Instagram'ın üst düzey yöneticisi Adam Mosseri, 2019'da katıldığı bir televizyon programında kullanıcıların iyiliğini her şeyden önde tuttuklarını ve platformun özelliklerini bu doğrultuda kurguladıklarını iddia etmişti.  

Öte yandan 25 Ekim'de 42 ABD eyaleti platformun çatı şirketi Meta'ya gençlerin ruh sağlığını bozduğu gerekçesiyle dava açtı. Savcılar, Mosseri'nin sözlerinin de aslında gençlerin psikolojisine zarar veren 10 yıllık bir aldatmacanın parçası olduğunu savunuyor.  

Davada Meta'nın, kullanıcıların katılımını güvenliğin önüne koyduğu öne sürülüyor.  

Önceki yıllarda, eski Meta çalışanı Francis Haugen'ın sızdırdığı şirket içi yazışmalarda da Instagram'ın gençlerin psikolojisini kötü yönde etkilediğine dair araştırmalar yer almıştı.  

Kaliforniya eyaletindeki mahkemede davayla ilgili bir şikayet dilekçesinde, "gençleri Instagram'ı takıntılı ve uzun süreli kullanmaya" teşvik eden, "zararlı ve manipülatif" 5 özellik sıralanıyor.  

1. Öneri algoritmaları  

Savcılar, Meta'nın, kullanıcıların akışlarında hangi içeriği göreceğini belirleyen Instagram algoritmalarını, onları açıkça uygulamaya bağımlı kılmak için tasarladığını söylüyor.  

Bu algoritmalar, gönderileri kronolojik değil, kullanıcının tahmini ilgisine göre sıralıyor. Buna göre kullanıcılar, kendilerine zevk veren bir içerikle karşılaştıklarında benzer şeyleri yeniden görme ve mutlu olma umuduyla geri gelmeye ve sayfayı "sonsuza dek" kaydırmaya koşullandırılıyor.  

2. Beğeniler  

Sızdırılan belgelere göre, Instagram için çalışan araştırmacılar, uygulamanın gençleri kendilerini akranlarıyla karşılaştırmaya ve sorgulamaya teşvik ettiğini saptamıştı. Bu durumun gençlerin akıl sağlığına siber zorbalıktan daha çok zarar verdiği tespit edilmişti.  

Söz konusu araştırma yine Haugen'ın 2021'de sızdırdığı yazışmalarda açıkça yer alıyor.  

Kaliforniya'daki mahkemeye sunulan dava dosyasında, "Meta, en azından Instagram ve Facebook'un genç kullanıcılar için beğeni sayılarını gizleyebilirdi ama bunu yapmayı reddetti" deniyor.  

Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin şubatta yayımlanan raporuna göre, ABD'li lise öğrencilerinin yaklaşık yüzde 16'sı bir yıl boyunca Instagram ve Facebook aracılığıyla siber zorbalığa maruz kaldı. ABD'li genç kızlar arasındaki umutsuzluk oranlarının son 10 yılın en yüksek seviyesinde olduğu belirtildi.  

Kaliforniya başsavcısı Rob Bonta, "Çocuklarımızı çevrimiçi ortamda korumalıyız ve bu mücadeleden geri adım atmayacağız" diye konuştu.  

3. Bildirimler  

Dava dosyalarında, Meta'nın, gün boyunca kullanıcıları Instagram uygulamasını kontrol etmeye teşvik eden uyarılarla dürttüğü de tartışılıyor.  

Buna göre özellikle genç kullanıcılar bu bildirimlere direnmekte zorlanıyor.   

Savcılar, Instagram'ın kullanıcıların bildirimleri kapatmasına ve duraklatmasına olanak tanıyan özellikler eklediğini ama seçeneklerin de manipülatif tasarlandığını iddia ediyor. Buna göre Instagram'ın ayarlarındaki seçeneklerde yer alan ifadeler, kullanıcıları bildirimlerini kapatırken bile tersine ikna etmeye çalışıyor.  

Muhabir: Berkay