, çocukların başarılarının devamını temenni etti.

Bakanlık'tan yapılan açıklamaya göre, Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş’ın katılımıyla yarın saat 09.00’da Lefkoşa’daki Concorde Tower Hotel’de gerçekleştirilecek programda, çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik iş birlikleri resmiyet kazanacak.

-Türkiye ile iş birliği niyet beyanı, BTHK ile iş birliği protokolü imzalanacak

Çocukların dijital dünyada korunmasına yönelik Türkiye ile KKTC arasında iş birliği niyet beyanının imzalanacağı program kapsamında,güvenli internet hizmeti çerçevesinde aile ve çocuk paketlerinin internet servis sağlayıcıları aracılığıyla sunulmasına ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Bilişim Teknolojileri ve Haberleşme Kurumu (BTHK) arasında iş birliği protokolü imzalanacak.

- “EGÜVENDESİN” web portalının lansmanı yapılacak

Programda ayrıca, dijital ortamda karşılaşılan risklere karşı çocuklara ve ailelere rehberlik ile destek sağlayacak “EGÜVENDESİN” web portalının lansmanı gerçekleştirilecek.

Dijital farkındalığın artırılmasını amaçlayan portal dijital zorbalık, çevrimiçi tehditler, güvenli internet kullanımı ve çocukların korunmasına yönelik bilgilendirici içeriklerle ailelere ve çocuklara destek sunacak.

- “Ekranın Ötesi: Dijital Zorbalık, Bağımlılık ve Koruma Sempozyumu”

Etkinlik kapsamında “Ekranın Ötesi: Dijital Zorbalık, Bağımlılık ve Koruma Sempozyumu” da düzenlenecek.

Üç oturum halinde gerçekleştirilecek sempozyumda, “Ekranın Ötesindeki Riskler: Dijital Zorbalık”, “Güvenlik ve Koruma”, “Dijital Yaşamın Çocuklar ve Ergenler Üzerindeki Etkileri” ile “Aile, Okul ve Toplumun Ortak Sorumluluğu” başlıkları ele alınacak.

Alanında uzman akademisyenler, uzmanlar ve sivil toplum örgütü temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirilecek oturumlarda, dijital dünyanın çocuklar ve gençler üzerindeki etkileri çok boyutlu olarak değerlendirilecek, güvenli dijital yaşam kültürünün geliştirilmesine yönelik çözüm önerileri paylaşılacak.

Zirve kapsamında G7 devlet ve hükümet başkanları jeopolitik meseleler, uyuşturucu ve insan kaçakçılığına ilişkin 3 ayrı ortak bildiriyi imzaladı.

Jeopolitik meselelere ilişkin bildiride, "G7 devlet ve hükümet liderleri olarak özgürlüğünü, egemenliğini ve toprak bütünlüğünü savunan Ukrayna'ya yönelik sarsılmaz desteğimiz konusunda beraberiz." mesajı paylaşıldı.

Bildiride, G7 ülkelerinin Ukrayna halkıyla dayanışma içinde olduğu, Ukrayna'ya hava savunma ve uzun menzili sistem tedarikini artırma konusunda mutabık kaldıkları kaydedildi.

"Rusya'nın savaş ekonomisine karşı baskıları artırma taahhüdünde bulunuyoruz. Bunun için petrol ve doğal gaz sektörü dahil yaptırımları güçlendireceğiz." ifadesinin yer aldığı bildiride, G7 ülkelerinin bu konuda yeni adımlar atması gerektiği savunuldu.

Bildiride, ABD Başkanı Donald Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması için vardığı mutabakatın desteklendiği kaydedilirken, "ABD ve İran arasında açıklanan anlaşmadan memnuniyet duyuyoruz. Başkan Donald Trump'ın kararlı liderliği ve aracı ülkelerin desteğiyle varılan anlaşma, İran'ın nükleer silahı elde etmesini engellemek ve onun bölgesel ve balistik faaliyetlerine bağlı tehditlerle mücadele etmek için tarihi bir fırsat sunuyor. Anlaşmanın uygulanmasını destekliyoruz ve buna katkı sağlamaya hazırız." değerlendirmesine yer verildi.

Engelsiz ve ücretsiz geçiş hakkının uluslararası ticaretin mihenk taşını oluşturduğu vurgulanan bildiride, "Fransa ve İngiltere tarafından yürütülen çok uluslu ve bağımsız savunma girişiminin, ticari deniz taşımacılığını yeniden canlandırmak için Hürmüz Boğazı'nda deniz trafiğini korumak, ticari gemi işletmecilerine güven sağlamak ve tüm mayınların kaldırılmasının doğrulanmasına destek vermek konusunda önemli bir rol oynayabileceği konusunda mutabık kaldık." denildi.

Bildiride, söz konusu mutabakatın bölgede barış ve güvenliği sağlayabileceğine işaret edilirken, "Bu amaçla yürütülen müzakereler, İran'ın bölge üzerinde oluşturduğu tehditleri göz önünde bulundurmalı ve bu ülkenin asla nükleer silah elde etmemesini garanti altına almalı." görüşü savunuldu.

İran'ın asla "nükleer silah" elde edemeyeceği savunulan bildiride, Lübnan'da sağlam ve derhal bir ateşkesin sağlanması beklentisine yer verildi.

Bildiride, Gazze Şeridi'nde insani yardım ve bölgenin yeniden inşasına yönelik çabaların hızlandırılacağı kaydedilirken, "Batı Şeria'daki şiddete son verilmesi çağrısında bulunuyoruz." ifadesine yer verildi.

Enerji tedarik yollarının çeşitlendirilmesi taahhüdünde bulunulan bildiride, "Hukukun üstünlüğüne dayalı özgür ve açık bir Hint-Pasifik bölgesinin önemini vurguluyoruz. Doğu Çin Denizi, Güney Çin Denizi ve Tayvan Boğazı'nda statükonun güç veya baskı yoluyla tek taraflı olarak değiştirilmesine yönelik her türlü girişime karşı olduğumuzu yeniden dile getiriyoruz ve bu meselenin diyalog yoluyla barışçıl biçimde çözülmesi gerektiğini belirtiyoruz." yorumunda bulunuldu.

Bildiride, Kuzey Kore'nin nükleer ve balistik programlarından endişe duyulduğu, "bu ülkenin nükleer silahlardan tamamen arındırılmasının" desteklendiği kaydedildi.

Uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadeleye ilişkin varılan ortak bildiride ise küresel uyuşturucu kaçakçılığının son yıllarda arttığına dikkat çekilirken "G7 devlet ve hükümet liderleri olarak uyuşturucu kaçakçılığı ile mücadeleyi artırmaya kararlıyız." mesajı vurgulandı.

İnsan kaçakçılığıyla mücadeleye ilişkin bildiride ise G7 ülkelerinin, göçmen ve insan kaçakçılığının yanı sıra ilgili suçlardan kar elde eden organize suç şebekelerini ortadan kaldırma konusunda kararlı olduğu kaydedildi.

Bir yetkili, "mutabakatın diline çok fazla anlam yüklenmemeli." ifadesini kullanarak, metni "siyasi belge" olarak nitelendirdi. Yetkili, şöyle devam etti:

"Belgede temel olarak yaptırımları kaldıracağımızı, nükleer bir anlaşma yapacağımızı ve dondurulmuş fonları serbest bırakacağımızı söylüyor. Ama yaptırımları ne zaman kaldıracağımız ilerlemeye bağlı, fonları ise mekanizmalar üzerinde anlaştıktan sonra serbest bırakacağız."

Metni gören bir kaynağın CNN'e aktardığına göre mutabakat, İran'ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokuna ilişkin spesifik taahhütleri içermiyor. Başkan Donald Trump ve diğer yetkililerin bu stokların ABD gözetiminde imha edileceğini ısrarla vurgulamasına karşın kaynağa göre, mutabakatta yalnızca İran'ın "nükleer silah üretmeyeceğini teyit ettiği" ifadesi yer alıyor.

Buna karşın ABD'li yetkililer, mutabakatta açıkça yer almamasına karşın İran'ın arka kanallar aracılığıyla Trump yönetiminin aradığı tavizleri sunacağını ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) koordinasyonuyla zenginleştirilmiş malzemelerin imhasında ABD'nin de rol üstleneceğini öne sürdü.

Mutabakatın İran'ın taahhütlerini yerine getirmesi halinde elde edeceği mali kolaylıkları ise daha ayrıntılı biçimde ortaya koyduğunu kaydeden yetkililer, bu kapsamda, Tahran'ın ileride 300 milyar dolarlık bir kalkınma fonundan yararlanabileceğine işaret etti.

Yetkililer, İran'ın dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması meselesinde ise metnin daha muğlak kaldığını ifade ederken, varlıkların ileri müzakere turlarında kaydedilecek ilerlemeye göre serbest bırakılacağının öngörüldüğünü ancak herhangi bir takvime yer verilmediğini aktardı.

Yetkililere göre mutabakat metni, İran'ın imzalanmasının hemen ardından petrol ve petrokimya ürünlerini satabilmesine ve ABD'nin bu satışlara yönelik yaptırım muafiyetleri tanımasına da olanak tanıyor.

Öte yandan, İran lideri Mücteba Hamaney'in mutabakatı zımni olarak onayladığını ileri süren yetkililere göre, cuma günü başlayacak ve 60 gün sürecek müzakereler, ABD'ye İran'ın taahhütlerine ne ölçüde bağlı kalacağını ve nükleer alanda ne gibi tavizler vermeye hazır olduğunu değerlendirme fırsatı tanıyacak.

ABD ile İran arasında varılan mutabakatı gördüğünü belirten Carney, "Beklentilerimi aştığını söylemeliyim. Varılan anlaşmadan son derece memnunuz." dedi.

Carney, 60 günlük dönem için ateşkes niteliğinde olan mutabakatın makul bir uzunlukta olduğunu ve düşmanlıkların sona erdirilmesini öngördüğünü kaydederek, "İyi hazırlanmış bir anlaşma. Gerçekten de bunun ezber bozan nitelikte olduğunu düşünüyorum." ifadesini kullandı.

Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusuna da değinen Carney, ülkesinin elinden geldiğince destek vereceğini söyledi.

- ABD-İran mutabakatı

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ve İran'ın mutabakata vardığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de ABD ile mutabakata varıldığını doğrulayarak, mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yapılan barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın açılarak ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.

ABD-İran mutabakatının özellikle Lübnan'ı da kapsayacağının açıklanması İsrail'de tartışmalara neden olmuş, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ve Savunma Bakanı Yisrael Katz, Lübnan'ın güneyinde işgal ettikleri bölgelerden çekilmeyeceklerini ileri sürmüştü.

Halk sağlığının önemli bir konu olduğunu vurgulayan Dinçyürek, kimseyi gereksiz paniğe sevk etmek istemediğini ancak mevcut durumun önemsiz kabul edilerek ihmal edilmesini de doğru bulmadığını söyledi.

HIV/AIDS’in yalnızca Kuzey Kıbrıs’ta değil, dünyanın birçok ülkesinde görülen bir hastalık olduğuna işaret eden Dinçyürek, turist olarak ülkelere giriş yapan kişilere kan testi yapılmadığını belirtti. Güney Kıbrıs ve Türkiye’ye de turist girişleri olduğunu ifade eden Dinçyürek, hastalığın yeni olmadığını ve tüm dünyanın bu konuda bilgi sahibi olduğunu kaydetti.

Hastalığın bulaşma yollarına değinen Dinçyürek, HIV/AIDS’in sohbet etmekten ya da aynı tabaktan yemek yemekten bulaşmadığını, en sık bulaşma yollarının kan ve cinsel ilişki olduğunu söyledi.

"TANIMADIKLARI KİŞİLERLE, KORUNMADAN CİNSEL İLİŞKİYE GİREN VATANDAŞLAR RİSK ALIYOR"

Dinçyürek, cinsel yolla bulaşmaya karşı korunma yöntemlerinin tüm dünyada bilindiğini ifade ederek, vatandaşların korunmasız şekilde tanımadıkları kişilerle cinsel ilişkiye girmeleri halinde risk aldıklarını bilmeleri gerektiğini söyledi.

"ŞÜPHE DUYANLAR TEST YAPTIRMALI, ERKEN MÜDAHALE ÖNEMLİ"

Kendisine doğrudan ya da dolaylı şekilde hastalığın bulaşmış olabileceğini düşünen kişilerin bunu saklamak yerine sağlık kuruluşlarına başvurmaları gerektiğini belirten Dinçyürek, devletin gerekli testleri yapacağını kaydetti. HIV/AIDS’in de şeker, tansiyon ve kanser gibi bir hastalık olduğunu ifade eden Dinçyürek, şüphe duyan herkesin test yaptırması gerektiğini söyledi. Test sonucunun pozitif çıkması halinde tedavinin mümkün olduğunu belirten Dinçyürek, erken dönemde müdahalenin önemine dikkat çekti.

Lefke’de hakkında konuşulan kişinin ülkede tedaviye başladığını söyleyen Dinçyürek, doğrudan temas nedeniyle endişe duyan kişilerin korku ve kaygı yerine bilimsel yöntemlere başvurması gerektiğini ifade etti. Test sonucu temiz çıkan kişilerin rahat edeceğini, hastalığa yakalananların ise erken dönemde tedavi olabileceğini belirten Dinçyürek, herkesin hastalıktan korunmak için gerekli tedbirleri alması gerektiğini kaydetti.

"HIV KAPAN KİŞİLER DEPORT EDİLMİYOR"

Kendisine yöneltilen sorulardan birinin de HIV/AIDS teşhisi konulan kişilerin deport edilip edilmeyeceği olduğunu söyleyen Dinçyürek, böyle bir uygulamanın söz konusu olmadığını ifade etti.

Çalışma izinli, öğrenci veya diğer statülerde bulunan kişilerin deport edilmeyeceğini belirten Dinçyürek, bu kişilerin ülkeye giriş sırasında hastalık taşımadıklarının tespit edildiğini söyledi. Hastalığın ülkede kapılması halinde tedavinin burada yapılacağını ifade eden Dinçyürek, vatandaş, öğrenci veya çalışan ayrımı yapılmaksızın sağlık sistemiyle iletişim içerisinde olunması gerektiğini kaydetti.

Dinçyürek, yalnızca ülkeye ilk kez öğrenci veya çalışma izni amacıyla giriş yapan kişilerde HIV/AIDS gibi bulaşıcı hastalıkların tespit edilmesi halinde deport işlemi uygulandığını söyledi.

Dinçyürek, kişinin geçimini fuhuş yoluyla sağladığı iddialarına değinerek, kimlerle ilişki yaşadığının bilinmesinin mümkün olmadığını ifade etti. Dinçyürek, bu konunun 2024 yılından beri devam ettiğini söyledi.

Dinçyürek, Sağlık Bakanlığı tarafından getirilen bazı önerilerin Kişisel Verileri Koruma gerekçesiyle komitede reddedildiğini söyledi.

Bulaşıcı hastalık taşıyan kişilere ilişkin bilgilerin belirli durumlarda sağlık çalışanları açısından önem taşıdığına dikkat çeken Dinçyürek, acil serviste görev yapan sağlık personelinin müdahale sırasında iğne batması, kesici alet yaralanması veya parçalı kırıklar nedeniyle risk altında kalabileceğini belirtti.

Sağlık çalışanlarının tedavi ettikleri hastaların sağlık durumlarına ilişkin gerekli bilgilere ulaşabilmesinin önemli olduğunu ifade eden Dinçyürek, bu bilgilerin sistem içerisinde görülebilmesi gerektiğini söyledi.

Yerel basındaki haberlere göre de evcil hayvan hırsızlıklarını soruşturan polis, şüpheli grubun izini tespit etti.

Düzenlenen operasyonda, 400'den fazla kedi kurtarılırken, yaklaşık 80 hayvan da ölü bulundu.

Olaya ilişkin 9 kişi gözaltına alındı.

Polis, şüphelilerin son üç yıldır Vietnam'ın güneyindeki çeşitli bölgelerde kedileri tuzak kurarak topladıklarını itiraf ettiğini belirtti.

AB Bilgi Merkezi’nden yapılan açıklamaya göre, AB desteğiyle düzenlenecek etkinlik, cuma günü 20.30 - 22.00 saatleri arasında Lefkeliler Hanı Meydanı’nda yapılacak.

Etkinlikte, Kıbrıs Türk toplumunun genç müzisyenlerinden oluşan dört farklı müzik grubu sahne alacak.

Etkinlikte, Kıbrıs Türk toplumunun genç müzisyenlerinden oluşan dört farklı müzik grubu sahne alacak.

Brent petrolün varil fiyatı, bugün saat 09.10 itibarıyla kapanışa göre yaklaşık yüzde 0,8 azalarak 78,33 dolar oldu. Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün varili de 75,29 dolardan alıcı buldu.

Petrol fiyatlarındaki düşüşte, ABD ile İran arasında geçici anlaşmaya varılabileceği ve bunun ardından Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatının yeniden başlayacağı beklentileri etkili oluyor.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington ile Tahran arasında üzerinde çalışılan mutabakatı "bölgesel barış anlaşması" olarak nitelendirerek, anlaşmanın İran'ın yanı sıra Körfez ülkeleri, İsrail ve Lübnan'ı da kapsayacağını söyledi.

Vance, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde anlaşmanın Orta Doğu açısından dönüştürücü sonuçlar doğurabileceğini belirtirken, aksi durumda Tahran'ın ekonomik kazanım elde edemeyeceğini ifade etti. Anlaşmanın sık sık karşılaştırıldığı Marshall Planı'ndan farklı olduğunu vurgulayan Vance, söz konusu çerçevenin Amerikan vergi mükelleflerinin kaynaklarıyla finanse edilmeyeceğini kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump da Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde düzenlenen G7 Zirvesi kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) Devlet Başkanı Muhammed bin Zayid Al Nahyan ile görüşmesinin ardından yaptığı açıklamada, İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarına ilişkin sert mesajlar verdi.

Trump, ABD'nin kontrolüne geçmesi halinde söz konusu uranyumun imha edileceğini belirterek, amaçlarının buna sahip olmak değil, tamamen ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.

Hürmüz Boğazı'nın 19 Haziran'a kadar tamamen yeniden açılacağını ifade eden Trump, petrol akışının yeniden başlamasıyla fiyatların gerilediğini, piyasalardaki risk algısının da azaldığını dile getirdi.

Trump ayrıca, İran'la imzalanması planlanan mutabakat zaptının ardından başlayacak 60 günlük süreçte tarafların müzakere başlıklarını sonuçlandırmayı hedeflediğini belirterek, ilişkilerin normalleşmesiyle görüşmelerin hız kazanabileceğini söyledi.

ABD-İran mutabakatı gündemde

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, 15 Haziran'da yaptığı açıklamada ABD ile İran'ın yürütülen müzakereler sonucunda Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaların sonlandırılması konusunda mutabakata vardığını duyurmuştu.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi da anlaşmayı doğrulayarak mutabakat zaptının 19 Haziran'da İsviçre'de imzalanacağını açıklamıştı.

Trump daha önce yaptığı açıklamada İran ile barış anlaşmasının tamamlandığını, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağını ve ABD'nin deniz ablukasının derhal kaldırılacağını belirtmişti.

Söz konusu gelişmeler piyasa oyuncularının petrol arzına yönelik endişelerini azaltarak fiyatların aşağı yönlü hareketini destekledi.

Petrol piyasasında gözler Fed ve IEA'ya çevrildi

Öte yandan, Amerikan Petrol Enstitüsü (API), ABD'nin ticari ham petrol stoklarının geçen hafta 8 milyon 330 bin varil azaldığını öngördü. Piyasa beklentisi stoklarda 4 milyon 500 bin varillik düşüş yaşanacağı yönündeydi.

Beklentilerin üzerinde gerçekleşen stok düşüşü, dünyanın en büyük petrol tüketicisi konumundaki ABD'de talebin güçlü seyrettiğine işaret ederek petrol fiyatlarındaki aşağı yönlü baskıyı sınırladı.

Bununla birlikte piyasaların gözü ABD Merkez Bankasının (Fed) bugünkü faiz kararında olacak.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları piyasaların odağında bulunuyor. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Piyasalar bugün yayımlanacak Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) Petrol Piyasası Raporu'nu takip edecek.

Brent petrolde teknik olarak 80,53 doların direnç, 77,26 doların ise destek olarak izlenebileceği belirtiliyor.

Denizlerde, 2 bin metreden daha derin sularda boru döşeyebilen (pipelaying), ikiz vinç sistemiyle tek seferde 14 bin tona kadar olan devasa yapıları kaldırabilen 198 metre boya, 135 metre yüksekliğe ve 117 bin 812 groston ağırlığa sahip gemiye İstanbul Boğazı girişinde, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğüne bağlı Türkiye'nin ilk ve en büyük acil durum müdahale, arama-kurtarma ve yangın söndürme gemisi "Nenehatun" da eşlik ediyor.

Kıyı Emniyeti’nden 6 kılavuz ve Kurtarma-4, Kurtarma-6, Kurtarma-Nazımtur, Kurtarma-5, Kurtarma-12 römorkörleri de geçişte görev alıyor.

İstanbul Boğazı, geminin geçişi dolayısıyla karşılıklı transit gemi geçişlerine kapatıldı.

ABD'li yetkililerin konuya ilişkin hoşnutsuzluklarını dile getirerek Gazze'ye yönelik saldırı planının uygulanmamasını talep ettiği kaydedilen haberde, İsrail ordusunun son zamanlarda Gazze Şeridi'nde "sinsi ve sessiz bir ilhak" sürecini hayata geçirmeye çalıştığı belirtildi.

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze Şeridi'nin yüzde 60'ını işgal ettiklerini ve işgal edilen alanın yüzde 70'e çıkarılacağını ileri sürmüştü.

Haaretz gazetesi, geçen hafta yayımlanan haberde, İsrail ordusunun, Hamas'ın yeniden güçlendiği bahanesiyle Gazze'de büyük çaplı saldırılara hazırlandığını, bu çerçevede saldırı planlarının oluşturulduğunu aktarmıştı.

Haberde, saldırı planlarının siyasi kademeye sunulduğu ancak henüz onaylanmadığı belirtilmişti.

Açıklamada, KŞK’nın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun iki kararında yer alan bir mekanizma kurulması çağrısının ardından, Kıbrıs Rum ve Kıbrıs Türk toplumları arasında varılan bir anlaşmayla, Nisan 1981’de Birleşmiş Milletler himayesinde kurulduğu hatırlatıldı.

-Toplam 1069 kişi kimliklendirildi

Açıklamada, Kıbrıs’taki kayıp şahısların gömülü oldukları yerden çıkarılması, kimliklendirilmesi ve ailelerine iadesine ilişkin KŞK Projesinin, 2006 yılında aktif olarak işlev kazandığı ve Avrupa Birliği’nin, projenin ana mali destekçisi olmaya devam ettiği ifade edildi. Açıklamada, Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum kayıplardan, şu ana kadar toplam 1069 kişinin kimliklendirildiği ve usulüne uygun bir cenaze töreni düzenlenerek, ailelerine teslim edildiği de belirtildi.

Açıklamada, Kayıp Şahıslar Komitesi’nin, iki toplumlu yürütülen bu projeyi sürdürebilmek için bağışçı desteklerine ihtiyaç duyduğu kaydedildi.

ABD ile İran arasında sağlanan anlaşmanın 19 Haziran'da İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında imzalanması bekleniyor.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi de ABD'nin İran'a ait gemilere uyguladığı deniz ablukasını iki ülke arasında 14 Haziran'da varılan mutabakatın imzalanmasından önce kısmen kaldırdığını söyledi.

ABD ve İran arasında anlaşma sağlanmasına ve taraflardan olumlu açıklamalar gelmesine karşın Hürmüz Boğazı'na ilişkin belirsizliğin devam etmesi piyasaların yön arayışına girmesine neden oluyor.

Analistler, yatırımcıların ABD-İran anlaşmasının uygulanabilirliği konusunda emin olmak istediğini belirtti.

Boğazın yeniden açılmasının zor olabileceği ve petrol sevkiyatlarının artmasının aylar sürebileceği yönündeki endişeler de piyasa fiyatlamalarında etkili oluyor.

Diğer taraftan ABD-İran anlaşmasının İran'ın petrol ve yakıt satışına derhal başlamasına olanak tanıyabileceğine dair haber akışı ise piyasalarda olumlu fiyatlanan gelişmeler arasında yer alıyor.

Öte yandan piyasaların gözü Fed'in bugünkü faiz kararında olacak.

Fed'in yeni Başkanı Kevin Warsh'ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları piyasaların odağında bulunuyor. Bankanın faiz oranını sabit tutmasına kesin gözüyle bakılırken, Warsh'ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.

Analistler, para politikası metni ile Warsh'ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalarına ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, bu sinyaller doğrultusunda piyasalarda oynaklığın artabileceğini ifade etti.

Bankanın yapacağı projeksiyonlar da takip edilecek. Fed'in büyüme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyona gidebileceği değerlendiriliyor.

Büyümede aşağı yönlü revizyonlar yapılacağına yönelik öngörüler de piyasalardaki risk iştahının törpülenmesinde etkili oldu.

Öte yandan bugün açıklanacak noktasal grafikte Warsh'ın kendi tahminlerini ekleme ihtimalinin düşük olduğu tahmin ediliyor. Bu durumun Warsh'ın, Jerome Powell, Janet Yellen ve Ben Bernanke dönemlerinde uygulanan gelenekten farklı bir yaklaşım benimseyebileceğine işaret ettiği değerlendiriliyor.

Analistler, jeopolitik gelişmelerin Fed'in işini zorlaştıran en önemli neden olduğunu belirtti.

Orta Doğu'da kalıcı bir barış anlaşmasına ilişkin umutların güçlenmesiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 78,2 dolara gerileyerek 3 Mart'tan bu yana en düşük seviyesini gördü.

Buna karşın petrol fiyatlarının savaş öncesi seviyelere hemen dönmesi beklenmiyor. Bunun başlıca nedenleri arasında, barış sağlansa bile tedarikin kısa sürede normale dönmeyeceği ve İran'ın Hürmüz Boğazı'ndan geçiş için ücret talep edebileceğine yönelik beklentiler yer alıyor.

Ücret talebi olması durumunda petrol trafiğinin, mayınlandığı bildirilen Umman kıyılarına yönlenebileceği tahmin ediliyor. Buradaki güvenli geçişin ise haftalar hatta aylar sürebileceği öngörülüyor.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,44'te, dolar endeksi önceki kapanışın hemen altında 99,5 seviyesinde seyrediyor.

ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların netleşmemesi nedeniyle altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 325 dolardan işlem görüyor.

Dünya Altın Konseyi, merkez bankalarının rezervlerinde altının payının artmaya devam etmesinin, doların küresel rezervlerdeki hakimiyetinin ise gelecek 5 yıl içinde zayıflamasının beklendiğini bildirdi.

- New York borsası karışık seyretti

New York borsası, teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle dün karışık bir seyir izledi. Teknoloji şirketlerinin aşırı yükseldiğine dair endişeler piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu.

Öte yandan, tarihi halka arzıyla dikkatleri üzerine çeken Space Exploration Technologies Corp. (SpaceX) hisselerindeki yükseliş üçüncü işlem gününde de sürdü.

Gün içinde yüzde 17'ye kadar yükselen şirket hisseleri, gün içi kazançlarının bir kısmını geri vererek seansı yüzde 4,83 artışla tamamladı.

Hisselerdeki yükseliş, SpaceX'i piyasa değeri açısından gün içinde e-ticaret devi Amazon'un, kısa süreliğine de teknoloji devi Microsoft'un önüne taşıdı.

Gün sonunda piyasa değeri 2,6 trilyon dolar olarak kaydedilen SpaceX, dünyanın en değerli şirketleri sıralamasında altıncı sırada yer aldı.

Şirket ayrıca yapay zeka destekli kod editörü Cursor'un geliştiricisi Anysphere'i 60 milyar dolar değerleme üzerinden satın almak üzere anlaşmaya vardığını duyurdu.

Söz konusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,64 değer kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,57, Nasdaq endeksi yüzde 1,15 değer kaybetti.

Dow Jones endeksi 52.190,29 puanla rekor tazeledi. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.

- Avrupa borsaları pozitif seyretti

Avrupa borsaları, Hürmüz Boğazı'nın bu hafta açılabileceğine yönelik beklentilerle dün pozitif seyretti.

Özellikle petrol fiyatlarındaki düşüş Avrupa piyasalarındaki risk iştahını destekledi.

Buna karşın Avrupalı yetkililer ve şirketler Hürmüz Boğazının savaş öncesi durumuna ne kadar hızlı dönebileceğine ilişkin çekinceler yaşıyor.

Taraflar arasında anlaşma sağlanmasına karşın Avrupa'da enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik endişeler devam ediyor. Bu nedenle Avrupa Merkez Bankasının (ECB) bu yıl ikinci bir faiz artırımına gidebileceğine ilişkin beklentiler bulunuyor.

Öte yandan Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki ticaret anlaşmasının uygulanmasına yönelik yasal düzenlemeleri kabul etti.

Bu arada Almanya'da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye duyduğu güven, Orta Doğu'dan gelen barış sinyalleriyle birlikte haziran ayında beklentilerin üzerinde iyileşme gösterdi.

Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Güven Endeksi'nin haziran ayı sonuçlarını açıkladı.

Buna göre, mayısta eksi 10,2 olan endeks, haziranda 20,7 puanlık artışla 10,5 değerini aldı. Piyasa beklentisi, endeksin bu dönemde eksi 6 seviyesine yükseleceği yönündeydi.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,61, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,07, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,75 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15 değer kazandı. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

- Asya borsaları karışık seyrediyor

New York borsasındaki karışık seyir yeni günde Asya piyasalarına da taşındı.

Makroekonomik veri tarafında Japonya'nın mayıs ayı ihracatı yıllık bazda çip talebindeki artışla birlikte yüzde 17 ile Kasım 2022’den bu yana en hızlı artışını göstererek tahminleri aştı.

Ülkenin ithalatı ise mayıs ayında yıllık bazda yüzde 12,5 ile Ocak 2025'ten bu yana en hızlı yükselişini kaydetti ve beklentileri aştı.

Öte yandan Çin Merkez Bankası (PBoC) kısa vadeli faiz oranlarının ayarlanmasına yönelik mekanizmayı geliştireceğini ve uygun zamanda gecelik ters repo işlemlerinin kapsamını genişletebileceğini belirtti. Bu kararın Bankayı küresel emsalleriyle daha uyumlu hale getirebileceği öngörülüyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 0,7 yükselirken, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 geriledi.

- Borsa günü yükselişle tamamladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 değer kazanarak 14.493,09 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli kontrat ise dün günü akşam seansında normal seans kapanışının hemen altında 16.850,00 puandan tamamladı.

Dolar/TL dün günü 46,2950'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 46,3170'ten işlem görüyor.

Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de Fed'in faiz kararının yanı sıra İngiltere ve Avro Bölgesi'nde enflasyon, ABD'de perakende satışlar başta olmak üzere yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda olduğunu kaydetti.

Piyasalarda bugün takip edilecek veriler şöyle:

12.00 Avro Bölgesi, mayıs ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)

14.00 ABD, haftalık mortgage başvuruları

15.30 ABD, mayıs ayı perakende satışlar

17.00 ABD, mayıs ayı bekleyen konut satışları

21.00 ABD, Fed faiz kararı

21.30 ABD, Fed Başkanı Warsh'ın basın toplantısı

Güvenlik güçleri, operasyonda ele geçirilen kokaini Uyuşturucu Kaçakçılığı ile Mücadele Özel Direktörlüğüne teslim etti.

Emniyet Genel Müdürü General William Oswaldo Rincon Zambrano, Amerikan X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Karayip'teki suç yapılanmalarının finansmanına büyük darbe indirdiklerini belirtti. Zambrano, "Kahveye gizlenmiş kokain! Cartagena Limanı'nda, kahve türevi ürünlerin içine saklanmış ve İspanya'nın Valencia kentine gönderilmesi planlanan 2 ton 400 kilogram kokain ele geçirdik." ifadesini kullandı.

Ulusal basında sevkiyatın, İspanya ve Orta Avrupa'da milyonlarca doz uyuşturucunun dağıtımına olanak sağlayarak uluslararası kartellerin gelirlerini artıracağı değerlendirildi. Son yıllarda Kolombiya'daki suç örgütleri, muz, kahve, Hindistan cevizi ve diğer tarım ürünlerini uyuşturucu sevkiyatında örtü yük olarak kullanıyor.

Yetkililer, kaçakçıların kokaini kimi zaman kimyasal yöntemlerle ürünlere emdirdiğini, kimi zaman ise paketler halinde yüklerin arasına gizleyerek sevkiyat gerçekleştirdiğini belirtiyor.

16 Haziran'da "terörist örgütler tarafından işletildiği" iddia edilen tekneye saldırı düzenlendiği belirtilen açıklamada, istihbarat bulgularının, geminin Doğu Pasifik'te uyuşturucu kaçakçılığı faaliyetlerinde bulunduğunu doğruladığı savunuldu.

Açıklamada, saldırıda bir kişinin öldürüldüğü ve ABD askerlerinden zarar gören olmadığı kaydedildi.

ABD ordusunun, son zamanlarda uyuşturucu kaçakçılığı yaptıkları iddiasıyla Karayipler ve Pasifik Okyanusu'ndaki bazı tekneleri ve içindekileri doğrudan hedef alması, uluslararası kamuoyunda "yargısız infaz" tartışmalarına yol açıyor.

Koklear implant kullanıcıları, aileleri, uzmanlar ve akademisyenlerin yanı sıra eğitim, sağlık, sosyal sorumluluk, sivil toplum ve toplumsal farkındalık alanlarına ilgi duyan tüm bireylere açık olan etkinlik, ücretsiz olarak izlenebilecek.

Yakın Doğu Üniversitesi, Büyük Kütüphane, Salon 4’te yer alacak etkinlik saat 10.00’da başlayacak .

Etkinliğe kayıt yapmanın zorunlu olduğu belirtilen açıklamada, 0548 841 9949 no’lu telefondan kayıt yapılabileceği kaydedildi.

Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre tatbikat, Türkiye Cumhuriyeti ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Arama Kurtarma Teşkilatı’nda görevli sivil ve askeri unsurların katılımıyla Girne 101 Evler (St. Hilarion) bölgesi, Doğu Akdeniz, Gazimağusa açıkları ile KKTC toprakları, hava sahası ve karasularında icra edilecek.

Tatbikata ilişkin basın brifingi 23 Haziran Salı günü KKTC Güvenlik Kuvvetleri Komutanlığı Karargâhı/Boğazköy’de gerçekleştirilecek. Tatbikatın kara safhası aynı gün Girne’de, deniz safhası ise 24 Haziran’da Gazimağusa açıklarında yapılacak.

2008 yılında hazırlanan Gönyeli Master Planı’nın, geçen yıllarda yaşanan nüfus artışı, yeni yerleşim alanları ve gelişen imar yapısı doğrultusunda yeniden değerlendirileceğini ifade eden Amcaoğlu, bugüne kadar kapsamlı bir altyapı master planına sahip olmayan Alayköy, Yılmazköy, Türkeli ve Kanlıköy için de ilk kez detaylı altyapı planlarının oluşturulacağını kaydetti.

Proje sonunda içme suyu, kanalizasyon ve yağmur suyu sistemlerinin geleceğe dönük ihtiyaçlarının bilimsel veriler ışığında ortaya konacağını vurgulayan Amcaoğlu, taşkın risk haritalarının hazırlanacağını, pompa istasyonları ile ana hatların planlanacağını ve büyüyen kentin altyapı yatırımları için sağlam bir yol haritasının oluşturulacağını söyledi.

Bu çalışmanın yalnızca mevcut ihtiyaçları karşılamaya yönelik olmadığını belirten Amcaoğlu, “Önümüzdeki 30 yılın altyapı yatırımlarını doğru planlamak, kaynaklarımızı verimli kullanmak ve kentimizi iklim değişikliğinin etkilerine karşı daha dirençli hale getirmek için büyük önem taşıyan bir projeyi hayata geçiriyoruz.” dedi.

Amcaoğlu, “Kentimizin gelecek vizyonunu bilimsel verilerle şekillendirmeye ve altyapı yatırımlarımızı planlı bir şekilde hayata geçirmeye kararlılıkla devam ediyoruz.” ifadelerini de kullandı.

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 25 TEMMUZ 2023

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 24 TEMMUZ 2023

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 14 TEMMUZ 2023