BM Genel Sekreteri Antonio Guterres'in de GYÖ'lere odaklanmış durumda olduğunu kaydeden Cumhurbaşkanı Erhürman, "Guterres adayı ziyaret ettiğinde kendisinin gündeme getirdiği 7 GYÖ vardı. Bunların arasında geçiş noktaları, mayınlardan arınma, afetlere müdahale için ortak mekanizma, düzensiz göçle ortak mücadele, sivil toplumla ilgili koordinasyon kurulu, bizim çok önemsediğimiz spor faaliyetleri ve karma evliliklerden doğan çocuklarının AB vatandaşlık hakları 7 GYÖ arasındaydı" dedi.
Guterres'in Kıbrıs'a geldiğinde Cumhurbaşkanlığında yapılan görüşmede altı GYÖ'yü anında kabul ettiklerini belirten Erhürman, "Daha sonra 3'lü görüşmede de kabul ettiğimizi beyan ettik. Geçiş noktaları ile ilgili ortaya konulan olasılıklar konusunda ise bunların üzerinde çalışılmaya değer olduğunu ret etmediğimizi ama olduğu şekliyle kabul etmememizin söz konusu olmadığını söyledik" ifadelerini kullandı.
Kıbrıs Rum tarafından bugüne kadar geçiş noktaları dışında 6 GYÖ konusunda herhangi bir şey söylenmediğini anımsatan Erhürman, son toplantıda 19 maddelik bir öneri getirildiği iddia edildiğini kaydetti. "Kıbrıs Rum tarafının getirdiği yeni birtakım öneriler vardı ama bizim pozisyonumuz genel sekreterin adayı ziyaretinde ortaya koyduğu 7 tane güven yaratıcı önlem var. Bunların zaten altısı tarafımızdan kabul edildi. Genel sekterin görev süresinin sona ermesine kısa bir süre kaldı. Süre kısıtlı. Konuyu daha da genişleterek odağı kaydırmanın ve çözüme ulaşma konusunda daha da zorlaştırmanın bir manası yok" dedi.
"Pozisyonumuz 7 madde üzerinde odaklanalım ve çözüm üretmeye çalışalımdı. Bugünkü pozisyonumuzda buydu" diyen Cumhurbaşkanı Erhürman, bu noktadan sonra yeni öneriler getirmenin işleri zorlaştıracağını belirtti. Erhürman, "Açıkçası yeni öneriler getirmek bu noktadan sonra var olanları çözmeyi de zorlaştıran ve sonuç almayı daha da uzaklaştıran bir yaklaşım olarak tarafımızdan değerlendiriliyor. Bu görüşü bugünkü toplantıda genel sekreterle paylaştık" diye konuştu.
"Bununla yetinmedik başka şeyler de söyledik. GYÖ üzerinde uğraşırken, aynı dönemde güveni daha fazla aşındıran bir takım yaklaşımlarla karşı karşıya kalıyoruz. Var olduğuyla bile güveni aşındıran eylem ve işlemlerle karşı karşıya kalıyoruz" diyen Erhürman, güven aşındıran durumları da Guterres'e aktardı.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, "Bunların arasında festivallerin iptalleri, Barselona kulübünün etkinliğinin iptali var. Mülkiyet konusunda yakalama uygulamaları var. Taşınmaz mal komisyonunun hukuki olarak kabulünün engellenmesi konusunda girişimler var. Avrupa parlamenteso nezdinde Kıbrıs Rum liderliği girişimleriyle alınan kararlar var ve uluslararası alanda başta İsrail olmak üzere çeşitli ülkelerle imzalanan antlaşmalar var sanki Kıbrıslı Türkler adada hiç yokmuş gibi… Risk ortaya çıkacaksa sadece Kıbrıslı Rumlara değil, Kıbrıslı Türklere de risk altına alacak girişimler olduğunu sıraladık" dedi.
Bir yandan GYÖ hayata geçirmek için uğraşıp, bu konuda adım atamazken diğer yandan var olduğu kadarıyla bile güveni aşındıran birtakım yaklaşımlar ortaya koymanın kendi içinde bir çelişki yarattığını, görev süresince aralık sonuna kadar çaba gösterecek genel sekreterin çabalarına yardımcı olmayan faaliyetler olarak karşılarına çıktığını da aktardıklarının altını çizen Cumhurbaşkanı Erhürman, "Genel sekreterle görüşmemiz bu çerçevede devam etti. New York'a geldiğimizde 3 gün süreyle basına fazla açıklama yapmadık. Bunun nedeni göreve geldiğimizden beri basın üzerinden müzakere veya görüşme yürütüyormuşuz gibi bir yaklaşımı ciddiyetle bağdaşan iyi niyetle bağdaşan bir yaklaşım olarak hiçbir zaman değerlendirmedik. Bu konuda çok sabırlı davrandık" dedi. Bu süreçte düzenlenecek olan bir forumda Kıbrıslı Türklerin yer almasıyla ilgili LTB Başkanı Mehmet Harmancı’nın ünvanı üzerinden bir tartışma yaşandığını da anımsatan Cumhurbaşkanı Erhürman, Kıbrıs’ın güneyinde ve kuzeyinde tartışma konusu olduğunu kaydetti. Bu konuda dahi açıklama yapmayı tercih etmedigini vurgulayan Erhürman, "New York'tayız belki bir sonuç ortaya çıkar bu nedenle basın üzerinden tartışmayı tercih etmedik, açıklama yapmaktan kaçındık" dedi.
"Dün itibarıyle tam tersi oldu. Rum tarafından açıklama üzerine açıklama yapıldı. Sabırla beklememize rağmen, bunlar bitmedi. Ardından 2+1 toplantısını bizim ret ettiğimiz üzerinden bir algı operasyonu gerçekleştirildi. Dün akşam ve bugün genel sekreterle görüşmemizde şunu ortaya koyduk. Biz New York'tayken Rum tarafı, muhataplarımıza sorumlu temsilcilerle görüşmemizi engelleme amaçlı BM nezdinde girişimlerde bulundu. Bizim burda herhangi bir muhatapla görüşmemizi engelleme girişimi oldu" diyen Erhürman, Cumhurbaşkanlığı Müsteşarı Mehmet Dânâ'nın da birçok temas ve görüşme gerçekleştirdiğine dikkat çekti.
İslam İşbirliği Teşkilatı ve Türk Devletler Teşkilatı genel sekreterleriyle görüşmeler de yaptığını vurgulayan Erhürman, "Ama önemli olan kimin kiminle kaç kişiyle görüşmesinden ziyade buradaki yaklaşımın aslında siyasi eşitlik dediğimiz şeyin çözümden önceki uzantısı konusundaki sıkıntıların ortaya konmasıdır" dedi.
Erhürman, "Kıbrıs Rum tarafı Kıbrıs ile ilgili gelişmeleri ve yaşananları uluslararası topluma sadece kendileri anlatmayı tercih ediyor. Bizim anlatmamızın önüne engeller konsun diye ortaya yaklaşım koyuyor. Bunları da sayın genel sekretere anlatma fırsatı buldum" dedi.
Cumhurbaşkanı Erhürman, BM Genel Sekreteri Guterres'in geçtiğimiz haftalarda yaptığı basın açıklamasında kullandığı ifadeleri hatırlatan Cumhurbaşkanı Erhürman, "Daha yapılacak çok iş var dolayısıyla böyle bir toplantının New York'ta olması mümkün değildir dedi. Kullandığı güçlü ifadeyi de kendisine hatırlattım. Güçlü ifade şuydu, bugüne kadar yaptığımız hataları yapmamamız lazım. Geçmişteki hataları tekrarlamamız lazım dedi. Bu ifade çok doğru ve içinde tutarlı olduğunu da gösteriyor" dedi.
"Dolayısıyla bizim işimiz sırayla GYÖ,lerde doğru adımları atmaktır. Biz de bu konuda genel sekreterle aynı çizgideyiz" diyen Erhürman, Genel Sekreterin söylediği gibi bu defa farklı olması gerektiğini vurguladı.
"Geçmişteki hatalar tekrarlanmamalıdır. Bu söylediklerine katılıyoruz. Bunları paylaştık" diyen Erhürman, "sonuç alıcı bir yaklaşım ortaya çıksaydı, 2+1 toplantısı yapma konusunda genel sekreter istekli olabilirdi" dedi.
Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, "Diplomasiye şans tanıyalım diye 3 gün boyunca medyaya bunu konuşmadık ama Mehmet Dânâ ve Menelaou arasında heyetlerimizle ricaydı ve Holguin’in katıldığı uzun bir toplantı yapıldı. GYÖ'ler konusunda hemfikir olunan herhangi bir konu var mı diye araştırıldı ancak toplantının sonunda hemfikir olunmadığı ortaya çıktı. Dolayısıyla 2+1 toplantısı ortadan kalktı" dedi.
"Kıbrıs Rum basınında 2+1 toplantısını veto ettiğim ile ilgili haberler çıktı, takdir edersiniz ki diplomasiyi bilenler bilir, genel sekreter 2+1 toplantı istese ve ben reddetsem, genel sekreter bugün benimle görüşmesini bir daha değerlendirirdi" diyen Erhürman, Genel Sekreterin aynı istekle Kıbrıs sorunuyla ilgileneceğini vurguladı.
"Bu bizim için sevindiricidir. Genel sekreterin çabalarına destek vermeye devam ediyoruz" dedi.
Cumhurbaşkanı Erhürman, "Sekreterin çizdiği çerçevede sırasıyla GYÖ'ler, metodoloji ve öze ilişkin konular var.
7 GYÖ var ve 6 tanesini kabul ettik. Guterres GYÖ'lerde ilerlemeler bekliyor. Açık bir şekilde toplantının başında ortaya koydu" ifadelerini kullandı.
