İran’da ekonomik krizle başlayan ve kısa sürede rejim karşıtı bir dalgaya dönüşen protestolar sürerken, İngiltere merkezli The Times’tan dikkat çekici bir iddia geldi. Gazete, kendileriyle paylaşılan bir istihbarat raporuna dayandırdığı haberinde, İran’ın Dini Lideri Ali Hamaney için Moskova’yı işaret eden bir kaçış planının hazır tutulduğunu yazdı.
Habere göre, protestoların büyümesi, güvenlik güçlerinin dağılması ya da rejime bağlı birliklerin emirleri uygulamayı reddetmesi halinde, 86 yaşındaki Hamaney’in Tahran’dan hızla ayrılması öngörülüyor. Planın, Hamaney’in en yakın çevresini kapsayan en fazla 20 kişilik bir grupla sınırlı olduğu belirtiliyor. Bu grubun içinde, oğlu ve veliaht olarak gösterilen Mücteba Hamaney de bulunuyor.
ESAD’IN MOSKOVA KAÇIŞINA BENZETİLDİ
The Times, söz konusu senaryonun, Suriye’de muhalif güçlerin Şam’a yaklaşması üzerine Beşar Esad’ın Aralık 2024’te Moskova’ya kaçmasına benzerlik taşıdığına dikkat çekti. Gazeteye göre Rusya, bu tür kriz anlarında bölgedeki müttefik liderler için “güvenli liman” olarak görülüyor.
MAL VARLIĞI VE HAZIRLIKLAR
İstihbarat raporunda, olası bir kaçış için yalnızca güvenlik değil, mali hazırlıkların da yapıldığı ileri sürüldü. Buna göre, Hamaney’e bağlı yurt dışındaki mal varlıkları, mülkler ve nakit kaynaklar, hızlı bir çıkışı mümkün kılacak şekilde güvence altına alındı.
Hamaney’in, İran’ın en güçlü yarı-devlet vakıflarından biri olan Setad ile bağlantılı geniş bir ekonomik ağı kontrol ettiği, bu varlıkların toplam değerinin ise yaklaşık 95 milyar dolar olduğu tahmin ediliyor.
YETKİLİLERİN AİLELERİ YURT DIŞINDA
Gazete ayrıca, aralarında Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Sekreteri Ali Laricani’nin de bulunduğu bazı üst düzey İranlı yetkililerin, ABD, Kanada ve Birleşik Arap Emirlikleri gibi ülkelerde yaşayan yakın aile üyeleri olduğunu yazdı.
“ZAYIF, PARANOYAK AMA PRAGMATİK”
The Times’ın değerlendirmesine göre, Hamaney, Haziran 2025’te İsrail’le yaşanan 12 günlük savaşın ardından hem fiziksel hem de zihinsel olarak daha zayıf bir görüntü veriyor. Raporda Hamaney “paranoyak” bir lider olarak tanımlanırken, güvenlik güçlerinin kendisini terk etme ihtimalinin bu kaçış planını şekillendirdiği öne sürüldü.
Buna karşın, Hamaney’in uzun vadeli hedefleri açısından pragmatik davranabilen, gerektiğinde taktiksel geri adımları kabul edebilen bir lider olduğu vurgulandı.
İRAN’DA ÖFKE BÜYÜYOR
İran genelinde protestolar, Kum başta olmak üzere birçok kentte devam ediyor. Göstericiler, Devrim Muhafızları, Besic milisleri ve polis güçlerini gerçek mermi ve sert müdahale ile suçluyor. Artan enflasyon, işsizlik ve kötüleşen yaşam koşulları, öfkeyi daha da derinleştiriyor.
Tepkinin yalnızca iç sorunlarla sınırlı olmadığına dikkat çekiliyor. İran’ın Lübnan, Gazze, Irak, Suriye ve Yemen’deki müttefik silahlı gruplara yaptığı harcamalar da kamuoyunda sorgulanıyor. İsrail’le yaşanan çatışmalar sonrası bu yapıların zayıflaması, içerideki rahatsızlığı artıran bir başka unsur olarak öne çıkıyor.
ABD VE İSRAİL’DEN SERT MESAJLAR
ABD Başkanı Donald Trump, protestoların kanlı biçimde bastırılması halinde İran’ın “çok sert şekilde vurulacağı” tehdidini yineledi. İsrail Ana Muhalefet Lideri Yair Lapid ise Tahran’a seslenerek, “İran’daki rejim, Venezuela’da neler olduğuna dikkatle bakmalı” uyarısında bulundu.
MADURO İDDİALARIYLA PARALEL
Haberde, daha önce Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro için de benzer kaçış senaryolarının gündeme geldiği hatırlatıldı. ABD basını, Trump’ın Maduro’ya görevi bırakması halinde Türkiye’ye gitmesini önerdiğini iddia etmiş, ancak bu teklif Karakas yönetimi tarafından reddedilmişti.
The Times’ın ortaya attığı bu son iddia, İran’daki siyasi geleceğe dair belirsizlikleri ve bölgesel dengelerdeki kırılganlığı bir kez daha gündemin merkezine taşıdı.