Yazılı açıklamasında, dün Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Oğuzhan Hasipoğlu ile Maliye Bakanı Özdemir Berova’yı ziyaret ettiklerini belirten Arhun, bu ziyaretlerde, Körfez Savaşı dolayısıyla özel sektörün zor günler yaşamaya başladığını ve ivedi tedbir alınması gerektiğini aktardıklarını ifade etti.
Sendika tarafından hazırlanan ve alınması gereken önlemleri içeren raporun Hasipoğlu ve Berova’ya sunulduğunu kaydeden Arhun, önerileri kamuoyu ile de paylaştı.
-Öneriler
İlgili Bakanlık ile iş birliği içerisinde KKTC’nin yabancılar için güvenli bir liman olduğunu vurgulayan bir kampanya ve lobi çalışması yapılması gerektiğini ifade eden Arhun, böylece savaş sonrası toparlanmanın daha hızlı olmasının sağlanacağını kaydetti.
Ekonomik darboğaz ile ilgili özel sektörün göreceği zararı en aza indirmek için tarafların bir araya geleceği ortak bir komite kurulması önerisinde de bulunan Arhun, özel sektörün önünü açacak gerekli adımların en fazla 30 gün içerisinde atılması gerektiğini belirtti.
Turizm sektöründe özellikle küçük ve orta ölçekli tesislerin sürdürebilirliğinin sağlanması amacıyla yolcu başı turiste verilen teşvik primlerinin yerli turistleri de kapsayacak şekilde düzenleme yapılmasını talep eden Arhun, ithal ürünlerde uygulanan vergilere temel teşkil eden fiyatlandırmanın, FOB değerden (üretim, iç nakliye, ihracat gümrükleme kapsayan satış fiyatı) kıymetlendirilmesi önerisi de yaptı.
Tüm iş araçlarının ithalatında alınan vergilerin düşürülüp, özel sektörün yaşlanan iş araç filolarının yenilenmesine destek olunmasını isteyen Arhun, “İş araçları yıllık seyrüsefer ücreti de sivil araçların yarı seviyesine getirilmelidir. Bu uygulamalar otomotiv sektörüne de bir canlılık getirecektir” dedi.
Tüm sektörlere finansal anlamda rahatlama getirecek bir önlemler paketi üzerinde ivedi olarak çalışılması ve acilen devreye alınması gerektiğini kaydeden Metin Arhun, paketin, tüm özel sektör firmaları için bu kapsamda kullandıkları finans ürünlerinde kolaylıklar sağlayan içerikte olması gerektiğini ifade etti. Arhun, paket içeriğinde olması gereken başlıkları şöyle sıraladı:
“Vade uzatma, döviz kredilerde bankalara kur imtiyazı, KGF destekli faiz desteği, yazdıkları çekleri ve/veya kısa-orta vadeli piyasa taahhütlerini gerçekleştiremeyecek firmalar için öteleme ve/veya KGF destekli kredi paketleri ile ödeme gibi yöntemlerin devreye alınması, kredi yeniden yapılandırma kolaylıkları sağlanması.”
Çalışanlar için yüzde 100 sosyal güvenlik prim desteği ve benzer bir uygulama paketinin, en çok zorlanan sektörler tespit edilerek sağlanmasını talep eden Arhun, daha az zorlananlara ise yüzde 70’in altında olmayacak şekilde kademeli destekler verilmesini istedi.
Tüm işletmeler için en azından savaş etkilerinin en az 2026 yılı sonuna kadar uzayacağı öngörülerek, bu süreçte temel tüketim ürünlerine yüzde sıfır olarak uygulanan KDV ürün listesinin genişletilmesi önerisinde de bulunan Metin Arhun, şöyle devam etti:
“Üretim ve turizm sektörlerine özel elektrik tarifeleri uygulanması, hiperenflasyonun önüne geçmek ve/veya vatandaşa minimum oranda yansıtmak adına bazı kalemlerde (gıda listesinin genişletilmesi, akaryakıt, elektrik, su) vergi ve KDV oranlarını sıfırlama ve bunun gibi bir dizi önlemlerin/desteklerin devreye alınması için gereken düzenlemenin yapılması.”
Hayat pahalılığının maaşlara ilave edilmesinin sınırlanmasını da talep eden Arhun, asgari ücrete temel gıda fiyat artışları gözetilerek, artış yapılmasını, asgari ücretin brüt bin euro sınırını aşmamasını istedi. Arhun, yabancı uyruklu çalışanlara ise, belirlenen asgari ücretten yüzde 25 daha düşük asgari ücret uygulamasının önünün açılması önerisinde bulundu.
“Her şeye rağmen özel sektör iş yaşamı çok zor bir dönemden geçecektir. Ancak en azından bu ve benzeri alınacak önlemler, özel sektöre can suyu niteliğinde olacaktır” diyen Arhun, önerilerinin en kısa sürede yürürlüğe alınmasını istedi.