İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden dört Arap partisi yaklaşan parlamento seçimlerine ortak listeyle katılma kararı aldı. Bu karar Başbakan Binyamin Netanyahu ve sağ blok için beklenmedik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
LİDERLERDEN BİRLİK KARARI
Kamuoyu baskısının etkisiyle ana Arap partilerinin liderleri, Netanyahu’nun bir sonraki hükümeti kurma ihtimalini zayıflatabileceği belirtilen “Ortak Liste Şimdi” başlıklı ön anlaşma belgesini imzaladı.
Belgeye, Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi (Hadaş) Başkanı Eymen Avde, Arap Değişim Hareketi (Ta’al) lideri Ahmed Tibi, Birleşik Arap Listesi (Ra’am) Başkanı Mansur Abbas ve Ulusal Demokratik Meclis (Balad) lideri Sami Ebu Şehade imza attı.
İmza töreni, partileri bir araya getirmeye yönelik aylar süren başarısız girişimlerin ardından, İsrail’in kuzeyindeki Sahnin kentinde gerçekleştirildi.
İsrail’deki Arap toplumunda suç olaylarına karşı düzenlenen ve on binlerce kişinin katıldığı yürüyüş ise, partiler arası birlik sürecine ivme kazandıran önemli bir etken olarak gösteriliyor.
Parti liderlerinin, ekim ayında yapılması planlanan genel seçimler öncesinde ittifakın teknik ayrıntılarını netleştirmesi bekleniyor.
Aksi halde seçimlerin yıl ortasına çekilebileceği belirtiliyor.
ORTAK LİSTE TEMSİLİ ARTIRACAK
Kamuoyu yoklamalarına göre, seçimlerin bugün yapılması halinde İsrail vatandaşı Filistinlilerin temsil eden partiler, meclisteki 120 sandalyenin yaklaşık 10’unu kazanabilecek.
Ancak ortak listeyle seçime girilmesinin, İsrail nüfusunun yaklaşık yüzde 21’ini oluşturan Arap vatandaşlar arasında seçmen katılımını artırabileceği öngörülüyor.
Bu durumun, Arap partilerinin parlamentodaki temsil gücünü yükseltmesi bekleniyor.
Arap partileri daha önce 2015’te “Ortak Liste” adıyla birleşerek 13 sandalye kazanmış, 2020 seçimlerinde ise bu sayı 15’e ulaşmıştı.
AYRILIK TEMSİL SAYISINI DÜŞÜRDÜ
Ancak ittifak 2021’de dağılmış, partiler 2022 seçimlerine ayrı listelerle katılmıştı.
Bu seçimlerde Demokratik Barış ve Eşitlik Cephesi ile Arap Değişim Hareketi beşer, Birleşik Arap Listesi de beş sandalye elde ederken, Balad meclise girememişti.
Uzmanlar, Arap seçmen katılımındaki artışın, özellikle sağ partilerin yüzde 3,25’lik seçim barajını aşma ihtimalini zayıflatabileceğini belirtiyor.
NETANYAHU ZORDA
Son anketlere göre, aşırılıkçı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich liderliğindeki Dini Siyonizm Partisi, mevcut durumda barajı geçemiyor.
Bu senaryonun gerçekleşmesi halinde Netanyahu’nun hükümet kurmak için gereken 61 sandalye çoğunluğuna ulaşması zorlaşacak.
Netanyahu’nun geçmiş seçimlerde sağ seçmeni sandığa yönlendirmek için kullandığı “Araplar otobüslerle sandıklara geliyor” söylemi de, İsrail vatandaşı Filistinlilerin oylarının belirleyici rolüne dair endişelerin hafızalarda taze olduğunu gösteriyor.
ARAP PARTİLERİ TERÖRLE SUÇLADILAR
Arap partilerinin birleşme kararına sağ bloktan gelen tepkiler, seçim kampanyasının erken sertleşeceğine işaret ediyor.
Likud partisinden Diaspora İşleri Bakanı Amichai Shekli, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada Arap parti liderlerini hedef alarak, “Lapid ve Bennett’in uzun süredir ortağı Mansur Abbas, HAMAS ve Hizbullah destekçileri Avde, Tibi ve Balad ile seçimlere giriyor.” ifadelerini kullandı.
Aşırılıkçı Yahudi Gücü Partisi lideri ve Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir ise Arap liderlerin birlikte yer aldığı bir fotoğraf paylaşarak, “Terörizm temsilcilerinin koalisyonu” yorumunda bulundu.
Meclisteki hükümet bloğunun başkanı Likud milletvekili Ofir Katz da benzer bir görsel paylaşarak, “Naftali Bennett’e oy verirseniz hükümet toplantıları böyle görünecek.” ifadelerini kullandı.
BİRLİK PARTİLERİNDEN HÜKÜMETE SERT YANIT
Ben-Gvir’in paylaşımına yanıt veren Milletvekili Eymen Avde, X platformunda yaptığı açıklamada, “Sizi ülkenize geri göndereceğiz, Kahanistler.” ifadelerini kullandı.
Milletvekili Ahmed Tibi de Ben-Gvir’in paylaşımına yanıt vererek, “Terörizmden hüküm giymiş bakan korkuyor. Korkuyorlar.” dedi.
Tibi ayrıca Diaspora İşleri Bakanı Shekli’yi “korkudan titreyen bir ırkçı” olarak nitelendirdi.
