Resmi törenin ardından Beştepe'deki kritik zirve başladı. Dünyanın kilitlendiği tarihi zirve öncesinde Başkan Erdoğan ile Trump, kritik mesajlar paylaştı. Başkan Erdoğan "Bir arada olmak bize güç katıyor. Trump'ın ziyareti çok önemli" dedi ve "5 F-35 için söz aldık" ifadelerini kullandı. ABD Başkanı Trump ise hem Başkan Erdoğan'a hem de Türkiye'nin savunma gücüne övgüler yağdırdı. "Erdoğan harika bir lider" diyen Trump CAATSA yaptırımlarının kaldırılacağını açıkladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ı taşıyan Air Force One uçağı Ankara'ya iniş yaptı. 17 yıl sonra Türkiye'ye gelen ilk ABD Başkanı olan Donald Trump, Başkan Erdoğan tarafından karşılandı. İki lider bir süre sohbet ederken, ABD Başkanı Trump, Muhafız Alayı Tören Kıtası'nı Türkçe "Merhaba asker" diyerek selamladı.
Havaalanındaki karşılamanın ardından gözler 15.00'da yapılacak Başkan Erdoğan- Trump zirvesine çevrildi. Başkan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye'ye resmi ziyarette bulunan ABD Başkanı Donald Trump'ı törenle karşıladı. Trump'ın makam aracını Cumhurbaşkanlığı Külliyesi önündeki caddede karşılayan süvariler, araca protokol kapısına kadar eşlik etti.
21 PARE TOP ATIŞI YAPILDI
Başkan Erdoğan, Trump'ı Külliye'nin ana giriş kapısında karşıladı. Erdoğan ve Trump'ın tören alanındaki yerlerini almasının ardından, bando, iki ülke milli marşlarını çaldı. Törende, tarihteki 16 Türk devletini temsil eden bayraklar ve askerleri ile mehteran takımı ve yeniçeri kıyafetli askerlere de yer verilirken, 21 pare top atışı yapıldı.
Başkan Erdoğan ve Trump, merdivenlerde Türk ve ABD bayrakları önünde tokalaştı. Trump'ın Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ne gelişinde Türk Hava Kuvvetlerinin akrobasi timi Türk Yıldızları selamlama uçuşu gerçekleştirdi.
İkili görüşme öncesi ortak basın toplantısına geçen Erdoğan ve Trump, daha sonra heyetler arası görüşmeye başkanlık edecek.
Törende, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler, MİT Başkanı İbrahim Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanlığı Özel Kalem Müdürü Hasan Doğan, Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri Hakkı Susmaz, Cumhurbaşkanı Dış Politika ve Güvenlik Başdanışmanı Akif Çağatay Kılıç, Türkiye'nin Washington Büyükelçisi Sedat Önal ve Ankara Valisi Yakup Canbolat da yer aldı.
ERDOĞAN: BİR ARADA OLMAK BİZE GÜÇ KATIYOR
Zirve öncesinde açıklamalarda bulunan Başkan Erdoğan,
"Bir arada olmak bize güç katıyor. Bu ziyaretin ne kadar önemli olduğunu özellikle ifade etmek istiyorum. Trump'ın ziyareti çok önemli" dedi.
TRUMP: ERDOĞAN HARİKA BİR LİDER
Kritik zirve öncesinde açıklamalarda bulunan ABD Başkanı Trump ise CAATSA yaptırımlarından F-35 uçağına kadar pek çok konuda önemli mesajlar paylaştı:
Çok teşekkür ediyorum. Herkesin bildiği gibi ve yazıldığı gibi biz çok iyi dostuz. Sayın Cumhurbaşkanı çok iyi bir iş çıkarıyor. Havaalanında bizi karşıladı. Ve benim ismimi taşıyan bir bina da var; bu da çok güzel bir şey. Buraya gelirken gördük. Kendisi harika bir lider, tüm dünyada saygı gören bir lider. En başından beri kimyamız çok iyi uyuştu, oldukça iyi ilişkilerimiz var.
"TÜRKİYE ASKERİ ANLAMDA ÇOK KUVVETLİ BİR ÜLKE"
Türkiye'nin savunma sanayii ve askeri kapasitesini takdir eden Trump, "Sayın Cumhurbaşkanı'nın yönetiminde Türkiye askeri anlamda çok kuvvetli bir ülke haline geldi. İnsanlar Türkiye'nin ne kadar güçlü olduğunu biliyor; ekipmanları, askerleri harika. Ve güzel olan tarafı şu ki; Türkiye ile ilişkilerimiz gerçekten övgüye layık ve bizim de ilişkilerimiz gerçekten bugüne kadar hep güzel gitti. Sayın Cumhurbaşkanı'na çok büyük bir saygı duyuyorum. Ve her iki ülkenin de faydasına olacaktır." ifadelerini kullandı.
Görüşmenin gündemine ilişkin de bilgi veren Trump, "Bugün ticaretten bahsedeceğiz, başka şeylerden de bahsedeceğiz. Askeriyeden bahsedeceğiz, birçok farklı konu, belki İran'ı da muhtemelen ele alacağız. İran'ın ordusunu tamamen kullanılmaz hale getirdik, nükleer silahları olmayacak. Türkiye ile gayet güzel ticaret yapıyoruz; biz güzel şeyler yapıyoruz, onlar güzel şeyler yapıyor ve bunları karşılıklı olarak ticaret ediyoruz. Sadece şunu söylemek isterim; sizinle olmak büyük bir şeref, büyük bir onur. Çok güzel toplantılar, çok güzel akşam yemekleri, çok güzel yiyecekler... Çok güzel işler yaptık, yapıyoruz, yapacağız da. Teşekkür ederim Sayın Cumhurbaşkanı." diye konuştu.
F-35 VE SADIK MÜTTEFİKLİK VURGUSU
Bir gazetecinin F-35 satışına ilişkin sorusuna yanıt veren Trump, Türkiye'nin güvenilir bir ortak olduğunu belirterek şunları kaydetti;
Bu bizim vereceğimiz bir karar. Çok iyi ilişkilerimiz var. Size şunu söyleyebilirim; burada oturan insanlar da dahil, neden böyle yaptığımızı merak ediyorlar. Türkiye ile çok iyi ilişkilerimiz var. Türkiye çok uzun zamandan beri çok sadık bir müttefik oldu, birçoğundan da daha sadık bir müttefik oldu. F-35'ler bildiğiniz gibi en iyi uçaklar ve bu konuyu konuşacağız.
Bizim ilişkilerimizin neden bu kadar özel olduğunu biliyorsunuz; bazı insanlar biliyor, bazı insanlar bilmiyor. Kendisi gibi çok zorlu bir şahsiyet... Diğer tarafta da oldukça zayıf ve hastalıklı insanlar var, onlara zaten kimse saygı duymuyor. İlk tanıştığımız andan itibaren çok iyi anlaştık. Pastör Brunson'ı hatırlıyorsunuz; o çok büyük bir olaydı, oldukça travmatikti. Normalde çok uzun süren bir hapis cezası vardı, kendisinin masum olduğunu düşünüyorduk. Diğer insanlar aradı ama ben de aradım ve kendisinin hemen serbest bırakılmasını sağladı. Bunu hiçbir zaman için unutmayacağız. Pastör Brunson çok iyi birisidir.
Yani her zaman için bizim ilişkimiz işe yaradı, en başından bu yana, ilk andan itibaren bu hep böyle oldu. Daha önce de söyledim bunu; bu bir kimya, aramızda uyuşan bir kimya var. Eğer kimyamız uyuşmasaydı ben bunu size söylerdim zaten, biriyle kimyamın uyuşmadığını.
NATO MÜTTEFİKLERİNE ELEŞTİRİ
Trump, konuşmasında bazı NATO müttefiklerine eleştirilerde bulundu. NATO harcamaları ve müttefiklerin tutumuna dair duyduğu hayal kırıklığını dile getiren Trump, şöyle devam etti;
NATO'dan çok hayal kırıklığına uğradığımı söylemiştim. Benim buradaki dostum çok güçlü bir lider, çok güçlü bir kişi. Eğer Sayın Cumhurbaşkanı olmasaydı ben bu zirveye katılmazdım. Yani bu gerçekten büyük bir şey Türkiye'de bunun olması. İran'da biz bir şey yaptık, hiç kimsenin yardımına ihtiyacımız yoktu, hatta istemedik de orada olmayı. Ve biz trilyonlarca dolar yatırım yaptık bugüne kadar NATO'ya. Neden? Avrupa ülkelerini korumak için ve diğerlerini; Kanada vesaire... İnsanları, halkları... Genel konuşmak gerekiyorsa; eskiden Sovyetler Birliği'ydi, şimdi Rusya'dan korumak için.
Tamam dedim, bu olur. Onların da bir şekilde bizi desteklemek için bir şeyler yapması gerekiyordu. Birleşik Krallık örneğinde, ki Başbakan olmayacaktı orada büyük ihtimalle bundan sonra, savaş bittikten sonra bize yardımcı olmak istedi. Öyle bir yardıma ihtiyacımız olmadığını söyledim. Yani insanlar orada yanımıza gelecek mi gelmeyecek mi, onun testini yaptık açıkçası. İtalya bizi yarı yolda bıraktı, Almanya bizi yarı yolda bıraktı, Fransa bizi yarı yolda bıraktı. Tamam sorun yok. Ama madem öyle, neden yüz milyarlarca doları harcıyoruz da onlar bizim yardımımıza gelmiyorlar?
"ERDOĞAN ÜLKESİNİ ÇOK DAHA KUVVETLİ BİR HALE GETİRDİ"
ABD Başkanı Trump, şöyle devam etti;
(Rusya'nın hava savunma sistemleri S-400'ler) Ben bunlarla alakalı herhangi bir endişe duymuyorum. Burada bir lider var, ülkesini çok daha kuvvetli bir hale getirdi. Burayı görüyorsunuz, yolları görüyorsunuz, her şey harika. Yani Türkiye ile ilgili herhangi bir sıkıntı yok. Ben şunu söyleyebilirim; Türkiye ile şu andaki ilişkilerimiz her zaman olduğundan daha iyi. Yani benim ilk dönemimde de iyiydi, şimdi ondan da daha iyi.
Liderlerin büyük bir kısmıyla dostane toplantılar yaptık. Bazılarını tanıyorum, bazılarını tanımıyorum ama uzun bir zamandan bu yana... Biliyorsunuz Amerika Birleşik Devletleri'nde Biden iktidara geldiğinde hileli seçimlerle gelmişti. 4 yıl boşa geçti, farklı bir durum ortaya çıktı. Sonrasında bir Amerikan Başkanı'nın iktidara geldikten sonraki geçirdiği en iyi bir yılı geçirdik. Ekonomimizin halini görüyorsunuz, ne kadar iyi noktaya geldiğini görüyorsunuz.
"POTANSİYELİMİZ DE ÇOK YÜKSEK"
19.2 trilyon dolar Amerika Birleşik Devletleri yabancı yatırım aldı. Bu 7 ila 8 kat daha fazla; sadece Amerika'nın rekoru değil, dünya rekoru. Her iki ülkede de... Amerika Birleşik Devletleri ile alakalı biliyorsunuz, Toyota eskiden Meksika'da üretim yapmaya başlamıştı, şimdi onlar geri gelmeye başladı. Arabaları ve kamyonetleri ile alakalı bunu söylüyorum. Tarifeler bunu sağladı. Potansiyelimiz de çok yüksek. Benden önceki yönetim 4 yılda 1 trilyon dolardan daha az yatırım almıştı. Şimdi ben ilk 12 ayımda 19,2 trilyon dolarlık bir yatırım getirdim Amerika Birleşik Devletleri'ne. 19,2 trilyon dolardan bahsediyoruz, 12 ay içerisinde... Böyle bir şeyi dünyada hiç kimse daha önce görmedi. Dünyanın açık ara en iyi ülkesiyiz ekonomi anlamında. Amerika Birleşik Devletleri'nde hiç olmadığı kadar istihdam arttı. Amerika Birleşik Devletleri birçok güzel ülke ile ticaret yapıyor, Türkiye de o ülkelerden bir tanesi.
"5 F-35 İÇİN TRUMP'IN SÖZÜ VAR"
F-35 konusuyla ilgili Başkan Erdoğan'dan açıklama geldi. Erdoğan, "F-35 konusu bizim için yeni bir konu değil. Bizler bunu ABD ile daha öncve de konuştuk. Biz 5 uçağı da sözünü aldık. Sayın Trump'ın bu konuda ayrıca sözü var. Liderler ile yapacağımız görüşmede daha önce aldığımız sözü, olumlu şekilde test edeceğimizi biliyorum. Trump her zaman sözünün arkasındadır. Zirveden hayırlı bir karar çıkacağını düşünüyorum." ifadelerini kullandı.
TÜRKİYE-ABD İLİŞKİLERİ VE SAVUNMA İŞ BİRLİĞİ
(F-35) Bunu da ekleyeyim, Türkiye bu uçakları satın aldı, en iyi uçaklar bunlar. Amerika Birleşik Devletleri'nden uçak satın alıyorsanız, motorlara herhangi bir şey yapılıyorsa ve bunların bakımı da yapılıyorsa; tabii ki Amerika'dan aldıysanız bu uçağı, bakımını da yapmak bizim sorumluluğumuz. Yani motor çalışıyor mu, motor rehabilite edilecek mi, upgrade edilecek mi... Iıı, bence böyle bunu yapmamız lazım zaten, bunu yapmayacak mıyız diyeceğiz? Birçok insan aynı fikirde değildi ama zamanla anlamaya başladılar ki Türkiye bizim için harika bir müttefik oldu.
Türkiye, İran'ı çok iyi tanıyor. İran'la olan problemleri de çok iyi biliyor. Diğer ülkelerle beraber Türkiye çok yardımcı oldu. Bu çatışmaya dahil de olabilirlerdi, İsrail ile olan ilişkiler nedeniyle bu çatışmaya Türkiye de dahil olabilirdi ama bunu yapmadı. Bunu yapmama sebebi belki benim. Diğer taraftan da çatışmaya dahil olacaklardı ama burada harika bir ülkeden bahsediyoruz ve ben de Amerikan başkanı olarak şunu söyleyebilirim: İlişkilerimiz açısından Türkiye harika işler yapıyor. İran'la olan savaşın bitirilmesi açısından da... Ya da savaş demeyeyim ama askeri operasyon diyeyim, İran'ın nükleerinin bitirilmesi açısından. Ben şundan eminim ki Sayın Cumhurbaşkanı da İran'ın nükleer silah sahibi olmasını istemez. Ben bundan eminim.
Ama bir ürün satın aldıklarında, uçak veya herhangi bir şey, bunların bakımı geldiğinde bizim illaki bir yükümlülüğümüz vardır. Eğer uçak sattıysak ve bunların bakımı geldiyse; yani siz para ödüyorsunuz, epey bir para ödüyorsunuz, bir ürün alıyorsunuz ve bu ürünün bakımı tabii ki yapılacaktır. Amerika Birleşik Devletleri diğer geleneksel ülkelerle kıyasla Türkiye'ye bu noktada daha yakın.
UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI VE BÖLGESEL LİDERLİK
Sayın Putin ile çok iyi bir görüşmem oldu ki zaten Putin, Sayın Erdoğan'a da çok büyük saygı duyuyor. Kendisiyle görüştüm, hemen arkasından Cumhurbaşkanı Zelenskiy ile de görüştüm. Her ikisi de bir anlaşma yapmak istiyor, bu kadar uzun sürmesini istemiyorlar. Bir şey ortaya çıkacaktır, Sayın Cumhurbaşkanının da yardımları oluyor. Kendisi de yardımcı oluyor. Ben 'sekiz tane savaş' demiştim, bunu da bitireceğiz diye görünüyor. Şu anda olası görünüyor ama bazen bir savaş en az beklediğin anda olur. Başkan Putin ile çok iyi bir görüşme yaptık, Zelenskiy ile çok iyi bir görüşme yaptık; bunun iyi bir kombinasyon haline gelmesi lazım. Her ikisi de işin çözülmesini istiyor. Ben hayatım boyunca hep anlaşmalar yaptım, anlaşmalara aracılık ettim. Bu konuyu çözeceğiz gibi görünüyor, umuyorum ki yakın zamanda.
Geçen ay çoğu asker olmak üzere 35 bin kişi öldü. Bir önceki ay 24 bin, bir önceki ay 47 bin, ondan önceki ay 29 bin. Ama geçen ay 35 bin asker, genç asker; çoğu asker, 35 bin genç insan öldü ve bu çılgınca.
"CAATSA YAPTIRIMLARINI KALDIRACAĞIZ"
(CAATSA yaptırımları) Bu müeyyideleri kaldıracağız. Bunu söyleyebilirim. Sayın Cumhurbaşkanı vaktini harcamasın bu soruyu cevaplamakla, ben doğrudan söylüyorum; çok yakın konuşuyoruz. Marco Rubio da burada, Dışişleri Bakanımız; Scott Bessent da burada, Pete de burada, herkes burada. Bu ambargoları, bu müeyyideleri kaldırıyoruz artık vakti geldi. Tamam? Biz dostlarımızın müeyyideli (ambargolu) olmasını istemiyoruz, bu çok basit. Biz dostlarımıza müeyyide uygulamıyoruz.
SURİYE VE BÖLGESEL DENGELER
Sayın Cumhurbaşkanı ile çok iyi ilişkilerimiz var. Ve şu anda Suriye'nin lideri olan yeni Cumhurbaşkanı (Ahmed Şara) ile de çok iyi ilişkilerimiz var, iki ülkeyi de bir araya getiriyoruz. Sayın Cumhurbaşkanı ile beraber ben de kendisine (Şara) onay verenlerden biriyim ve kendisi çok iyi bir iş yapıyor, ülkeyi bir araya getiriyor. Kolay bir iş değil Suriye'de yaptığı.
(İtalya ve Meloni eleştirisi) Bilmiyorum, bence o iyi bir insan aslında. İlişkimiz biraz kötüye gitti çünkü kendisi bize yardım etmeyi reddetti. Ama şunu söylemek istiyorum, yani bize yardımcı olmayı reddetti. İran konusunda bize yardımcı olmayı reddetti. Biraz bu bizim ilişkilerimizi gerdi ama kendisini seviyorum, kendisi iyi bir insan. Ama bir hata yaptı. Biliyorsunuz onlar çok (petrol) alıyorlar ama biz almıyoruz. Bizim petrolümüz var, Amerika Birleşik Devletleri'nin elindeki petrol herkesten daha fazla, şimdi Venezüella da var. Dolayısıyla bizim Hürmüz Boğazı'na veya başka bir boğaza ihtiyacımız yok, onların ihtiyacı var. Ama o hava kuvvetleri konusunda yardımcı olmadı ve bu da beni mutlu etmedi, tahmin edersiniz ki mutlu olmadım.
UKRAYNA-RUSYA SAVAŞI DETAYLARI VE DRON TEKNOLOJİSİ
Birçok şey değişti. Bu Amerika Birleşik Devletleri'ni etkilemiyor aslında. Biden yüz milyarlarca dolarlık ekipman veriyordu bedavaya, e ben bugün bunları adil bir fiyattan satabiliyorum. Avrupa Birliği'ne biz bunları veriyoruz, onlar bunların parasını ödüyorlar. Ama ben sadece insanların hayatını kurtarmak istiyorum; 25 bin, 35 bin, 30 bin... Bir ayda 41 bin kişinin de öldüğü aylar oldu. Bu insanlar annelerini, babalarını Ukrayna'da olsun Rusya'da olsun arkalarında bırakıp geliyorlar ve bir hafta sonra hayatlarını kaybediyorlar. Bu çılgınca.
Bizi etkilemiyor, açık söyleyeyim biz çok uzaktayız. Avrupa'yı etkiliyor, çok daha fazla. Biz bu noktada Avrupa'ya yardımcı oluyoruz ama bu bizi etkilemiyor, bizim aramızda bir okyanus var. Ama olan biteni artık ben, buna dayanamıyorum. Cepheleri izlemeye dayanamıyorum. Bu dron savaşları haline geldi, yeni teknoloji savaşı haline geldi. Biz dronlar konusunda dünyanın en önündeyiz, en sofistike dronlara sahibiz. Ama bunun ne kadar şiddetli olduğunu herkes görüyor. Resimleri gördüğünüz zaman, fotoğrafları gördüğünüz zaman; şuradaki arkadaşımız (Pete) bana sürekli resimler gönderiyor ve ben diyorum ki Pete'e: 'Ya ben bunlara bakmak istemiyorum'. Böyle bir şey görmedim çünkü bu tam bir katliam. Bitmesi lazım bunun.
GRÖNLAND, DANİMARKA VE AVRUPA'NIN GELECEĞİ
Grönland'la alakalı... Grönland Danimarka'ya yardımcı olmuyor, Danimarka para harcamıyor gerçekten Grönland'a. Ama ABD için önemli bir yer ve etrafı Çin gemileri ve Rus gemileriyle çevrili. Muhasara altında. Grönland'ın Amerika Birleşik Devletleri tarafından kontrol edilmesi lazım, Danimarka tarafından değil. Ve onlara Rusya'yla alakalı yardım etmek için harcadığımız o kadar paraya rağmen... Hiç para harcamamıza gerek yok, biz bütün askerlerimizi oradan çekebiliriz. Çünkü fark etmişsinizdir, Avrupa çok farklı bir yer. 20 sene önceki Avrupa değil, çok çok farklı bir yer. Rusya'ya karşı biz Avrupa'nın korunmasına yardımcı oluyoruz. Hem enerji anlamında hem de göç anlamında. Bu iki şeye dikkat etmezlerse artık bir Avrupa kalmayacak yakın zamanda.