Artan klima kullanımının elektrik talebini yükselttiğine işaret eden Erdem, "Türkiye, geçen yaz klima kullanımına bağlı olarak günlük elektrik tüketiminde tarihi rekorlar kırdı. Önümüzdeki yıllarda daha sıcak yazlarla birlikte elektrik talebinin daha da artması bekleniyor." dedi.

Türkiye'de son yıllarda klima pazarında belirgin büyüme yaşandığını belirten Erdem, yurt içi satışların önceki yıllara göre önemli ölçüde artarak birkaç milyon adet seviyesine ulaştığını dile getirdi.

Erdem, bu artışla birlikte klimaların elektrik tüketimindeki payının yükseldiğini, enerji verimliliğinin her zamankinden daha önemli hale geldiğini söyledi.

Erdem şöyle devam etti:

"Sıcak havaların etkisiyle artan klima kullanımı elektrik tüketimini yükseltiyor. Doğru kapasite, yüksek enerji verimliliğine sahip klimaların tercih edilmesi ve bilinçli kullanım enerji tüketimini azaltıyor. Artan soğutma ihtiyacının elektrik sistemi üzerindeki etkisini azaltmak için doğru kapasitede ve yüksek enerji verimliliğine sahip cihazların tercih edilmesi, klimaların bilinçli kullanılması ve düzenli bakımlarının yapılması büyük önem taşıyor."

- Klima seçiminde "sertifika"ya vurgu

Erdem, klima satın alırken ürünün ilgili teknik düzenlemelere uygunluğunu gösteren CE işaretine sahip olmasının temel kriterlerden biri olduğunu söyledi.

Bunun yanında yıllık elektrik tüketimi, soğutma verimliliğini gösteren SEER, ısıtma verimliliğini gösteren SCOP değerleri ile iç ve dış ünitelerin ses seviyelerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Erdem, şunları ifade etti:

"Benzer kapasitedeki cihazlar karşılaştırılırken enerji verimliliği yüksek ve yıllık elektrik tüketimi daha düşük olan modeller tercih edilmeli. Klima dış ünitesi güneş almayan ve hava sirkülasyonunun yeterli olduğu bir alana yerleştirilmeli. Cihazın kapasitesi, mekanın büyüklüğü, tavan yüksekliği, yalıtım durumu, cephe yönü, güneş alma süresi, pencere alanı ve kullanıcı sayısı dikkate alınarak belirlenmeli. İhtiyaçtan daha yüksek kapasiteli bir klima her zaman daha iyi sonuç vermez. Yanlış kapasite seçimi hem enerji tüketimini artırabilir hem de ortam konforunu olumsuz etkileyebilir."

- 24 derecenin altı tüketimi artırıyor

Erdem, doğru sıcaklık ayarının hem konfor hem de enerji verimliliği açısından kritik önem taşıdığını söyledi.

Klimanın üfleme hızının gereğinden yüksek tutulmaması ve hava akımının doğrudan insanların üzerine yönlendirilmemesi gerektiğini belirten Erdem, şu önerilerde bulundu:

"Soğutma modunda rahat edilebilecek en yüksek sıcaklık tercih edilmeli ve klima sıcaklığı 24 derecenin altına düşürülmemeli. Sıcaklık ayarındaki her 1 derecelik değişiklik, elektrik tüketiminde yaklaşık yüzde 6'ya varan fark oluşturabilir. Nem oranının yüksek olduğu günlerde soğutma modu yerine veya soğutmayla birlikte nem alma modu kullanılmalı. Çok sıcak günlerde perde, jaluzi, güneşlik ve kepenkler kullanılarak güneş ışınlarının iç mekana girişi azaltılmalı. Soğutulan alanın kapı ve pencereleri kapalı tutulmalı, kontrolsüz hava girişleri önlenmeli. Klima, çamaşır kurutma veya yiyecek soğutma gibi tasarım amacı dışındaki işlemler için kullanılmamalı. Cihaz sık sık açılıp kapatılmamalı, inverter klimaların ortam sıcaklığına göre çalışma kapasitesini otomatik olarak ayarlamasına imkan tanınmalı."

Erdem, klima teknolojileri ve enerji verimliliği standartlarında son yıllarda önemli gelişmeler yaşandığını dile getirerek, eski nesil klimalarda yıllık elektrik tüketiminin 600 kilovatsaatin üzerine çıkabildiğini, yeni nesil yüksek verimli modellerde ise cihaz kapasitesi ve kullanım koşullarına bağlı olarak bu tüketimin yaklaşık 350 kilovatsaat veya daha düşük seviyelere indiğini kaydetti.

Aynı gazete “Kıbrıs Enstitüsü” tarafından yapılan ve sonuçları dün açıklanan araştırmaya dayanarak artan yeni hava sıcaklıklarına karşı çalışma alanlarında uyum önlemleri alınmaması halinde bugünden 2050’ye kadar kümülatif ekonomik kaybın 2,3 ile 3,8 milyar euro arasında olacağı aktardı.

Habere göre, agresif sıcakların görülme sıklığının gittikçe arttığına işaret edilen araştırmada inşaat, tarım ve turizm alanlarındaki çalışanların, güvenli olmayan iklim şartları nedeniyle çalışmalarına ara vermesi gerekecek sürenin 2030’a kadar önceki yıllardan 9 gün daha fazla güne ve 2050’ye kadar da 27 güne çıkacağı öngörüldü.

Hava koşulları nedeniyle zorunlu iş bırakmanın getireceği mali külfetin ise 2030’da 101 milyon euroya (Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın /GSYİH) yüzde 0,4’ü) 2050’da 303 milyon euroya (GSYİH’in yüzde 0,7’si) ulaşabileceği saptandı.

2026-2050 döneminde yaşanması öngörülen kümülatif ekonomik kaybın ise 2,3 ile 3,8 milyar euroya (GSYİH’nin yüzde 0,5’i) ulaşacağı tahmin ediliyor.

Eylemde, Lefkoşa’da ve Larnaka’da bulunan Veterinerlik Dairesi binalarına gidiş yollarını kamyonlarla kapattıklarını belirten gazete, hayvan besicilerinin tazminat talebinde bulunduğunu yazdı.

Habere göre, hayvan besicileri temsilcisi yaptığı açıklamada, tazminatların ödenmesi için Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in müdahalesini talep etti.

Veterinerlik Dairesi yetkililerinin ise, dünkü olayı polise şikâyet etmesi üzerine 3 kişi ifadeye çağrıldı.

İmzaların dün Atina’daki başbakanlık konutunda, Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in huzurunda atıldığını kaydeden gazete, bunun Güney Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısı projesinin sermaye temelini ve finansal güvenirliğini güçlendiren bir gelişmede olduğunu belirtti.

Haberde, Güney Kıbrıs-Yunanistan elektrik bağlantısı projesinin, Rum Yönetimi’nin enerji konusundaki izolasyonunun sona ermesi ve bunun Avrupa elektrik sistemiyle bağlanması konusunda "hayati önem taşıdığı" belirtildi.

Yunanistan Bağımsız Elektrik İletim Operatörü ADMİE’nin projede stratejik hissedar olarak kaldığını, buna paralel teknik liderliği tamamlanmasının ardından bağlantının faaliyetinden de sorumlu olduğunu kaydeden gazete, Meridiam’ın projeye katılımının uluslararası bilgi birimi, finansmana daha güçlü erişim aynı zamanda yatırım riskinin dağılımının sağlanması açılarından önemine vurgu yaptı.

Anlaşmaya ADMİE, GSI ve Nexans arasındaki stratejik iş birliğinin eşlik ettiğini ve Nexans’ın deniz altı kablosunun döşenmesini üstlendiğini anımsatan gazete, güzergahın kesinleştirilmesi ve kablonun yerleştirilmesi için deniz tabanındaki araştırmaların tamamlanmasının ilk öncelik olarak ortaya konduğunu kaydetti.

Gazete, projeyle ilgili finansal ve diğer belirsizliklere rağmen yeni anlaşmanın banka kredisi, Avrupa finansmanı ve projenin daha hızlı hayata geçirilmesi açısından daha güçlü koşullar yarattığını da ifade etti.

Haberde, planlamanın Güney Kıbrıs-İsrail bağlantısıyla ilgili ikinci aşamasının ise ön planda bulunduğu, maliyet-fayda çalışmasının tamamlandığı ve bunun iki ülkenin düzenleyici kurullarına sunulmasının beklendiği de kaydedildi.

Alithia gazetesi ise “GSI: Meridiam Var, Kıbrıs Yok” başlıklı haberinde bunun ADMİE ve genel olarak Yunan halkı açısından "çok önemli bir anlaşma" olduğuna işaret etti.

Bu önemli gelişmenin Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis huzurunda gerçekleştiğini fakat Rum kesiminin yer almadığını belirten gazete, devamında Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis’in açıklamasına yer verdi.

Meridiam’ın GSI projesine katılımının Yunanistan’ın enerji sektörü açısından güçlü bir güven oyu teşkil ettiğini ifade eden Miçotakis, Avrupa’yla ortak bir ilgi projesinde güçlerini birleştirdiklerini vurguladı.

Miçotakis, GSI projesinin Güney Kıbrıs’ı enerji izolasyonundan çıkardığını aynı zamanda Doğu Akdeniz’deki enerji güvenliğini ve Avrupa’nın enerji sektöründeki dayanıklılığını güçlendirdiğini ekledi.

Konuyla ilgili haberlerde ADMİE, GSI ve Nexans arasında deniz araştırmalarının hızlandırılması konusunda üçlü bir anlaşma imzalandığı da belirtildi.

Fileleftheros gazetesi ise konuyla ilgili haberinde, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Hristodulidis’in Güney Kıbrıs’ta söz konusu gelişmeye şaşırmayan birkaç kişiden biri olduğunu ve Hristodulidis’in geçen pazartesi günü ANT1’e verdiği demeçte hafta içinde GSI projesi konusunda çok önemli bir gelişme olacağını söylediğini yazdı.

Haber, Haravgi’de “Kablo: Yeni Bir Dinamik, Fakat Maliyet Belirsiz”, Fileleftheros’ta ise “Makron Hemen Kablo İstiyor- Elektrik Bağlantısı Konusunda Atina ile Paris’ten Sürpriz… Kıbrıs-Yunanistan Kablosu Fransız Ellerinde” başlıklarıyla yer aldı.

Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ, BRT’de yayınlanan Gündem 12 programına katılarak, 26 Ağustos’ta liderler arasında gerçekleştirilecek görüşmeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri’nin son Kıbrıs ziyaretinde yeni bir yol haritası ortaya koyduğunu anımsatan Dânâ, Genel Sekreter’in bu çerçeveyi kamuoyuyla da paylaştığını belirtti.

Dânâ, “Bu yol haritasının amacı, yeni ancak bu kez sonuç alıcı bir 5+1 toplantısının düzenlenebilmesini teminen adadaki iki liderin ciddi bir hazırlık sürecine girmesi ve belirli bazı ev ödevlerini yerine getirmesidir. Bu ciddi hazırlığın tamamlanması ve ev ödevlerinin yerine getirilmesi durumunda yeni ancak bu kez sonuç alıcı bir 5+1 toplantısının gerçekleşmesi mümkün olabilecek.” dedi.

-“Görüşmeler daha sonra liderlerin üzerinde uzlaşacağı sıklıkta devam edecek”

26 Ağustos’taki liderler görüşmesinin bu hazırlık sürecinin ilk adımı olacağını ifade eden Mehmet Dânâ, “Bu görüşmede Genel Sekreter’in çizdiği çerçeve içerisinde öncelikle güven yaratıcı önlemler, ardından metodoloji ve son olarak da özlü bazı konularda görüş alışverişi süreci başlayacak. Bu ilk görüşme olacak. Görüşmeler daha sonra liderlerin üzerinde uzlaşacağı sıklıkta devam edecek.” diye konuştu.

Kıbrıs Türk tarafı olarak görüşmelerin mümkün olan en sık aralıklarla yapılmasını desteklediklerini vurgulayan Dânâ, “Biz, Kıbrıs Türk tarafı olarak mümkün olan en sık aralıklarla bu görüşmelerin yapılmasını ve böylece yeni bir 5+1’e gidilebilmesi için anlamlı bir hazırlığın ortaya çıkmasını istiyor ve destekliyoruz. Çabalarımız bu yönde olacak.” ifadelerini kullandı.

-“Amaç, Genel Sekreter’in bize vermiş olduğu ev ödevini doğru ve tatmin edici bir şekilde yerine getirebilmektir”

İlk görüşmenin ardından bir görüşme takviminin ortaya çıkmasını beklediklerini kaydeden Dânâ, “Amacımız düzenli ve sık görüşmeler yapılması suretiyle Genel Sekreter’in bize vermiş olduğu ev ödevini doğru ve tatmin edici bir şekilde yerine getirebilmektir.” dedi.

-“Hedefimiz sonuç alıcı süreçlerin gerçekleşmesidir”

Kıbrıs Türk tarafının uzun süredir benimsediği yaklaşımın değişmediğini belirten Dânâ, şöyle devam etti:

“Bizim yaklaşımımız müzakereler bağlamında da, 5+1 bağlamında da müzakere olsun diye müzakere değil, 5+1 olsun diye 5+1 değildir. Hedefimiz, sonuç alıcı süreçlerin gerçekleşmesidir. Genel Sekreter’in ortaya koyduğu çerçeve de bu yaklaşımımızla uyum içerisindedir. Bu nedenle biz de bu yönde kararlılıkla ve yapıcı bir şekilde ilerlemek konusunda kararlıyız.”

-“Yeni ancak sonuç alıcı bir 5+1 toplantısı için çalışmalarımıza devam edeceğiz”

Kıbrıs Türk tarafının hazırlık sürecine samimi ve yapıcı şekilde katkı sunmayı sürdüreceğini belirten Mehmet Dânâ, şunları kaydetti:

“BM Genel Sekreteri’nin çizmiş olduğu çerçeve içerisinde sonuç alıcı bir 5+1’e gidilebilmesini teminen bugüne kadar olduğu gibi bu hazırlık sürecinde yer alacağız. Genel Sekreter’in ziyareti sırasında gündeme gelen konuların olumlu şekilde sonuçlandırılması, gerekli güven ortamının oluşturulması, metodoloji konusunda ilerleme sağlanması ve daha sonra öze yönelik konuların ele alınması suretiyle Genel Sekreter’in bizlerden beklediği anlamlı ilerlemelerin sağlanması ve böylece yeni ancak sonuç alıcı bir 5+1 toplantısının mümkün olması amacıyla çalışmalarımıza devam edeceğiz.”

Kuveyt Devleti’ne teşekkür edilen açıklamada, bağışın, kayıp şahıslara ait kalıntıların bulunması, kimliklendirilmesi ve ailelerine teslim edilmesine yönelik 2026 yılı çalışmalarına katkı sağlayacağı kaydedildi.

Çalışmalarla, kayıp yakınlarının uzun yıllardır yaşadığı belirsizliğin sona erdirilmesinin hedeflendiği ifade edilen açıklamada, KŞK’nın, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nun iki kararında yer alan bir mekanizma kurulması çağrısının ardından, Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum toplumları arasında varılan anlaşmayla Nisan 1981’de Birleşmiş Milletler himayesinde kurulduğu hatırlatıldı.

-Toplam bin 81 kişi kimliklendirildi

Açıklamada, kayıp şahıslara ait kalıntıların bulundukları yerden çıkarılması, kimliklendirilmesi ve ailelerine iade edilmesine yönelik projenin 2006 yılında aktif olarak uygulanmaya başlandığı, Avrupa Birliği’nin ise projenin ana mali destekçisi olmayı sürdürdüğü belirtildi.

Bugüne kadar Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum kayıplardan bin 81 kişinin kimliklendirildiği ve cenaze törenlerinin ardından ailelerine teslim edildiği bildirilen açıklamada, ayrıca, iki toplumlu olarak yürütülen projenin sürdürülebilmesi için bağışçıların desteğine ihtiyaç duyulduğu kaydedildi.

Loizidis, Güney Kıbrıs genelinde faaliyet gösteren 728 otelden 141 tanesinin işletme izni olduğunu belirtirken, çok sayıda otelin izinsiz olmasının tek sorumlusunun otelciler olmadığını, izin verme prosedürlerinin durumu zorlaştırdığını vurguladı.

Loizidis, yetkili makamların bir an önce harekete geçerek, geçici izinli işletmelerin kalıcın izinlerini alabilmelerinin önündeki engelleri kaldırılması çağrısında bulundu.

- Turizm gelirlerinde düşüş devam ediyor

Öte yandan, gazete bir diğer haberinde ise, otellerin doluluk oranlarında bir önceki yıla kıyasla düşüşün devam ettiğini yazdı.

Haberde, Ağustos ayı rezervasyonlarının bir önceki yıla göre yüzde 10 daha düşük kaldığı, Eylül ayı için ise bu oranın yüzde 15’lerde görüldüğü belirtilirken, umutların son dakika rezervasyonlarına kaldığı aktarıldı.

-Gazimağusa'da yoldan çıkan araç takla attı

Gazimağusa’da Uygur Sokak üzerinde dün saat 12.15'te yaşanan kazada, Osman Akın (E-31), YG 694 plakalı salon aracının direksiyon hakimiyetini kaybederek yoldan çıktı ve bir tarlayı çevreleyen çit demirine çarpıp takla attı.

Kazada yaralanan sürücü kaldırıldığı Gazimağusa Devlet Hastanesi'nde yapılan müdahalenin ardından boynunda kırık teşhisi ile Lefkoşa Dr. Burhan Nalbantoğlu Devlet Hastanesi'ne sevk edilerek Beyin Cerrahisi Servisi'nde tedaviye alındı.

-Alkollü sürücü zincirleme kazaya sebep oldu

Lefkoşa’da Dr. Fazıl Küçük Bulvarı üzerinde ise dün saat 20.30'da meydana gelen kazada, 75 promil alkollü sürücü Omurzak Shukurov (E-51), UA 405 plakalı salon aracıyla Hamitköy trafik ışıklarında kırmızı ışık yandığı için duran Musab Fathalrahman Alhadi Mohammed (E-32) yönetimindeki FB 751 plakalı salon aracın arka kısmına çarptı.

Çarpışmanın etkisiyle kontrolsüzce ileri savrulan FB 751 plakalı araç ise önündeki Shatlyk Petkulyyev (E-38) yönetimindeki JT 665 plakalı salon aracın arka kısmına çarptı. Kazada yaralanan olmazken, alkollü araç kullanarak kaza yapan Omurzak Shukurov tutuklandı.

-23 yaşındaki sürücü beyin kanaması teşhisiyle yoğun bakıma kaldırıldı

Girne - Alsancak ana yolunun 3-4’üncü kilometreleri arasında günün ilk saatleride kaza yapan 125 promil alkollü sürücü Mert Akın (E-23) beyin kanaması geçirdi.

Akın, YJ101 plakalı salon araç ile Girne Amerikan Çemberine geldiği zaman dikkatsizliği sonucu direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun güney kısmında bulunan çelik bariyerlere çarptı.

Çarpmanın etkisiyle kontrolsüzce yoluna devam eden araç kaldırım dışında bulunan elektrik panosuna çarpıp su kanalı içerisinde durdu.

Kazada yaralanan sürücü kaldırıldığı Girne Dr. Akçiçek Hastahanesi’nde yapılan müahalenin ardından, Lefkoşa Dr. Burhan Nalbanoğlu Devlet Hastanesine sevk edildi. Sürücü, buradan da beyin kanaması teşhisi ile Girne Dr. Suat Günsel Hastanesi’ne sevk edilerek Yoğun Bakım Servisi’nde tedaviye alındı.

-Boğazköy-Dikmen ana yolunda alkollü sürücü kaza yaptı

Öte yandan, Boğazköy - Dikmen ana yolunda bu sabah 05.00 sıralarında meydana gelen bir başka trafik kazasında ise, 91 promil alkollü sürücü Pelvan Hudaynazarow (E-31), GF 757 plakalı salon aracıyla viraja geldiğinde direksiyon hâkimiyetini kaybederek, yoldan çıktı. Araç, yol kenarında bulunun trafik levhasına ardından da elektrik direği ve askeri birliğe ait çevre telleri ile direklerine çarptı. Kazada yaralanan olmazken, alkollü araç kullanarak kaza yapan sürücü tutuklandı.

Gazete haberi, “‘Dünden Hazır’ Ama Ağustos Sonuna Randevu Verdi… Hristodulidis Genişletilmiş Görüşmeye Hazır Olduğunu Söylüyor Ancak Erhürman ile İlk Görüşme Guterres Ziyaretinin 4 Hafta Sonrasına Belirlendi” başlık ve spotlarıyla manşete çekti.

Haberde Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın Guterres’in ziyaretinin hemen ardından, haftada bir görüşmeye hazır olduğunu söylediğini, bunu 3 Ağustos’ta da kamuoyu önünde tekrarladığını, aynı gün Rum Başkanlık Basın Ofisi Müdürü Viktoras Papadopulos’un “Rum tarafının ‘dün bile’ görüşmeye katılacak siyasi iradeye sahip olduğunu” söylediği hatırlatıldı.

Viktoras Papadopulos’un 3 Ağustos’ta Rum Yönetimi Başkanı Hristodulidis’in “Ağustos’un tamamında BM’nin emrinde olduğunu ve çalışmanın, Guterres’in Ada’dan ayrılmasının hemen ertesinde başladığını” açıkladığı anımsatılarak, dün ise liderlerin 26 Ağustos’ta görüşeceğinin açıklandığına işaret edildi.

Guterres ile ortak görüşmenin 29 Temmuz’da yapıldığını, bir sonraki randevunun ise 26 Ağustos’a verildiğini vurgulayan gazete, “Bu gecikmenin sorumluluğunun kesin olarak Hristodulidis’e yüklenemeyeceğini ancak görüşmeye hazır olunduğu açıklaması ile ilk görüşme için ay sonunun belirlenmesinin birbiriyle uyuşmadığına” dikkat çekti.

Gazete, Rum yönetiminin, 26 Ağustos görüşmesinin yeni genişletilmiş konferans için “Uygun ön hazırlık” çerçevesinde olduğunu açıkladığını da hatırlattı. Haberde, ön hazırlığın müzakereciler, teknik komiteler, BM ve diplomatik temaslar aracılığıyla yürütülebileceği ancak metodoloji, müzakerelerin referans noktası ve özlü anlaşmazlıkların halli için en üst düzeyde siyasi uzlaşı gerektiği vurgulandı.

Gazete, liderlerin ortak metodolojiyi tek başına oluşturamayacağına, hangi yakınlaşmaların kapanmış sayıldığının tek başına teyit edemeyeceğine ve öteki taraf olmadan hangi GYÖ’nün uygulanacağı konusunda anlaşmaya varamayacağına da dikkat çekti. “Ağustos’un tamamında ön hazırlık yapılacağı" açıklamasının “26 Ağustos’tan önce tam olarak ne tamamlanacak ve iki lider görüşene kadar hangi meseleler mecburen açık kalacak” sorusunu gündeme getirdiğini yazdı.

-“Eski Rum Müzakereci Andreas Mavroyannis”

Haravgi, eski Rum Müzakereci Andreas Mavroyannis’in Rum Haber Ajansı’na (KİPE) verdiği söyleşide, iki toplumlu federasyonun, Rum tarafının “Maksimum tavizi olduğunu” söylediğini aktardı.

Gazeteye göre, 1974 sonrasındaki şartlar altında federasyonun kabulünün “Çok önemli bir taviz olduğunu” söyleyen Mavroyannis “1977 Denktaş-Makarios Doruk Anlaşmasında" iki toplumlu federasyonun, daha sonra da iki bölgelilik mantığının kabul edildiğini belirtti ve “Bu taviz askerlerin çekilmesi, toprak düzenlemesi, göçmenlerin geri dönmesi ve mülkiyetin düzenlenmesi beklentisiyle bağlantılıydı” dedi.

Mavroyannis, 2004’teki AB üyeliğinin “2017 müzakerelerine yansıyan önemli bir fırsat yarattığını” söyledi.

Annan planına “Hakemlik ürünü olan sorunlu bir çözüm gördüğü için” evet demediğini belirten Mavroyannis, Crans Montana’ya kadarki müzakerelerin sonucunu ise, “Serbest müzakerelerle ortaya çıktığı için çok iyi bulduğunu” kaydetti. “Crans Montana’da taraflar hiç olmadığı kadar yakındı” diyen Mavroyannis “Bu fırsatın yitirilmesinin, Rum tarafının sorumlu olduğu anlamına gelmediğini de öne sürdü ve zamanın Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu’nun garantilerin derhal kaldırılmasını ve askerlerin tamamen çekilmesi perspektifini kabul etmediğini" söyledi.

Mavroyannis, Cuellar Göstergeleri ve Gali Fikirler Demeti’nin ise daha ileri müzakere için zemin olduğunu, “Net siyasi hedef için her olanağın değerlendirilmesi gerektiğini” söyledi.

Andreas Mavroyannis, yolun bundan sonrası ile ilgili soruya karşılık “Sürecin kazanımlarını korumalı, Genel Sekreter Antonio Guterres’in 6 maddesini yitirmemeliyiz” dedi.

-“Eski Rum Meclis ve EDEK Başkanı Yannanis Omiru”

Haravgi’ye göre, eski Rum Meclis Başkanı ve EDEK Başkanı Yannakis Omiru da KİPE’ye verdiği söyleşide, 1977 Denktaş-Makarios ve 1979 Denktaş Kiprianu Doruk Anlaşmaları’nın “Kıbrıs sorununun çözüm çabalarının bundan sonraki sürecindeki en belirleyici gelişme olduğu” görüşünü ortaya koydu.

Omiru, Rum tarafının federal çözüm şeklini 1977-79 Doruk Anlaşmalarında, “Serbest dolaşım ve yerleşime, mülkiyet hakkına ve insan haklarına ve temel özgürlüklerine saygıya güçlü atıflar yaparak kabul ettiğini” söyledi. 1992 Gali Fikirleri ve 2017 Guterres Çerçevesinin anlaşmayla sonuçlanmadığını kaydeden Omiru, “2017’deki başarısızlığın Türk tarafının garantileri tek yanlı müdahale hakkını ve Türk askerinin tamamen çekilmesini kabul etmemesinden kaynaklandığını” öne sürdü.

Yannakis Omiru, Annan planını “Kıbrıs sorununun tek kapsamlı çözüm planı” olarak niteledi ancak planın Avrupa müktesebatından sapmalar, yerleşim kısıtlamaları ve Türk askeri varlığı, garantiler ve TC kökenlileri içerdiği için Rum tarafının talep ve beklentilerinin karşılanmadığını” söyledi.

“Kıbrıs Helenizm’i, işgale son verecek, askerlerin çekilmesini ve garanti ve müdahale haklarını ortadan kaldıracak bir çözüm istiyor.” diyen Omiru “Demokratik, işleyebilir, sürdürülebilir, uluslararası hukuka ve Avrupa hukukuna dayalı tek uluslararası tüzel kişiliği, tek egemenliği ve tek vatandaşlığı olan ortak ve birleşik federasyon devleti” istedi.

Şehitlik Özel Defteri; Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Sebahattin Kılınç ve Güvenlik Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral İlker Görgülü tarafından imzalanacak.

Tören, şehit kabirlerine çiçek bırakılması ve kabir başında dua edilmesi ile devam edecek.

Bando dinletisinin yer alacağı törende sırasıyla Erenköy Mücahitler Derneği Başkanı Salih Saner, Erenköy-Karpaz Belediye Başkanı Hamit Bakırcı ve Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman konuşma yapacak.

-Otobüslerin kalkış noktaları ve saatleri

Öte yandan, törene katılmak için önceden kayıt yaptıran vatandaşlar için otobüslerin kalkış noktaları ve saatleri şöyle belirtildi:

“Dipkarpaz saat 02.30-köy meydanı, Erenköy saat 02.30-eski polis binası önü, İskele saat 04.30- meydan, Girne saat 05.00 - Baldöken Mezarlığı (Mahkemeler arkası), Gazimağusa saat 04.30-anıt çemberi, Lefkoşa saat 05.00-Girne Kapısı, Hamitköy saat 05.00-köy meydanı, Güzelyurt saat 06.00-Terminal Önü, Lefke saat 06.00-2. Al

Açıklamada, müzisyenlerin, şarkıların söz yazımı, bestesi ve yapımcılığında büyük oranda rol oynadıkları takdirde yapay zeka yardımıyla geliştirdikleri eserler için telif hakkı kaydı yaptırabilecekleri belirtildi.

Tamamen yapay zekayla üretilen şarkılarda bu haktan faydalanılamayacağına işaret edilen açıklamada "Bu düzenlemenin amacı, insan üreticilerin haklarını koruyarak yapay zekadan faydalanan yaratıcı uygulamaları resmen tanımaktır." ifadesi kullanıldı.

Açıklamada, telif hakkı için başvuru yapanların hangi yapay zeka araçlarını nasıl kullandıklarını detaylandırmaları ve şarkıların ana hatlarının insan eliyle üretilmesi gerektiği vurgulandı.

Jalapeno biberlerinin California merkezli Coast Citrus dağıtım şirketi tarafından Meksika'dan temin edildiği aktarılan açıklamada, bu biberlerin Chipotle, Qdoba ile diğer restoranlarda servis edildiği belirtildi.

Açıklamada, salmonella nedeniyle 36 kişinin hastaneye kaldırıldığı, herhangi bir ölüm vakası bildirilmediği kaydedildi.

Vakaların büyük bölümünün 110'ar kişi ile Minnesota ve Colorado'da görüldüğü, Illinois'te 30, Kansas'ta ise 13 vakanın tespit edildiği bildirildi.

Ayrıca hastalığın görüldüğü diğer eyaletlerin Alabama, Arkansas, California, Georgia, Indiana, Kentucky, Louisiana, Michigan, Missouri, Montana, Nebraska, North Carolina, North Dakota, Ohio, Oklahoma, South Carolina, Tennessee, Texas, Utah, Virginia, Washington, Wisconsin ve Wyoming olduğu belirtildi.

Öte yandan, restoran zinciri Chipotle, tedbir amacıyla menüsünden jalapeno biberlerin çıkarıldığını açıkladı. Qdoba da tüm restoranlarından jalapeno biberlerini proaktif bir şekilde kaldırdığını duyurdu.

Nehirlerde uzun süreli kuraklık ve su seviyelerindeki düşüş, taşımacılık maliyetlerini artırırken enerji üretimi ve sanayi faaliyetlerini de olumsuz etkileyen zincirleme sonuçlar doğuruyor.

- Ren'deki düşük su seviyesi Avrupa sanayisini zorluyor

Ekonomik açıdan Avrupa'nın en kritik nehri kabul edilen Ren, 1233 kilometrelik uzunluğuyla Kuzey Denizi'ndeki Rotterdam Limanı'nı Almanya'nın Ruhr sanayi bölgesi ile İsviçre ve Fransa'ya bağlıyor.

Avrupa'daki iç su taşımacılığının büyük bölümü bu nehir üzerinden gerçekleştirilirken petrol ürünleri, kimyasallar, çelik, kömür, otomotiv parçaları ve konteyner taşımacılığı açısından da stratejik önem taşıyor. BASF ve Bayer ile çok sayıda büyük kimya ve ağır sanayi tesisinin Ren kıyısında bulunması, nehirdeki her seviye düşüşünün doğrudan sanayi üretimini etkilemesine neden oluyor.

Su seviyesinin azalmasıyla gemiler tam kapasite yük taşıyamıyor, daha fazla sefer yapılması gerekiyor ve navlun maliyetleri hızla yükseliyor. Bu durum üretim maliyetlerini artırırken Avrupa sanayisinin rekabet gücü üzerinde de baskı oluşturuyor.

Her yıl nehir üzerinden yaklaşık 285 milyon ton yük taşınıyor. Almanya'nın iç su yollarında taşınan bu malların yaklaşık yüzde 80'i Ren Nehri'nden geçiyor.

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsüne göre Ren Nehri'ndeki düşük su seviyelerinin etkileri üçüncü çeyrekte Almanya’nın gayrisafi yurt içi hasılasında (GSYH) yüzde 0,2'yi bulan düşüşe yol açabilir.

- Tuna, Avrupa'nın enerji koridoru konumunda

Almanya'dan doğarak Karadeniz'e ulaşan ve 10 ülkeden geçen 2 bin 857 kilometre uzunluğundaki Tuna Nehri de Orta ve Güneydoğu Avrupa'nın en önemli iç su taşımacılığı ve enerji koridoru olarak öne çıkıyor.

Tahıl, gübre, kömür, demir cevheri ve petrol ürünlerinin taşınmasında kritik rol üstlenen Tuna, aynı zamanda bölgedeki birçok enerji tesisinin de can damarı niteliğinde bulunuyor.

Romanya'daki Cernavoda, Macaristan'daki Paks ve Bulgaristan'daki Kozloduy nükleer santralleri, reaktörlerin soğutulması için Tuna Nehri'nden sağlanan suya bağımlı ancak son günlerde Tuna'nın debisi tarihi seviyelere geriledi.

Romanya'da ölçülen saniyede 1400 metreküplük akış, 2003 yılında kaydedilen en düşük seviyenin de altına inerken bu değer, ağustos ayı uzun dönem ortalaması olan yaklaşık 3 bin 900 metreküp/saniyenin üçte biri düzeyinde kaldı.

Düşük debi yalnızca taşımacılığı değil enerji üretimini de doğrudan etkilemeye başladı.

- Romanya, santrali çalıştırmak için nehir yatağına müdahale etti

Romanya hükümeti, ülkenin en önemli elektrik üretim tesislerinden Cernavoda Nükleer Santrali'nin faaliyetini sürdürebilmesi amacıyla olağanüstü mühendislik operasyonu gerçekleştirdi.

Yetkililer, Tuna'nın eski yatağına daha fazla su yönlendirebilmek için önce kaya oluşumlarını kontrollü şekilde patlattı, ardından 4 büyük mavnayı nehirde batırarak akışı santralin su alma bölümüne yönlendirdi.

Operasyonla santral çevresindeki su seviyesinin 10 ila 12 santimetre yükseltilmesi ve reaktörlerin ihtiyaç duyduğu soğutma suyunun güvence altına alınması hedeflendi.

Santralin bir numaralı ünitesi ise hafta başında geçici olarak devre dışı bırakıldı.

- Macaristan, nükleer santralini son anda durmaktan kurtardı

Kuraklığın en fazla etkilediği ülkelerden biri de Macaristan oldu. Temmuz ortasında saniyede bin metreküpün üzerinde akan Tuna'nın debisi son günlerde 723 metreküp/saniyeye kadar geriledi.

Su seviyesindeki sert düşüş nedeniyle elektriğin yüzde 40'ını karşılayan Macaristan'ın tek nükleer santrali Paks kritik eşiğe yaklaşırken santralin tamamen durması yalnızca birkaç milimetrelik seviye farkıyla önlendi.

Paks Nükleer Santrali'nde bazı reaktörlerin üretimi azaltılırken hükümet, büyük sanayi kuruluşlarından elektrik tüketimini düşürmelerini istedi, vatandaşlara da enerji tasarrufu çağrısı yaptı.

- Bulgaristan, önleyici tedbirlerini artırdı

Bulgaristan da Tuna Nehri'ndeki tarihi düşük su seviyeleri nedeniyle önleyici tedbirlerini devreye aldı.

Tuna kıyısındaki iki reaktörlü Kozloduy Nükleer Santrali faaliyetini sürdürürken hükümet, su seviyesini sürekli izlemeye başladı.

Bulgaristanlı yetkililer, Romanya ve Sırbistan ile uluslararası su yönetimi mekanizmaları kapsamında koordinasyonu artırırken su seviyesinde yeni düşüş yaşanması ihtimaline karşı kriz planlarını hazır hale getirdi.

- Bölgesel etkiler büyüyor

Kuraklık, yalnızca nükleer enerji üretimini değil hidroelektrik santrallerini de olumsuz etkiliyor.

Avusturya'da düşük nehir debileri hidroelektrik üretimini azaltırken sıcak hava nedeniyle artan enerji talebi, Avrupa elektrik piyasalarında fiyat oynaklığını artırıyor.

Sırbistan'da ise Tuna'daki düşük su seviyesi hem hidroelektrik üretimini hem de akaryakıt tedarikini tehdit ediyor.

Djerdap hidroelektrik santrallerinde üretim azaltılırken ağustos ayında ithal edilmesi planlanan 39 bin ton dizelin yarısından fazlasının nehir yoluyla taşınması öngörülüyordu ancak düşük su seviyesi nedeniyle bu sevkiyatlar belirsiz hale geldi.

Bunun üzerine Sırbistan hükümeti rafineri üretimini artırmaya, stratejik yakıt stoklarını kullanmaya ve demir yolu taşımacılığını devreye almaya karar verdi.

Ren ve Tuna'da yaşanan kuraklık, Avrupa'nın iklim değişikliği karşısında yalnızca çevresel değil enerji güvenliği, sanayi üretimi, lojistik ve enflasyon açısından da giderek büyüyen yapısal risklerle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor.

Polis Basın Subaylığı’ndan yapılan açıklamaya göre, 2018-2026 tarihleri arasında akım hırsızlığı yapan U.Ö., tutuklandı.

Olayın polisin bilgisine gelmesi üzerine E.Z.A., dün Ercan Havalimanı'ndan çıkış yapacağı sırada tutuklandı.

Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, Shadpooran’ın kesin ölüm sebebi yapılacak ileri tetkikler ardından belli olacak.

-Çelik: “Komite ülkede oluşabilecek en geniş tabanda kuruldu”

Törende ilk sözü alan KTMMOB Genel Başkanı Görkem Çelik, kurulacak komitenin amacının, ülkenin enerji sorunlarını bilimsel veriler, mühendislik ilkeleri ve kamu yararı doğrultusunda ele almak olduğunu belirtti.

Enerjinin; teknik, ekonomik, çevresel ve toplumsal boyutları olan stratejik bir mesele olduğunu söyleyen Çelik, protokolün, KTMMOB'nin mühendislik, mimarlık ve şehir plancılığı disiplinlerinin bilgi ve deneyimini; El-Sen'in ise elektrik sektöründeki deneyimini bir araya getirdiğini vurguladı.

Çelik, komitenin enerji arz güvenliği, elektrik üretimi, şebeke altyapısı, yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, depolama sistemleri, enerji mevzuatı ve Kıbrıs Türk Elektrik Kurumu’nun (Kıb-Tek) geleceği konularında çalışmalar yapacağını, raporlar hazırlayacağını ve kamuoyunu bilgilendireceğini anlattı.

Ülkenin enerji sorunlarının “Popülist politikalarla” değil, ortak akıl, bilimsel yaklaşım ve kurumlar arası iş birliği ile çözülebileceğini ifade eden Çelik, Kıb-Tek’in, Başbakanlık’a bağlı olmasını eleştirerek, bunun; kararların "Bilimsel değil, popülist temelde" alındığının kanıtı olduğunu söyledi.

Yatırım, planlama ve yönetsel yetersizliklerin yanında, tarife düzenlemesi yapılmadığını, yenilenebilir enerji politikalarının doğru zemine oturtulmadığını ve enerji verimliliği konularında da eksiklikler bulunduğunu kaydeden Çelik, bu komitenin ülkede oluşabilecek en geniş tabanda kurulduğunu vurguladı. Çelik, komitenin, enerji sorunlarına kalıcı çözümler getireceğine dair inancını dile getirdi.

-Tuğcu: “Bu komite, hükümetin yapamadığını yapacak”

El-Sen Başkanı Ahmet Tuğcu da konuşmasında, yıllardır kamu yararı için mücadele verdiklerini söyleyerek, KTMMOB'ye işbirliği için teşekkür etti.

Enerjinin bir ülkenin temel yapı taşı olduğunu vurgulayan Tuğcu, çözüm ile mühendislik odaklı bir yaklaşım gerektiğini belirtti.

Hükümeti eleştiren Tuğcu, mevcut hükümetin, "Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti kurulduğundan beri enerji konusunda, gelmiş geçmiş en kötü hükümet” olduğunu söyledi.

Tuğcu, Teknecik Elektrik Santrali’ndeki 435 megawatt kapasiteye rağmen 250 megawatt'ın üzerinde üretim yapılamadığını savunarak, bunun; hükümetin başarısızlığının kanıtı olduğunu ileri sürdü.

Kıb-Tek’te yaşanan sıkıntılara değinen Tuğcu, mevzuatların güncellenmediği ve “Yasaların kişilere göre yapıldığı” eleştirisinde bulundu. Tuğcu, Kıb-Tek'in, konusunda uzman kişiler ve mühendisler tarafından yönetilip, siyaset tarafından sadece denetlenmesini savunduklarını belirtti.

Komitenin, pazartesiden itibaren çalışmaya başlayacağını ve kamuoyuyla sürekli bilgi paylaşacağını söyleyen Tuğcu, “Bu komite, hükümetin yapamadığını yapacak.” dedi.

- Polis bulguları aktardı: “Suç, teşebbüsten öte katilliğe dönüşebilir”

Mahkemede soruşturmayla ilgili bulguları aktaran Lefkoşa Polis Müdürlüğü Müfettiş Muavini Ersan Yaran, zanlının 30 Temmuz’da ülkeye giriş yaptığını, 3 Ağustos’ta ise Taşkınköy’deki bir süpermarkette Kırgızistan uyruklu Z.A.’yı bıçaklayarak ağır yaraladığını belirtti.

Zanlı ile Z.A.’nın daha önceden tanıştığını ve aralarında ilişki bulunduğunu söyleyen Yaran, zanlının, kendisinden ayrıldığı gerekçesiyle Z.A.’yı süpermarkette uzunluğu 23 santimetre olan bıçakla baş, boyun, göğüs ve karın bölgelerinden birçok kez yaraladığını söyledi.

Yaran, zanlı ile mağdurun süpermarkette tesadüfen karşılaşmadığını, zanlının Z.A.’yı takip ederek olay yerine gittiğini kaydetti.

Saldırı sonucu Z.A.’nın birçok iç organında hasar meydana geldiğini belirten Yaran, ikinci kez ameliyat edilen mağdurun sağlık durumunun ciddiyetini koruduğunu, bu nedenle henüz ifadesinin alınamadığını aktardı.

Olay yerinden kaçmaya çalışan zanlının vatandaşlar tarafından engellendiğini, bunun üzerine aynı bıçakla kendisini de yaraladığını dile getiren Yaran, sağlık durumu nedeniyle zanlının olayın ardından derdest edilemediğini söyledi. Yaran, hastanedeki tedavisinin tamamlanarak taburcu edilen zanlının tutuklandığını belirtti.

Mağdurun yaşamını yitirmesi halinde suçun teşebbüsten öte katilliğe dönüşebileceğine işaret eden Yaran, güvenlik kamerası görüntülerinin temin edildiğini, saldırıda kullanılan bıçak ile çeşitli materyallerin emare olarak alındığını kaydetti.

Mahkeme, soruşturmanın devam ettiğini dikkate alarak, zanlının bir gün süreyle poliste tutuklu kalmasına karar verdi.

Polis Basın Subaylığı’ndan verilen bilgiye göre, Nizam Allanazarov’un (E-40) bıçaklanarak öldürülmesi ile ilgili olarak yürütülen soruşturma kapsamında olayla bağlantısı olduğu tespit edilen G.Ö. (E-28), R.A. (E-37), A.D. (E-31), M.Q. (E-30), MD.K.H. (E-31), Z.A. (E-29) ve R.K.(E-33) tutuklandı. Soruşturma devam ediyor.

Umman ile uzlaşının Hürmüz Boğazı'nın açılacağı anlamına gelmediğini dile getiren Saidi, "Hürmüz Boğazı, Amerikalılar denizi tehdit etmeyi ve abluka altına almayı bırakıp bölgeden ayrıldıklarında ve savaşın sona erdiği ilan edildiğinde görüşülüp müzakere edilecektir. Bu nedenle (şu aşamada) Hürmüz Boğazı'nın açılması için bir neden yoktur." ifadelerini kullandı.

Saidi, "Umman, İran'ın Amerikalıların Hürmüz Boğazı'na müdahale etmesine ve orada bulunmasına izin vermeyeceğini aklında tutmalıdır." dedi.

- İran ile ABD arasındaki çatışmalar ve Tahran ile Maskat'ın Hürmüz Boğazı görüşmeleri

İran ve ABD arasında 14 Haziran'da Pakistan arabuluculuğunda varılan mutabakatın ilk aşamasında ABD'nin İran'a ait dondurulmuş varlıkları serbest bırakması karşılığında Hürmüz Boğazı'nın açılması ve İran'ın bu stratejik su yolundan geçişlerden 60 gün boyunca ücret almayacağı kararlaştırılmıştı.

ABD, mutabakatın imzalanmasının ardından İran'ın dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmamış ve Hürmüz Boğazı'ndan geçişler için Umman karasularından alternatif rota belirlemişti. ABD'nin bu adımlarını mutabakatın ihlali sayan İran, Boğaz'dan geçişleri kısıtlayarak "izinsiz geçiş yapmaya çalışan" bazı gemileri vurmuştu. Mutabakata rağmen iki ülke arasındaki gerginlik, 8 Temmuz'da Hürmüz Boğazı çevresinde şiddetli çatışmaların başlamasına yol açmış ve yaklaşık 2 hafta devam etmişti.

İran, Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan Umman ile Boğaz'da gemiler için güvenli geçiş yolları belirlenmesi amacıyla yeniden görüşmelere başlamıştı. Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, 5 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, Umman ile müzakerelerin son aşamaya girdiğini ve müzakere edilen güzergahın 2 ila 4 ay sürmesi beklenen "geçici bir güzergah" olduğunu belirterek, Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılmasının ABD'nin tutumuna bağlı olacağını söylemişti.

Dilan Gölbaşı İle Kritik | Konuk: Armağan Candan (CTP Milletvekili)

OLD PADDY’NİN AÇILIŞI YAPILDI

www.kibristurk.com

FACEBOOK: Kibristurkhaber

İNSTAGRAM: kibristurkhaber

YOUTUBE: kibristurkhaber

TWİTTER: kibristurk

WHATSAPP: 0548881974

60 SANİYEDE HABERİN ÖZÜ - 14 TEMMUZ 2023